Nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại hành chính trong lĩnh vực đất đai

Qua hơn 10 năm thực hiện Chỉ thị 09/CT-TW ngày 6/3/2002 của Ban Bí thư và hơn 5 năm thực hiện Thông báo số 130/-TB-TW ngày 10/1/2008 của Bộ Chính trị, công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo có chuyển biến tích cực. Nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức Ðảng, chính quyền, đoàn thể, cán bộ, đảng viên, công chức và công dân ngày càng được nâng lên;

Qua hơn 10 năm thực hiện Chỉ thị 09/CT-TW ngày 6/3/2002 của Ban Bí thư và hơn 5 năm thực hiện Thông báo số 130/-TB-TW ngày 10/1/2008 của Bộ Chính trị, công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo có chuyển biến tích cực. Nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức Ðảng, chính quyền, đoàn thể, cán bộ, đảng viên, công chức và công dân ngày càng được nâng lên; pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tiếp tục được hoàn thiện. Các cơ quan, tổ chức quan tâm tập trung giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền; công tác giám sát, kiểm tra, thanh tra việc giải quyết khiếu nại, tố cáo được tăng cường; đã giải quyết dứt điểm nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, tình hình khiếu nại, tố cáo liên quan đến tham nhũng, đất đai, tôn giáo còn diễn biến phức tạp. Số vụ việc khiếu nại đông người, kéo dài, vượt cấp có xu hướng gia tăng, một số vụ việc manh động, quá khích, có sự kích động, hỗ trợ của các phần tử xấu; cá biệt có trường hợp cực đoan, quyết liệt chống lại người thi hành công vụ. Nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo về đất đai, tranh chấp tài sản chưa được giải quyết dứt điểm, để kéo dài, gây bức xúc, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh điểm nóng về an ninh trật tự. Một số vụ việc đã được cơ quan có thẩm quyền giải quyết đúng chính sách, pháp luật, nhưng không được chấp hành nghiêm túc. Tình hình trên tác động tiêu cực đến việc phát triển kinh tế - xã hội, tạo cớ để các thế lực thù địch, phần tử xấu lợi dụng chống phá, làm giảm lòng tin của Nhân dân đối với Ðảng, Nhà nước.

Ngoài ra, các quy định hiện hành về giải quyết khiếu nại hành chính còn chưa được quy định rõ, còn chồng chéo với Luật Ðất đai, Luật Tố tụng hành chính. Hoạt động phối hợp giữa cơ quan có thẩm quyền giải quyết còn nhiều hạn chế, làm giảm hiệu lực quản lý Nhà nước.

Việc nâng cao hiệu quả, chất lượng của hoạt động giải quyết khiếu nại hành chính trong lĩnh vực đất đai sẽ giúp cho Nhân dân và Nhà nước tiết kiệm thời gian, tiền bạc và công sức; củng cố lòng tin của Nhân dân đối với Ðảng và Nhà nước, tăng cường hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này. Vì thế, việc đưa ra các giải pháp, kiến nghị khoa học có cơ sở lý luận và thực tiễn sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động quản lý Nhà nước và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền ở nước ta trong giai đoạn hiện nay.

Công khai, minh bạch trong việc thực hiện dự án, chế độ chính sách, trình tự, thủ tục liên quan đến thu hồi đất, giải toả, bồi thường, tái định cư, giải quyết việc làm cho người lao động; kiên quyết thu hồi đất đã giao, đã cho thuê không đúng đối tượng, không sử dụng đúng thời gian quy định hoặc sử dụng không có hiệu quả, sử dụng sai mục đích. Xử lý kịp thời, nghiêm minh các trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai, các trường hợp tham nhũng, tiêu cực. Ðồng thời chấn chỉnh, khắc phục kịp thời những tồn tại, yếu kém trong quản lý sử dụng đất đai ở khóm, ấp... nhằm hạn chế phát sinh tranh chấp, khiếu nại ngay từ cơ sở.

Quan tâm lựa chọn cán bộ và củng cố cơ quan thanh tra tỉnh, cơ quan thanh tra Sở Tài nguyên - Môi trường, Phòng Tài nguyên và Môi trường, thanh tra cấp huyện có đầy đủ năng lực và phẩm chất ngang tầm nhiệm vụ được giao. Kiện toàn tổ chức, cán bộ làm nhiệm vụ tiếp công dân, nhất là trưởng ban tiếp công dân cấp huyện, thành phố, và cán bộ chuyên trách làm nhiệm vụ tiếp công dân, xử lý đơn thư.

Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Quy chế đối thoại của Bí thư cấp uỷ với Nhân dân; tăng cường chỉ đạo thủ trưởng cơ quan có trách nhiệm, thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến người dân… Cấp trưởng không đùn đẩy cho cấp phó tiếp dân, giải quyết khiếu nại mà đích thân phải giải quyết, tổ chức đối thoại theo quy định. Ðối thoại là phương thức thể hiện tính công khai, dân chủ trong giải quyết khiếu nại và là một trong những biểu hiện của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa dựa trên nền tảng của việc đề cao pháp luật và tăng cường pháp chế.

Tiếp tục tăng cường công tác tập huấn, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về tiếp công dân, khiếu nại, tố tụng hành chính, đất đai, bồi thường Nhà nước phải được đảm bảo nghiêm túc, thường xuyên. Trong đó, đối với Luật Ðất đai cần tập trung vào các nội dung về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, quy trình giải quyết tranh chấp. Ðội ngũ cán bộ về lĩnh vực này cần được tuyển chọn đúng năng lực và đào tạo kỹ năng tập huấn chuyên sâu. Ða dạng hoá các hình thức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật trên các phương tiện thông tin đại chúng qua các kịch bản phát thanh, truyền hình, hỏi - đáp, hái hoa dân chủ…

Tăng cường công tác thanh tra trách nhiệm của giám đốc các sở, ngành, chủ tịch UBND các huyện, thị xã nhằm nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong việc thực hiện các quy định của pháp luật về khiếu nại hành chính. Thanh tra việc thực thi pháp luật đất đai trong phạm vi của tỉnh gắn với xây dựng, củng cố, kiện toàn tổ chức, bộ máy, nhân sự, đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị cho phòng tiếp dân của cơ quan thanh tra các cấp và bộ phận làm công tác tiếp dân từ tỉnh đến cơ sở đáp ứng yêu cầu tiếp dân, giải quyết đơn, thư khiếu nại trước mắt và lâu dài. Ngoài ra, cần có chính sách hỗ trợ thêm cho cán bộ làm công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại hành chính phù hợp với tình hình thực tế ở địa phương.

Thường xuyên rà soát nắm tình hình khiếu kiện trong lĩnh vực đất đai; thu thập, tiếp nhận và xử lý các vướng mắc nảy sinh trong quá trình thi hành Luật Ðất đai 2013. Thực hiện nghiêm chế độ thông tin báo cáo về công tác tiếp công dân, xử lý đơn, thư giải quyết khiếu nại theo quy định tại Thông tư số 03/2013/TT-TTCP ngày 10 tháng 6 năm 2013 của Thủ tướng Chính phủ quy định chế độ báo cáo công tác giải quyết khiếu nại trên địa bàn tỉnh. Thành lập các tổ công tác giúp cho các địa phương trên địa bàn tỉnh nắm tình hình hoạt động giải quyết của địa phương, đơn vị. Tháo gỡ những khó khăn trong nhận thức, trong trình tự, thủ tục giải quyết các vụ việc cụ thể. Hỗ trợ đối với các dự án đất đai đang triển khai, thực hiện tại các địa phương. Tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa các ngành, các cấp trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, qua đó học tập và rút kinh nghiệm lẫn nhau trong công tác thực tiễn để nâng cao năng lực chuyên môn và hiệu quả công tác.

Xây dựng, trang bị các phần mềm quản lý dữ liệu giải quyết tranh chấp, khiếu nại đất đai tại 9 huyện, thành phố, các sở, ngành tỉnh để đảm bảo tính thông tin liên tục trong quá trình giải quyết và phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình giải quyết./.

Ngô Trường Lộc