Nguyện vọng của nghệ sĩ nhiếp ảnh Võ An Khánh

Nhìn bộ sưu tập ảnh đề tên “Võ An Khánh với những ngày sống trong khu vườn sinh thái của Anh Rô - Kim Cương”, càng thấy sự miệt mài, hăng say lao động nghề nghiệp không ngừng nghỉ của nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) Võ An Khánh. Tôi ra khu vườn sinh thái nơi ông và vợ về an nhàn tuổi già cốt là để thăm ông, sau là để chiêm ngưỡng bộ sưu tập ảnh độc đáo mà ông vừa thực hiện, tình cờ lại biết được một nguyện vọng của người NSNA đã có nhiều cống hiến cho văn học - nghệ thuật (VH-NT) Bạc Liêu mấy chục năm qua…

NSNA Võ An Khánh miệt mài tác nghiệp trong khu vườn của gia đình. Ảnh: C.T

Miệt mài với nghiệp cầm máy

Hình như lúc nào người nghệ sĩ này cũng bộn bề công việc liên quan đến nghệ thuật - bộn bề nhưng việc nào ông bắt tay làm thì cũng làm bằng sự miệt mài, hăng say. Mỗi khi đến thăm, tôi luôn bắt gặp hình ảnh một nghệ sĩ tuổi cao (không tự mình đi lại được, phải chống đỡ trên chiếc nạng mà đi) cần cù lựa hình, chọn ảnh trong gian phòng nhỏ hẹp của căn nhà nằm trên đường Lê Duẩn (phường 1, TP. Bạc Liêu). Nhiều tập sách ảnh của Võ An Khánh đã trở thành tư liệu quý cho VH-NT Bạc Liêu, từ những năm tháng đấu tranh chống ngoại xâm cho đến nay. Trong đó, phải kể đến tập sách ảnh “Việt Nam trong trái tim tôi” vừa phát hành cuối năm 2015, và khoảng 1 tháng tới đây, sẽ có thêm một ấn phẩm nghệ thuật của NSNA Võ An Khánh mang tên “Đồng nghiệp và tôi”. Đó là tuyển tập thơ, văn, bút ký của chính tác giả và những bài viết của các anh em, đồng nghiệp, nhà báo viết về ông…

Những ngày về vườn để an hưởng tuổi già, NSNA Võ An Khánh vẫn không ngơi nghỉ. Nhìn những tác phẩm mới của ông càng thấu hiểu thế nào là một người nghệ sĩ trọn đời miệt mài với nghiệp cầm máy. Gần 100 bức ảnh về các loài chim, vật nuôi, côn trùng, các loài hoa thôn dã, một đọt xoài, một ngọn cỏ… rất bình dị nhưng qua góc ảnh của người nghệ sĩ, chúng đều ẩn chứa nghệ thuật. Một góc vườn nhỏ, nhưng cái gì ông cũng “săn” để chụp, nhưng đã thành tác phẩm thì đều chứa ẩn ý! Một tuyển tập ảnh mang tên “Sắc màu thôn dã”, đó là một dự định kế tiếp của NSNA Võ An Khánh trong những ngày an nhàn ở khu vườn gia đình…

Nguyện vọng về một khu lưu niệm

Tình cờ trong chuyến viếng thăm này, tôi được biết NSNA Võ An Khánh vừa đệ đơn gửi lãnh đạo tỉnh trình bày một nguyện vọng thiết tha. Đó là xây dựng nơi trưng bày hình ảnh, hiện vật về cuộc đời lao động nghệ thuật của mình. Và nơi để thực hiện tâm nguyện này, chính là phần đất gia đình (mặt sau của ngôi nhà trên đường Lê Duẩn).

Theo đơn trình bày, đây là phần đất hơn 1.000m² thuộc diện đã có quyết định thu hồi của Công ty cổ phần Xây dựng và Phát triển nhà Bạc Liêu cách đây hơn 15 năm. Tuy nhiên, theo đơn, với việc giá áp không hợp lý (hơn 30 triệu đồng), gia đình NSNA Võ An Khánh và nhiều bà con ở gần đó đã không nhận tiền bồi hoàn, phần đất này đến nay đã thành… rừng và gia đình vẫn thực hiện nghĩa vụ đóng thuế hàng năm. Nguyện vọng của NSNA Võ An Khánh là: “Lãnh đạo tỉnh và các cơ quan chức năng nên có quyết định mới: Thừa nhận chủ quyền và hợp thức hóa  thủ tục phần đất này để gia đình chúng tôi xây dựng khu lưu niệm Võ An Khánh, nội dung trưng bày là những tác phẩm ảnh của cuộc kháng chiến chống Mỹ và xây dựng Tổ quốc cho đến nay và cả gia sản tinh thần mà tôi tạo ra trong quá trình hoạt động nghề nghiệp phục vụ đất nước và quê hương mình…”.

Phạm vi bài viết này không bàn đến giá cả bồi hoàn có hợp lý hay không, chỉ đề cập đến nguyện vọng của NSNA Võ An Khánh là xây dựng khu lưu niệm Võ An Khánh (tạm gọi như thế), theo chúng tôi, đó là một nguyện vọng chính đáng! Một con người cả đời cống hiến cho nghệ thuật, từ là một chiến sĩ - nghệ sĩ trên mặt trận cam go, đến sự lao động miệt mài không ngơi nghỉ ngay cả khi tuổi cao sức yếu, từ những phần thưởng Nhà nước cao quý mà ông đã nhận được, đến quý giá hơn cả là kho tư liệu ảnh của ông, trong đó rất nhiều ảnh được cả thế giới ghi nhận giá trị… Hội tụ những yếu tố đó, việc xây dựng một khu lưu niệm mang tên NSNA Võ An Khánh là nguyện vọng chính đáng! Hơn nữa, gia đình yêu cầu xây dựng khu lưu niệm tại phần đất gia đình, theo chúng tôi là thấu tình đạt lý, vì đó là nơi ông đã miệt mài lao động cả đời với những kỷ niệm, hiện vật có giá trị tinh thần vô cùng quý giá!

Được biết, trước đây, một vị nguyên là lãnh đạo tỉnh đã từng có ý kiến về việc xây dựng nơi trưng bày về cuộc đời và sự nghiệp của hai người có đóng góp lớn cho nền VH-NT ở Bạc Liêu là soạn giả Trọng Nguyễn và NSNA Võ An Khánh. Thiết nghĩ, đó là ý tưởng không chỉ mang nghĩa tri ân, mà còn góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ hôm nay thông qua những tác phẩm đặc sắc ấy. Ngoài ra, đó còn là những điểm du lịch để du khách tìm đến khi về Bạc Liêu. 

Cẩm Thúy