Nhà giàn DK1 - Tổ quốc giữa ngàn khơi (Kỳ 1)

Hơn 23 năm qua kể từ ngày thành lập (5/7/1989), 15 nhà giàn DK1 tồn tại hiên ngang giữa biển Đông như một bằng chứng lịch sử về ý chí kiên cường bám trụ, quyết tâm giữ biển và sự thầm lặng cống hiến hy sinh quên mình của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ. Điều đó không chỉ khẳng định nơi ấy là cột mốc chủ quyền không tranh cãi của Việt Nam, mà còn khẳng định sức kiên cường trụ vững, làm chủ cuộc sống, quyết tâm bám biển, giữ vững chủ quyền thềm lục địa Tổ quốc. Kể từ số này, Báo Bạc Liêu lần lượt giới thiệu loạt phóng sự “Nhà giàn DK1 - Tổ quốc giữa ngàn khơi”.

Kỳ 1: Cột mốc chủ quyền quốc gia đặc biệt trên biển

Nhà giàn DK1 được gọi với tư cách là “cột mốc chủ quyền quốc gia đặc biệt trên biển”. Những cột mốc này được xây dựng không phải đường biên, mà dựa trên “tiêu chí” Luật biển Quốc tế quy định. Việc xây dựng các Nhà giàn DK1 với mục đích chính là bảo vệ Tổ quốc từ hướng biển; đồng thời công bố với thế giới đây là chủ quyền thềm lục địa của Việt Nam.

Cột mốc đặc biệt

Nhà giàn DK1 được xây dựng và tồn tại không chỉ là một tất yếu của một đất nước có chủ quyền, mà còn là tầm nhìn chiến lược quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Tên dân sự các Nhà giàn DK1 gọi là “Cụm kinh tế - khoa học - dịch vụ” thực chất là nơi sống, huấn luyện, học tập, bảo vệ vùng trời, vùng biển của cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn DK1. Trước đây, Tiểu đoàn DK1 trực thuộc Lữ đoàn 171 Hải quân, nay trực thuộc Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân đóng quân trên vùng biển thềm lục địa đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo, nay là tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Nhiệm vụ của các nhà giàn DK1 là làm chỗ dựa cho ngư dân các tỉnh miền Đông và miền Tây Nam bộ ra đánh bắt hải sản, làm tiêu cho tàu thuyền qua lại, thu thập số liệu thủy văn, huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ chủ quyền vùng biển thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc.

Nhà giàn DK1 hiện hữu giữa thềm lục địa Việt Nam. Ảnh: M.T

Nhà giàn DK1 ra đời ngày 5/7/1989, để đáp ứng yêu cầu bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc trong tình hình mới. Nhà giàn xa đất liền nhất là Ba Kè C, cách đất liền khoảng 630km, nhà giàn DK1/10 (Bãi cạn Cà Mau, tỉnh Cà Mau) cách Vũng Tàu gần 700km, nhưng cách mũi Cà Mau chỉ khoảng 200km, cách Bạc Liêu 285km.

Pháo đài vững chắc

Với chức năng, nhiệm vụ canh giữ vùng biển vùng trời, làm tiêu và chỗ dựa cho ngư dân ra khai thác đánh bắt hải sản, các nhà giàn được kết cấu bằng thép do Bộ Tư lệnh công binh xây dựng có sức bền lâu dài và chịu được khắc nghiệt của thời tiết như gió to, bão lớn cấp 10, cấp 11. Nhà có chân cũng bằng thép cắm sâu xuống đáy san hô. Nhà chia thành nhiều tầng, nhiều khối để sinh hoạt, học tập với diện tích sử dụng hàng trăm m2/tầng. Gió bão làm nhà rung lắc nhưng không chao đảo và không dễ gì đổ được. Theo quy định, khi có bão to, hiện tượng nhà rung lắc mạnh là cán bộ chiến sĩ được lệnh chuyển xuống tàu an toàn.

Hiện nay, trên vùng biển thềm lục địa Bà Rịa - Vũng Tàu có 15 nhà giàn ở các cụm Ba Kè, Phúc Tần, Quế Đường, Tư Chính, Phúc Nguyên, Huyền Trân, Cà Mau tạo thành một vành đai chiến hào đảo thép trên biển. Chốt giữ trên đó là cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn DK1 Vùng 2 Hải Quân mà những anh em gọi nửa đùa nửa thật là “Bia chủ quyền sống” trên biển. Những “tấm bia” ấy không chỉ gồng mình với điều kiện khắc nghiệt, mà còn phải chịu đựng nỗi nhớ nhà, nhớ đất liền luôn canh cánh trong lòng. Những “tấm bia sống” ấy mỗi đợt “cắm” trên biển từ 6 - 8 tháng. Cũng có khi do yêu cầu nhiệm vụ phải ở đến 10 - 12 tháng, thậm chí 27 tháng mới vào đất liền. Không ít những “bi kịch trái tim” nảy sinh từ những chuyến xa đất liền dằng dặc như thế. Nhiều người đã 40 tuổi vẫn “phòng không” và không ít người bị người yêu “chê” là xa nhà ế vợ. Song, vượt lên trên những trở ngại về thời gian, không gian và điều kiện sống thiếu thốn đủ bề là tinh thần yêu biển đảo và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao của mỗi cán bộ, chiến sĩ.

Kỳ 2: Người khai sinh nhà giàn

Mai Thắng