Nâng cao chất lượng hoạt động chi đoàn địa bàn dân cư

Bài 1: Hoạt động chi đoàn địa bàn dân cư: Thiếu sức hấp dẫn

Hình thức sinh hoạt đơn điệu, cứng nhắc; nghèo nàn phong trào, hoạt động là thực trạng đã và đang diễn ra tại các chi đoàn địa bàn dân cư. Thực trạng này đã được nhìn thấy từ lâu, nhưng việc tìm giải pháp khắc phục thì vẫn còn đang gây… đau đầu.

Sinh hoạt đơn điệu

Chi đoàn ấp Giồng Giữa A (xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu) được đánh giá là chi đoàn vững mạnh với 18 đoàn viên. Tuy nhiên, các đợt sinh hoạt định kỳ chỉ có 8 - 10 đoàn viên tham gia. Mặc dù hoạt động có phần nổi bật hơn các chi đoàn khác, nhưng hình thức, nội dung sinh hoạt của chi đoàn vẫn còn mang tính cứng nhắc, chưa có những mô hình hoạt động lôi cuốn đoàn viên. Hoạt động của chi đoàn hàng tháng chủ yếu xoay quanh việc triển khai kế hoạch hoạt động của Đoàn cấp trên, tuyên truyền các chủ trương của xã và cho đoàn viên - thanh niên (ĐV-TN), giao lưu văn nghệ.

Một buổi sinh hoạt của Chi đoàn ấp Bờ Cảng (xã Điền Hải, huyện Đông Hải). Ảnh: H.L

Một trong những khó khăn chung trong sinh hoạt Đoàn ở địa bàn dân cư hiện nay được các chi đoàn đưa ra là khó tập hợp ĐV-TN sinh hoạt. Cũng như Chi đoàn ấp Giồng Giữa A, Chi đoàn ấp Bờ Cảng (xã Điền Hải, huyện Đông Hải) được xếp loại vững mạnh, nhưng nơi đây lại không duy trì được việc tổ chức sinh hoạt hàng tháng. Thường là 2 - 3 tháng chi đoàn mới sinh hoạt một lần, theo kiểu “nước tới chân mới nhảy”, khi nào có việc thì Bí thư chi đoàn thông báo cho ĐV-TN tập hợp. Anh Lê Quốc Khánh, Bí thư Chi đoàn ấp Bờ Cảng, chia sẻ: “Vì đặc thù công việc của mỗi bạn khác nhau nên thời gian rảnh rỗi cũng khác nhau. Mặt khác, một số ĐV-TN đi làm ăn xa, một số đoàn viên đã có gia đình nên không còn mặn mà với các hoạt động của chi đoàn, vì thế đoàn viên tham gia chi đoàn luôn có sự biến động”.

Theo ghi nhận của chúng tôi, thực trạng trên không chỉ tồn tại ở một vài chi đoàn mà đang phổ biến ở rất nhiều chi đoàn trên địa bàn tỉnh. Việc duy trì sinh hoạt chi đoàn hàng tháng không được thực hiện thường xuyên, thậm chí có chi đoàn mỗi năm chỉ sinh hoạt 1 - 2 lần, trong khi theo quy định của Điều lệ Đoàn, mỗi tháng các chi đoàn phải tổ chức sinh hoạt 1 lần. Thực tế này đã khiến cho hoạt động Đoàn thiếu tính liên tục, không tạo nên sự kết nối giữa tổ chức Đoàn và ĐV-TN. Bên cạnh đó, dễ dàng thấy sinh hoạt Đoàn tại các chi đoàn hiện nay đa phần theo kiểu một chiều, chưa có sự tương tác giữa tổ chức Đoàn và ĐV-TN. Hay nói cách khác, tổ chức Đoàn chỉ mới đề ra nhiệm vụ thu hút đoàn viên tham gia vào tổ chức, còn chức năng quan trọng là định hướng giáo dục, đồng hành cùng thanh niên chưa được quan tâm thỏa đáng.

Nội dung sinh hoạt cứng nhắc, rập khuôn theo kiểu “có gì làm nấy” ở các chi đoàn hiện nay làm cho phong trào hoạt động ở địa bàn dân cư mất dần sức hút. Huyện Đông Hải chỉ có 2.500 ĐV-TN tham gia trong tổ chức Đoàn, trong khi toàn huyện có đến 84 chi đoàn ấp; chưa kể đến các đơn vị trong khối cơ quan Nhà nước, lực lượng lượng vũ trang, trường học. Tương tự như thế, TX. Giá Rai có trên 11.000 thanh niên (độ tuổi từ 16 - 30) nhưng chỉ có 3.900 ĐV-TN tham gia sinh hoạt tại các đoàn cơ sở trong ban ngành huyện, lực lượng vũ trang, trường học, chi đoàn khóm, ấp. Và được biết, tại các huyện, thành phố còn lại tình hình thu hút ĐV-TN đến với tổ chức Đoàn cũng không mấy khả quan.

Nghèo nàn phong trào, hoạt động

So với thanh niên trong các tổ chức cơ quan Nhà nước, lực lượng vũ trang, trường học… thanh niên địa bàn dân cư có phần đông đảo hơn, với hơn 500 chi đoàn ấp, khóm. Các tổ chức Đoàn cơ sở mà cụ thể là chi đoàn địa bàn dân cư là nơi trực tiếp tiếp cận với đối tượng thanh niên và là cầu nối tuyên truyền giữa tổ chức Đoàn với thanh niên. Thế nhưng, có một điều nghịch lý là các phong trào thanh niên ở các địa bàn dân cư ít được chú trọng, tổ chức trong các chi đoàn ít được quan tâm củng cố, đổi mới hình thức sinh hoạt. Có thể thấy, các phong trào ở khóm, ấp chủ yếu “theo mùa”: Tháng Thanh niên, Mùa hè tình nguyện... Gọi là “theo mùa” nhưng cũng không xôm tụ hơn ngày thường là mấy. Mỗi lần tập hợp chi đoàn cũng chỉ lèo tèo trên dưới chục đoàn viên. Các hoạt động sinh hoạt của chi đoàn địa bàn dân cư cũng chủ yếu quanh quẩn ở trụ sở ấp, khóm với cách thức tuyên truyền cứng nhắc. “Hoành tráng” hơn một chút thì cũng chỉ dừng lại ở hoạt động phát quang bụi rậm, làm vệ sinh môi trường. Những hoạt động như thế cứ lặp đi lặp lại từ năm này sang năm khác, thành thử khi đến Mùa hè tình nguyện, Tháng Thanh niên thì nhiều người lại nói vui rằng “đến mùa thanh niên đi nhặt rác rồi”! Nghe mà xót xa, bởi thanh niên tham gia vào tổ chức Đoàn đâu phải chỉ để đi nhặt rác, phát quang bụi rậm quanh năm như vậy?!

Trò chuyện với các bạn trẻ thì hầu hết đều cho rằng nhu cầu lớn nhất của họ chính là việc làm, lập thân, lập nghiệp, sân chơi… Thực tế cho thấy, chuyện tổ chức các mô hình đáp ứng những nhu cầu chính đáng của thanh niên như: hỗ trợ phát triển kinh tế, tập huấn khoa học - kỹ thuật, tư vấn tiền hôn nhân, cảm hóa thanh niên chậm tiến... là chuyện quá tầm đối với một chi đoàn ấp. Mặt khác, công tác tổ chức các hoạt động ở một số chi đoàn còn mang tính hình thức, bề nổi. Một bí thư chi bộ ấp trên địa bàn huyện Hòa Bình đã kể cho chúng tôi nghe một tình huống dở khóc dở cười, đó là lần nọ chi đoàn ấp phối hợp với trường học trên địa bàn huyện phát quang bụi rậm tuyến lộ trong ấp. Xuyên suốt 2 ngày, ấp huy động bà con nhân dân đến nấu ăn phục vụ thanh niên tình nguyện, nhưng sau khi kết thúc công trình là một con đường lỏm chỏm cỏ… Và cũng theo vị bí thư chi bộ ấy thì số tiền nấu ăn phục vụ thanh niên tình nguyện còn nhiều hơn tiền thuê mướn nhân công làm sạch cỏ con đường. Hay chuyện nhặt rác của ĐV-TN cũng là “câu chuyện nhiều kỳ” về tính hình thức, rác nhặt ngày hôm nay thì ngày mai lại trở về hiện trạng cũ...

Nghèo nàn hoạt động, các phong trào sa vào tính hình thức, bề nổi, kinh phí hoạt động không có, khó khăn trong việc tập hợp thanh niên… là những thực trạng đáng buồn ở những chi đoàn địa bàn dân cư hiện nay.

Hoàng Yến

Ông Quảng Trọng Ninh, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, cho biết: “Nhìn chung, thời gian qua Đoàn Thanh niên cũng đã tổ chức được một số hoạt động đáng ghi nhận, tuy nhiên tính chiều sâu vẫn chưa có. Đặc biệt là hoạt động của Đoàn Thanh niên ở cơ sở nội dung còn nghèo nàn, hình thức sinh hoạt chưa gắn với việc đáp ứng nguyện vọng của thanh niên. Do đó, hoạt động thanh niên không tạo được tính liên tục, cũng như phát huy tính hiệu quả lâu dài của phong trào”.

Củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức Đoàn, Hội là những nội dung được Đoàn Thanh niên đề ra trong những năm gần đây. Mặc dù đã có nhiều giải pháp được đưa ra để khắc phục, nhưng sự yếu kém trong hoạt động ở các chi đoàn địa bàn dân cư vẫn chưa được cải thiện là bao. Vậy đâu là nguyên nhân?