Nghĩ về hoạt động tình nguyện

Chiến dịch Thanh niên tình nguyện (TNTN) hè 2018 đã đi qua một phần ba chặng đường. Đến các Đoàn cơ sở đều nghe các bạn trẻ nói về những công trình, phần việc tình nguyện. Chữ “tình nguyện” dường như đã trở thành khẩu hiệu quen thuộc trong hành động của thanh niên ngày nay.

Đoàn viên - thanh niên huyện Đông Hải tham gia làm giao thông nông thôn. Ảnh Y.N

Thực trạng của hoạt động Tình nguyện

Tính từ cột mốc năm 2000 đến thời điểm này là 18 năm, một chặng đường đầy dấu ấn trong hoạt động tình nguyện của thanh niên Bạc Liêu góp phần vào sự phát triển của tỉnh. Rất nhiều công trình tầm cỡ có sự góp mặt của thanh niên như: chung tay xây dựng nông thôn mới, xây dựng văn minh đô thị… Tuy nhiên, bên cạnh những thành quả đạt được thì vẫn còn không ít vấn đề băn khoăn khi chữ “tình nguyện” chưa được các bạn trẻ đặt đúng chỗ.

Lâu nay có nhiều bạn trẻ vẫn quen với suy nghĩ tình nguyện là công việc của cả tập thể. Nhắc đến hai chữ tình nguyện là họ nghĩ ngay đến những người mặc áo Đoàn Thanh niên và làm những việc có tính chất tập thể. Nhưng suy cho cùng, hoạt động tình nguyện muốn đi vào chiều sâu, hiệu quả thiết thực thì yếu tố quyết định là ở ý thức, trách nhiệm của mỗi cá nhân. Thông qua hoạt động của cả tập thể có ý nghĩa giáo dục, tác động nâng cao ý thức, tư duy của mỗi cá nhân. Hay nói cách khác, mục đích của mỗi phong trào tình nguyện đều phải đảm bảo được sự định hướng, giáo dục, tạo điều kiện cho đoàn viên - thanh niên rèn luyện, trưởng thành trong suy nghĩ và hành động. Thế nhưng, thời gian qua một số phong trào tình nguyện chưa đáp ứng được yêu cầu tập hợp, khơi dậy sức trẻ tình nguyện trong thanh niên, nhất là thanh niên địa bàn dân cư. Nhiều lần tháp tùng theo các đoàn tình nguyện, chúng tôi nhận thấy, gần như các Đoàn cấp trên lẫn Đoàn cơ sở không tiếp cận và gắn kết được với thanh niên địa phương. Một hình ảnh quen thuộc thường thấy là lực lượng đoàn viên - thanh niên từ nơi khác đến ra sức làm công trình tình nguyện, trong khi thanh niên địa phương thì… đứng ngoài cuộc. Hoạt động riêng lẻ, chưa thu hút, tác động vào ý thức của thanh niên và người dân địa phương là một trong những lý do khiến một số hoạt động không đạt hiệu quả như mong muốn. Một cán bộ Đoàn cơ sở đã thẳng thắn thừa nhận, một số hoạt động của Đoàn Thanh niên hiện nay còn mang tính hình thức, bề nổi và vì vậy mà chưa nhận được sự ủng hộ của thanh niên nói riêng, người dân nói chung. Điều này ít nhiều ảnh hưởng đến uy tín, hình ảnh của tổ chức Đoàn đối với cộng đồng xã hội.

Cần nhiều hoạt động hướng về thanh niên

Có một thực tế là nhiều hoạt động tình nguyện thiếu sự đổi mới, sáng tạo, chưa đi vào đúng trọng tâm và yêu cầu thực tế đặt ra. Mỗi năm tổ chức Đoàn từ tỉnh đến cơ sở tổ chức hàng trăm phong trào, hoạt động. Nhưng để tìm ra những phong trào tiêu biểu, mang “thương hiệu thanh niên” thì thật khó. Chẳng hạn như Tuổi trẻ chung tay xây dựng nông thôn mới là một phong trào hết sức ý nghĩa, thể hiện vai trò, trách nhiệm của thanh niên đối với quê hương. Bên cạnh sự kêu gọi hoạt động tình nguyện, đóng góp của thanh niên thì tổ chức Đoàn cũng cần phải quan tâm, tập trung nâng cao đời sống cho thanh niên. Xây dựng nông thôn mới đâu chỉ có xây dựng cơ sở vật chất mà cần “làm mới” cả con người. Xây dựng một thế hệ thanh niên nông thôn giàu tri thức, có đời sống kinh tế ổn định, có tinh thần tình nguyện hướng về cộng đồng là điều mà tổ chức Đoàn cũng cần hướng đến. Thực tế, đời sống thanh niên nông thôn có bao nhiêu vấn đề cần quan tâm, như: tỷ lệ thanh niên rời quê lên các thành phố lớn làm công nhân ngày càng tăng, có địa phương lên đến 60 - 70%; điều này cho thấy đời sống của các bạn còn quá bấp bênh, cơ hội việc làm không nhiều…

Bên cạnh ý nghĩa hướng về cộng đồng, hoạt động tình nguyện còn phải đảm bảo sự thiết thực, tính sáng tạo trong mỗi công trình, phần việc. Và quan trọng nhất là thông qua các hoạt động đó có thể tác động vào nhận thức, tư duy tích cực cho thanh niên, nâng cao chất lượng cuộc sống cho thanh niên.

T.A