Nâng tầm giá trị nông sản

Từ rừng xanh, muối trắng, đồng vàng, những sản vật trứ danh xứ Cà Mau như: tôm, muối, gạo, cua, cá, lúa  tự tin bước ra thị trường thế giới với chứng nhận sản phẩm OCOP, minh chứng cho bước đi đột phá: khi nông sản được chế biến sâu với tiêu chí chất lượng đặt lên hàng đầu sẽ đường hoàng bước vào thị trường hội nhập bằng chính những lợi thế riêng.

• OCOP đưa nông sản vươn xa
• Khát vọng làm giàu với nông sản quê hương
• Kinh tế xanh nâng giá trị nông sản

Nỗ lực tìm hướng đi riêng

“Trước đây, thành viên Hợp tác xã (HTX) chủ yếu sản xuất theo hình thức nuôi tôm quảng canh kết hợp, nguồn lợi thuỷ sản khá đa dạng như: tôm bạc, tôm đất, tôm sú, cá phi, cá kèo, cá chốt. Thế nhưng, ngoài tôm sú thì các loại thuỷ sản khác giá trị không cao nên thu nhập của thành viên khá bấp bênh. Tuy nhiên, sau khi thành lập HTX, cùng với sự giúp sức của chính quyền địa phương và ban, ngành, chúng tôi đã sử dụng nguồn vốn vay để xây dựng và phát triển sản phẩm OCOP dựa trên nông sản do thành viên sản xuất. Ngoài tôm sú bán cho thương lái, tôm bạc, tôm đất và các loại cá đều được chế biến thành các sản phẩm có giá trị cao như: chả tôm, tôm khô, tôm ép và cá khô. Trong đó, có sản phẩm tôm khô và chả tôm đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao”, ông Trần Trung Hiếu, Giám đốc HTX Ba Mến, xã An Trạch kể lại hành trình xây dựng sản phẩm OCOP của HTX.

Nông dân xã Tân Thuận thu hoạch cua trong vuông tôm. Ảnh: LOAN PHƯƠNG.

Theo ông Hiếu, khi bắt tay vào chế biến sản phẩm, các thành viên mới thấy được sự thay đổi giá trị nông sản: “Nếu trước đây các loại như: tôm đất nhỏ, tôm bạc vụn, cá... giá cực kỳ rẻ, lại khó bán thì sau khi chế biến, tất cả đều có giá trị: tôm khô đất được tuyển chọn từ loại tôm đất to nhất, còn loại nhỏ và tôm bạc vụn sẽ đem lột vỏ và xay làm chả, cá thì xẻ khô, ướp gia vị đem phơi. Tôm khô có giá hơn 1 triệu đồng, chả tôm 300 ngàn đồng/kg và các loại khô có giá từ 200 ngàn đồng trở lên. Sản phẩm làm ra có giá trị cao, các thành viên tham gia chế biến cũng có việc làm ổn định và thêm thu nhập”.

Câu chuyện xây dựng và phát triển sản phẩm OCOP của HTX Ba Mến cũng là câu chuyện chung của rất nhiều chủ thể OCOP trên địa bàn tỉnh. Những nông sản quen thuộc từng bị "bỏ quên" hay tiêu thụ dưới dạng nguyên liệu thô đã có hành trình ngược dòng đầy ngoạn mục khi trở thành những mặt hàng giá trị cao, có mặt trong giỏ hàng quà tặng cao cấp sau khi được chế biến sâu và xây dựng thành sản phẩm OCOP. Mẫu mã đa dạng, bắt mắt, nhất là việc có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đóng dấu an toàn thực phẩm lấy được niềm tin của người tiêu dùng, chính là lợi thế tạo ra sự khác biệt cho sản phẩm OCOP so với nông sản nguyên liệu. Cùng với đó, cách chế biến theo nhu cầu thị trường đã gia tăng sức cạnh tranh cho các sản phẩm đặc trưng này.

Gạo Ông Ðiền hữu cơ, tách đường có giá trị xuất khẩu, đang được sản xuất trên đồng lúa của nông dân phường Láng Tròn. Ảnh: LOAN PHƯƠNG.

Chị Tạ Tuyết Thu, Cơ sở Nông sản Việt, xã Phong Hiệp, cho biết: “Sản phẩm OCOP của cơ sở phần lớn là bánh phồng làm từ gạo. Tuy là cùng một loại nhưng lại được chế biến theo nhu cầu thưởng thức của khách hàng. Ví dụ như, đối với bánh rau củ quả, bánh gạo, cơ sở có dòng thuần chay để bán cho người ăn chay hoặc các chùa; có dòng sản phẩm mặn cho ai thích ăn kèm với các loại thịt; dòng sản phẩm ăn kiêng. Việc đáp ứng lựa chọn của khách hàng giúp cơ sở có lợi thế cạnh tranh và tiêu thụ với số lượng lớn hơn”.

Nâng tầm nông sản

Năm 2025, hàng loạt các hoạt động xúc tiến thương mại trong và ngoài nước được tỉnh tổ chức: hỗ trợ trên 200 lượt doanh nghiệp tham gia, gần 30 sự kiện; trên 100 biên bản ghi nhớ hợp tác với nhiều sản phẩm OCOP như: tôm khô, tôm chà bông, muối, bánh phồng tôm, yến sào... Tổng doanh thu bán hàng tại các sự kiện đạt trên 40 tỷ đồng, giá trị hợp đồng ký kết trên 60 tỷ đồng. Ðây là thắng lợi lớn trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt giữa các sản phẩm chất lượng đến từ các địa phương trong và ngoài nước, qua đó trực tiếp giúp nông sản Cà Mau nâng tầm.

Sản phẩm của Công ty Cổ phần Muối Bạc Liêu. Ðơn vị có 2 sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia và có nhiều sản phẩm xuất khẩu. Ảnh: Phan Thanh Cường.

Không chỉ tiêu thụ nội địa, việc mở rộng xuất khẩu sang những thị trường tiềm năng, như: Úc, Hàn Quốc, Nhật Bản, EU, Trung Quốc, Hồng Kông, Ðài Loan, Singapore và Canada đã giúp sản phẩm OCOP có điều kiện vươn xa hơn nữa.

Ông Nguyễn Tiến Mau, Công ty Cổ phần Muối Bạc Liêu, cho biết: “Hiện nay, các sản phẩm muối OCOP của công ty đã xuất sang các thị trường khó tính như: Hàn Quốc, Nhật Bản với số lượng hơn 1 ngàn tấn. Công ty đang tiếp tục mở rộng thêm các thị trường khác để đưa hạt muối vươn xa hơn và sản lượng xuất khẩu tăng mạnh hơn nữa”.  

Mắm tôm chua Ánh Kua, sản phẩm OCOP 3 sao của xã Tân Thuận được xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Ảnh: LOAN PHƯƠNG.             

Tiếp sức cho nông sản trên đường vươn ra biển lớn, Cà Mau kiên trì theo đuổi mục tiêu xây dựng sản phẩm OCOP theo hướng chuyên nghiệp - bền vững - hội nhập, lấy chất lượng sản phẩm và năng lực thị trường làm trung tâm.

Bà Nguyễn Kiên Nhẫn, Chi cục trưởng Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn tỉnh Cà Mau, cho biết: “Trong giai đoạn tới, tỉnh sẽ phát triển sản phẩm OCOP gắn với chuỗi giá trị và vùng nguyên liệu bền vững, đảm bảo truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng và an toàn thực phẩm. Từng bước hình thành các sản phẩm đạt chuẩn 4-5 sao cấp quốc gia; đẩy mạnh chuyển đổi số và xúc tiến thương mại hiện đại, mở rộng thị trường trong nước và quốc tế gắn với quảng bá du lịch sinh thái - trải nghiệm - văn hoá bản địa. Nâng cao năng lực cho chủ thể, đặc biệt là doanh nghiệp, hợp tác xã và các hộ sản xuất có tiềm năng; thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo, phát triển bao bì, thương hiệu và câu chuyện sản phẩm để tăng sức cạnh tranh hơn nữa".

Nông sản Cà Mau khi khoác áo mới đã nâng tầm giá trị. Ảnh: Phan Thanh Cường.

Mùa xuân mới đang về, từ thành thị đến nông thôn Cà Mau bừng lên sức sống mới trong không gian rộng lớn hơn, tiềm năng rộng mở hơn. Kỳ vọng về tương lai phát triển bền vững của nền sản xuất nông nghiệp Cà Mau với những sản phẩm OCOP vang danh đang dần được hiện thực hoá qua mỗi mùa xuân.

Chúc Chi