Nâng cao chất lượng hoạt động chi đoàn địa bàn dân cư

Bài 1: Hoạt động chi đoàn địa bàn dân cư: Thiếu sức hấp dẫn

Bài 2: Hoạt động chi đoàn địa bàn dân cư: Nhân sự biến động, kinh phí eo hẹp

Bài cuối: Đi tìm giải pháp tháo gỡ

Nâng chất hoạt động chi đoàn địa bàn dân cư không phải là vấn đề mới mẻ. Điều này đã được các cấp bộ Đoàn đề cập trong chương trình hành động hằng năm ở từng đơn vị cơ sở. Tuy nhiên, những giải pháp đề ra mới chỉ giải quyết được phần “ngọn” của vấn đề.

Phải tự "làm mới mình"

Còn nhớ những năm trước đây các cấp bộ Đoàn thường đề ra chỉ tiêu thu hút đoàn viên - thanh niên (ĐV-TN) cho các đơn vị trực thuộc với những con số cao ngất ngưởng. Điều này vô tình tạo cho các đơn vị áp lực chỉ tiêu, chạy theo thành tích với những báo cáo thiếu xác thực. Nhận thấy những bất cập trên, nên thời gian gần đây Tỉnh đoàn đã đề ra một số giải pháp mới để thu hút đoàn viên. Anh Ngô Vũ Thăng, Phó Bí thư Tỉnh đoàn, cho biết: “Để nâng chất hoạt động Đoàn địa bàn dân cư, chúng tôi chỉ đạo các đoàn cơ sở chú trọng đến chất lượng hoạt động là chính, không chạy theo số lượng; tập trung xây dựng đoàn viên nòng cốt để phát triển phong trào Đoàn, tổ chức tập huấn cho Bí thư chi đoàn khóm - ấp, tăng cường cán bộ ở các Đoàn cơ sở trực tiếp xuống chi đoàn địa bàn dân cư để hỗ trợ”.

ĐV-TN các ấp của xã Minh Diệu (huyện Hòa Bình) tham gia sửa chữa cầu giao thông nông thôn. Ảnh: Y.N

Giải pháp được đưa ra, nhưng việc nâng chất hoạt động của các chi đoàn hiện nay chỉ mới dừng lại ở việc xóa hội viên ảo. Vấn đề đặt ra là mỗi chi đoàn phải tự “làm mới mình” về cả nội dung lẫn cách thức sinh hoạt. Trong đó, từng con người trong chi đoàn phải thể hiện vai trò là những hạt nhân nòng cốt, mà trước hết là thủ lĩnh Đoàn. Người làm công tác Đoàn hiện nay nhiệt tình thôi vẫn chưa đủ, mà đòi hỏi phải có sự sáng tạo, nhạy bén, biết đề ra những nội dung, hình thức sinh hoạt mới mẻ, thiết thực, phù hợp với tình hình địa phương, đơn vị và gần gũi, sâu sát với đời sống của ĐV-TN. Theo ông Quảng Trọng Ninh, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh thì điều cốt lõi là đào tạo ra những cán bộ Đoàn cơ sở có tâm huyết, trình độ vững vàng, gương mẫu trong các phong trào, hoạt động, nói đi đôi với làm để ĐV-TN noi theo. Chẳng hạn như khi phát động phong trào bảo vệ môi trường thì thủ lĩnh Đoàn và gia đình phải gương mẫu, có như thế mới vận động được thanh niên và bà con nhân dân. Tương tự như thế, ĐV-TN nòng cốt cũng phải là lực lượng tiên phong tạo ra sức lan tỏa trong mỗi phong trào.

Ngoài ra, để vực dậy phong trào, một yêu cầu đặt ra là nội dung sinh hoạt phải đa dạng, những mô hình phải tạo được sự chuyển biến trong nhận thức của mỗi ĐV-TN, nhân dân. Nội dung tập trung theo chủ đề, chủ điểm, có thể tháng này nói về chuyện làm giàu của thanh niên, tháng sau nói về Luật Hôn nhân và gia đình, hoặc một chủ đề nào khác mà ĐV-TN quan tâm hiện nay.

Tạo điều kiện cho ĐV-TN phát triển cũng đồng nghĩa với việc tạo điều kiện để họ cống hiến cho quê hương. Do đó, một khi tổ chức Đoàn có thể xây dựng được những mô hình tư vấn, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho thanh niên, lợi ích của tổ chức Đoàn gắn liền với lợi ích của thanh nên, góp phần vào sự phát triển của địa phương thì việc thu hút thanh niên đến với tổ chức Đoàn, Hội không còn là chuyện khó. Hiện nay, tổ chức Đoàn ở địa bàn dân cư cần đóng vai trò là “cầu nối” tập hợp thanh niên cùng ý tưởng thành lập các mô hình kinh tế, tổ hợp tác để ĐV-TN có công ăn việc làm, ổn định cuộc sống gia đình.

 Sự nhập cuộc của các cấp ủy Đảng

Thực tế cho thấy, phong trào, hoạt động ở nơi nào có sự quan tâm của các cấp ủy Đảng thì nơi đó tổ chức đoàn thể luôn vững mạnh. Trong chuyến về Bạc Liêu kiểm tra công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu niên tỉnh Bạc Liêu, ông Nguyễn Trọng Thừa, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam, cho rằng: “Đối với công tác thanh niên, sự nhập cuộc của các cấp ủy Đảng là vô cùng cần thiết. Trước những vấn đề của thanh niên đòi hỏi các cấp ủy phải có sự quan tâm, chỉ đạo kịp thời. Riêng đối với vấn đề thu hút thanh niên đến với tổ chức Đoàn, Hội thì cần phải nắm bắt được tư tưởng của thanh niên, nắm rõ tỷ lệ bao nhiêu thanh niên không tham gia hoạt động. Xác định cách thức để thu hút thanh niên kết hợp hài hòa giữa hoạt động và sinh hoạt; vừa chăm lo quyền lợi, vừa khuyến khích, tạo điều kiện để thanh niên cống hiến, tránh thu hút theo kiểu một chiều, cứng nhắc”.

Thời gian qua, nhiều địa phương trong tỉnh đã có bước khởi động mạnh mẽ, quyết liệt đối với việc nâng chất hoạt động các Hội, đoàn thể. Riêng đối với chi đoàn địa bàn dân cư, hằng năm mỗi xã nên chọn ra 1 ấp để nâng chất và tập trung mọi nguồn lực hỗ trợ từ vật chất đến củng cố nguồn lực con người, giao trách nhiệm cụ thể cho xã đoàn. Và sau 1 năm thì phải có sự nhìn nhận, đánh giá cụ thể về sự chuyển biến trong tổ chức mỗi chi đoàn, đặc biệt là chi đoàn được chọn để nâng chất. Ngoài ra, các cấp ủy cũng cần tạo điều kiện để Bí thư chi đoàn các cấp được rèn luyện, phát huy năng lực như khen thưởng, chăm bồi cho Đảng kết nạp, tạo điều kiện nâng cao trình độ học vấn, có những chế độ đãi ngộ để giữ chân những cán bộ tâm huyết.

Vấn đề kinh phí eo hẹp phần nào ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức Đoàn. Tuy nhiên đây là vấn đề chung của cả nước, chứ không riêng địa phương nào. Do đó, mỗi đơn vị cần có sự chủ động, sáng tạo trong việc tạo ra nguồn kinh phí, thay vì phụ thuộc cơ chế “xin - cho”. Muốn làm được điều này đòi hỏi địa phương tạo điều kiện hoặc có những chính sách giúp tổ chức Đoàn làm kinh tế như một số tỉnh, thành phố đã thực hiện. Chẳng hạn như mô hình trồng cà phê của thanh niên tại một số xã thuộc tỉnh Gia Lai; hay mô hình sáng tạo gây quỹ Đoàn của thanh niên tỉnh Bắc Giang từ việc trồng cây ở những khoảng đất đồi trống. Đối với đặc thù của Bạc Liêu không có nhiều quỹ đất trống, nhưng các chi đoàn có thể tìm ra mô hình kinh doanh, sản xuất khác. Chẳng hạn như mô hình chăn nuôi heo để gây quỹ cho chi đoàn ấp hoạt động. Nguồn kinh phí ban đầu có thể vận động xã hỗ trợ hoặc xã hội hóa và cũng có thể do ĐV-TN đóng góp. Sau đó, chi đoàn giao cho 1 đoàn viên trong chi đoàn chăm sóc theo tỷ lệ chia 7 - 3. Sau khi bán ra sẽ trích một phần kinh phí để tiếp tục gây dựng mô hình. Cách làm này vừa tạo điều kiện cho đoàn viên có thêm thu nhập, vừa có quỹ để chi đoàn hoạt động.

Nâng cao chất lượng hoạt động chi đoàn địa bàn dân cư không phải là chuyện một ngày một bữa, mà đòi hỏi phải có sự nỗ lực, quyết tâm đổi mới trong từng chi đoàn và sự quan tâm, hỗ trợ, tạo điều kiện của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương cũng như Đoàn cấp trên.

Hoàng Yến