Ngoại tình - mức độ nào sẽ bị phạt tù?

Gần đây, nhiều người xôn xao trước thông tin “ngoại tình sẽ vào tù” theo quy định mới tại Điều 182 Bộ luật Hình sự (BLHS) 2015 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2016). Thế nhưng, do không am hiểu tường tận nên người dân bình luận… đủ đường. Nếu vi phạm chế độ một vợ, một chồng thì ở mức độ nào sẽ bị phạt tù?

Ảnh minh họa: B.T

Thử lướt một vòng trên các trang thông tin về cụm từ “ngoại tình bị phạt tù”, cũng thấy rất nhiều thông tin từ “thượng vàng” đến “hạ cám”. Thậm chí có không ít diễn đàn còn cố tình dẫn chứng thông tin gây nhiễu loạn, khó hiểu cho bạn đọc. Kiểu như là ngoại tình dẫn đến ly hôn sẽ bị phạt tù, rồi còn trích dẫn ý kiến của người này, người kia bàn luận xung quanh vấn đề, liệu có hình sự hóa quan hệ dân sự.

Vậy vấn đề quan trọng là, phải hiểu như thế nào về quy định tại Điều 182, và có phải đây là quy định “mới toanh” về hành vi ngoại tình, rằng pháp luật ta đã mạnh tay xử lý hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng thì sẽ bị bỏ tù. Căng thẳng hơn, nhiều người còn rỉ tai nhau thông tin, sau khi BLHS có hiệu lực thi hành, ngay cả những trường hợp lén lút đưa nhau vô nhà nghỉ, nếu bị cơ quan chức năng bắt được, cũng… bỏ tù nhốt hết.

Cho đến thời điểm này, phải khẳng định rằng, BLHS nước ta chưa có khái niệm liên quan đến hành vi ngoại là “ngoại tình”. Đó chỉ là cụm từ ngoài xã hội, do đạo đức xã hội điều chỉnh. Còn trong luật, chỉ có quy định về hành vi “vi phạm chế độ một vợ, một chồng”, và quy định này đã được quy định tại Điều 147 BLHS năm 1999, Điều 182 BLHS năm 2015 chỉ cụ thể hóa hơn quy định này mà thôi. Còn về phương diện cấu thành tội phạm, thì gần như không có thay đổi gì nhiều.

Theo tác giả Đinh Văn Quế, nguyên Chánh tòa Hình sự TAND Tối cao tại “Bình luận khoa học BLHS xuất bản năm 2012” giải thích hành vi “sống chung như vợ chồng” là hành vi nam và nữ không có đăng ký kết hôn nhưng về chung sống với nhau như vợ chồng, có thể có hoặc không tổ chức lễ cưới, gia đình có thể chấp nhận hoặc không, họ sống với nhau một cách công khai, mọi người xung quanh đều biết và cho rằng họ là vợ chồng. Sẽ không phải là sống chung với nhau như vợ chồng nếu như nam và nữ lén lút quan hệ tình dục với nhau theo quan niệm mà xã hội cho là “ngoại tình”. Đây cũng chính là hướng dẫn quan trọng mà các tòa hình sự trên cả nước áp dụng khi xử lý liên quan đến loại tội phạm này. Điều 182 BLHS 2015 cũng tái khẳng định lại thuật ngữ “chung sống như vợ chồng” là dấu hiệu thuộc mặt khách quan của tội phạm nhưng lại chưa cụ thể hóa như thế nào là hành vi “chung sống như vợ chồng”, có khác gì so với quy định này của BLHS năm 1999 hay không?

Bà Nguyễn Thị Thu Hương, Chánh tòa Hình sự TAND tỉnh Bạc Liêu cho biết, tuy BLHS năm 1999 có quy định về tội “vi phạm chế độ một vợ, một chồng” nhưng nhiều năm qua, TAND tỉnh chưa thụ lý, giải quyết trường hợp nào. Còn theo ông Đặng Văn Nam - Phó trưởng Đoàn Luật sư tỉnh Bạc Liêu, hành vi quan hệ tình cảm (kể cả tình dục) ngoài hôn nhân dù bị đạo đức xã hội phê phán, nhưng nếu không thỏa mãn yếu tố “chung sống như vợ chồng” thì cũng không thể bị xử lý hình sự.

KIM TUẤN