Thứ năm, 9-4-26 23:05:17
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Ngày giỗ thiêng của dân tộc đã trở thành di sản văn hóa nhân loại

Báo Cà Mau

“Con người có tổ có tông/ Như cây có cội như sông có nguồn” - điều này đã được triệu triệu người con Lạc cháu Hồng khắc cốt ghi tâm. Dân tộc Việt Nam có chung một ngày quốc lễ, thể hiện lòng biết ơn của các thế hệ cháu con với công đức của tổ tiên trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước: Ngày giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10/3 âm lịch).

Vinh danh ngày giỗ Tổ

Theo sử sách ghi lại, ngày giỗ Tổ Hùng Vương có từ thời Lê do vua Lê Thánh Tông lập ra. Đây là kết quả của việc đất nước hưng thịnh sau một thời gian dài dưới triều Lê và việc truyền thuyết các vua Hùng tồn tại khá dài trong dân gian đã được ghi vào chính sử. Vua Lê Thánh Tông đã lấy một ngày để tưởng nhớ đến quốc tổ xa xưa của nước Việt, đồng thời để nâng cao hơn nữa niềm tự hào dân tộc, tinh thần đoàn kết dân tộc! Đặc biệt, mỗi người Việt Nam có thêm niềm vui, niềm vinh dự, tự hào to lớn là “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” vừa được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Lễ dâng bánh chưng, bánh dày - một nét đẹp văn hóa trong lễ giỗ Tổ Hùng Vương. Ảnh: T.L

Lễ đón nhận bằng công nhận “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” diễn ra ở tỉnh Phú Thọ, cách đất Bạc Liêu xa xôi là thế, nhưng thời khắc trang nghiêm ấy đã để lại những dấu ấn khó phai trong lòng những người quan tâm. Qua màn ảnh nhỏ, người dân đã được chứng kiến những nghi lễ truyền thống đậm bản sắc Việt tại buổi lễ long trọng này. Những màn văn nghệ đặc sắc, đặc biệt là diễn văn ôn lại nguồn gốc, truyền thống của ngày giổ Tổ đã khiến mọi người dân Việt tự hào hơn khi có một ngày giỗ thiêng của dân tộc! Đại diện các quốc gia trong 24 nước thường trực Ủy ban liên Chính phủ Công ước 2003 của UNESCO đã có mặt cùng dự buổi lễ đặc biệt của Việt Nam, và chắc chắn rằng trong chuyến viếng thăm này, hòa vào những hoạt động lễ hội đền Hùng tại tỉnh Phú Thọ (lễ hội văn hóa dân gian đường phố, hát xoan cổ, thi gói, nấu bánh chưng…), họ sẽ hiểu thêm chiều sâu văn hóa của nước Việt. Đó là văn hóa tri ân sâu sắc của những con người luôn đau đáu nhớ cội, nhớ nguồn; một tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên hiếm có nơi nào trên thế giới được quan tâm một cách sâu sắc như vậy!

Cần có một nơi thờ Tổ

Ở Bạc Liêu, đã thành truyền thống, cứ đến ngày mùng 10/3 âm lịch thì nhiều địa phương lại tổ chức giỗ Tổ. Tuy không rình rang, không đèn hoa rực rỡ nhưng không khí trang nghiêm luôn hiện hữu ở những nơi tổ chức. Một cách linh động, tỉnh đã từng tổ chức giỗ Tổ ở nhiều điểm khác nhau như Đền thờ Bác (xã Châu Thới, huyện Vĩnh Lợi), Trung tâm Hội nghị tỉnh… Dù có những ý kiến trái chiều về việc chọn điểm để tổ chức giỗ Tổ nhưng tựu trung lại, dù ở đâu và quy mô như thế nào thì lòng tưởng nhớ mới chính là thước đo giá trị đối với việc tổ chức giỗ Tổ của các địa phương. Còn tại các trường học hay một số ngôi miếu ở Bạc Liêu, ngày giỗ Tổ được tổ chức cùng với những thức cúng là xôi, rượu, trà, bánh, trái cây và nhang, đèn…, một thứ không thể thiếu nữa là lòng thành tâm của con người. Đó là lòng tri ân, tưởng nhớ đến vị Tổ chung của dân tộc, những bậc tiền hiền đã có công dựng nước và giữ nước để thế hệ hôm nay được sống trong độc lập, tự do và hạnh phúc, tiến bộ!

Năm nay, hàng trăm học sinh và giáo viên của trường THPT Chuyên Bạc Liêu cũng đã tổ chức lễ giỗ Tổ trong buổi chào cờ đầu tuần (ngày 15/4, nhằm mùng 6/3 âm lịch). Thầy Huỳnh Quang Lâm, Tổ trưởng tổ Sử - Địa của trường, là người đã gắn bó với việc tổ chức giỗ Tổ cho biết bao thế hệ học trò của mình. Tại buổi lễ, thầy Lâm đã mượn lời dạy của Bác: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”, để truyền đạt ý nguyện của mình cho các em học sinh.

“Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” được chính thức công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đồng nghĩa với việc văn hóa thờ cúng, tri ân tổ tiên của đất Việt đã được công nhận là di sản quý báu cần được bảo tồn. Di sản ấy đã làm phong phú thêm kho tàng di sản chung của toàn nhân loại! Như vậy, tính đến nay Việt Nam đã có 6 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, gồm: Nhã nhạc cung đình Huế, không gian văn hóa cồng chiêng Tây nguyên, dân ca Quan họ, ca trù, hội Gióng tại đền Phù Đổng và đền Sóc (Hà Nội), hát xoan và “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương”.

“Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” và giỗ Tổ Hùng Vương từ bao đời nay đã ở trong tâm thức của người Việt, dù ngược xuôi trăm miền, là ai, ở đâu… nếu đã có chung dòng máu Lạc Hồng đều nhớ đến ngày giỗ Tổ mùng 10/3. Với ý nghĩa ấy và nhất là khi được UNESCO chính thức công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, thiết nghĩ, mỗi địa phương cần tính toán đến việc lập bàn thờ, hay một nơi thờ Tổ, không nhất thiết phải hoành tráng, bề thế nhưng đủ tầm trang nghiêm để mỗi mùng 10/3, Bạc Liêu có một nơi để tổ chức giỗ Tổ cho thật đúng nghĩa!

Cẩm Thúy

Gìn giữ nét đẹp Lễ hội Vía bà Thuỷ Long

Trong 3 ngày (từ 2-4/4, nhằm 15-17/2 âm lịch), tại xã Thanh Tùng diễn ra Lễ hội Vía bà Thuỷ Long (Thuỷ Long cung thần nữ). Đây là nét đẹp văn hoá tâm linh đặc sắc của người dân vùng sông nước Cà Mau.

Chăm lo tết Chôl Chnăm Thmây cho học sinh dân tộc Khmer

Phường Hiệp Thành (tỉnh Cà Mau) là địa phương có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống. Nhân dịp tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026, vào ngày 3/4, nhiều trường học trên địa bàn phường tổ chức các hoạt động ý nghĩa, vừa góp phần gìn giữ bản sắc văn hoá dân tộc Khmer, vừa chăm lo thiết thực cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Làn gió mới của nhiếp ảnh Cà Mau

Tại Cuộc thi Ảnh báo chí “Việt Nam trên hành trình đổi mới” do Báo Nhân Dân phối hợp với Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam tổ chức vừa qua, với gần 4.000 tác phẩm của hơn 400 tác giả, nhóm tác giả cả nước gửi tham dự; tác phẩm “Mạch xanh kinh tế biển” của tác giả trẻ Nguyễn Hoàng Huynh (sinh năm 2001, hội viên Hội Nhiếp ảnh tỉnh Cà Mau) xuất sắc đoạt giải B. Ðiều khá bất ngờ là anh chỉ mới tham gia nhiếp ảnh nghệ thuật khoảng 2 năm gần đây.

Những "bóng hồng" tài tử

Nếu như tỉnh Bạc Liêu (cũ) có tài tử Thu Tâm, tài tử Hoài Thương, diễn viên múa Mỹ Hằng, thì tỉnh Cà Mau (cũ) có tài tử Trâm Anh và tài tử Ngọc Nhịn. Cà Mau nay rộng lớn, tươi mới, 5 đoá hoa chung một khung trời, luôn khao khát góp bàn tay giữ gìn và lan toả những giá trị nghệ thuật truyền thống tốt đẹp của quê hương.

Rộn ràng Lễ hội Nghinh Ông Sông Đốc

Ngày 2/4 (Rằm tháng 2 năm Bính Ngọ), tại xã Sông Đốc, tỉnh Cà Mau rộn ràng diễn ra Lễ hội Nghinh Ông - sự kiện tín ngưỡng tiêu biểu của cư dân miền biển.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội chúc tết Chôl Chnăm Thmây đồng bào Khmer Cà Mau

Chiều 2/4, Đoàn công tác Trung ương do đồng chí Lâm Văn Mẫn, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Uỷ viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, làm trưởng đoàn đến thăm, chúc Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer tại tỉnh Cà Mau.

Khi di sản tạo nên giá trị kinh tế

Cà Mau có “không gian di sản” sống động, nơi thiên nhiên, lịch sử và đời sống con người hoà quyện thành bản sắc rất riêng. Làm thế nào để những di sản ấy trở thành nguồn lực nội sinh, vừa mang lại giá trị kinh tế, vừa có thể bảo tồn, phát huy, góp phần thúc đẩy phát triển địa phương là vấn đề cần được quan tâm.

Rộn ràng giai điệu mừng tết Chôl Chnăm Thmây

Tối 31/3, tại chùa Cái Giá Giữa (xã Hưng Hội), Đoàn Nghệ thuật tổng hợp Khmer Bạc Liêu (Nhà hát Cao Văn Lầu) đã mang đến một không gian âm nhạc rộn ràng, đậm đà bản sắc mừng tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây 2026, thu hút đông đảo sư sãi và bà con đồng bào Khmer đến thưởng thức.

Khơi dậy nguồn lực văn hoá xây dựng Cà Mau phát triển 

Tỉnh Cà Mau đang khẩn trương triển khai Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Ðại hội Ðại biểu Ðảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. Trọng tâm của chiến lược này là Chương trình số 18-CTr/TU nhằm bảo tồn, phát huy toàn diện giá trị văn hoá và con người Cà Mau, gắn chặt với tinh thần Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị (khoá XIII). Ðây không chỉ là nhiệm vụ cấp bách mà còn là tầm nhìn chiến lược hướng tới năm 2030, dấu mốc 100 năm thành lập Ðảng.

Tập huấn tuyên truyền pháp luật, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc

Có hơn 100 cán bộ, công chức cấp xã, nghệ nhân, trưởng ấp và người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Cà Mau tham dự tập huấn.