Nhà trong quy hoạch có được sửa chữa không?

Hỏi: * Tôi mua nhà hóa giá của Nhà nước vào năm 2000, có giấy tờ đầy đủ, hợp pháp. Năm 2011, khu vực tôi ở bị quy hoạch làm công trình công cộng. Nay, tôi muốn sửa chữa nhà cửa để ở vì nhà cũ đã xuống cấp, vậy tôi có được cất nhà hay không?

Tôi có hỏi vấn đề này và chính quyền địa phương trả lời là muốn cất nhà phải xin phép, nhưng phải cam kết tự nguyện tháo dỡ. Điều này có vi phạm quy định không? Sau này khi triển khai quy hoạch, tôi có được bồi thường hay không?

Nguyễn Văn An (huyện Hồng Dân)

* Tôi ở huyện vừa chuyển công tác lên TP. Bạc Liêu, vì có nhu cầu chỗ ở nên tôi có hỏi mua một căn nhà. Chủ nhà có giấy tờ (sổ đỏ) hợp lệ. Nhưng khi lên phường thì tôi mới biết, khu vực đó đã được quy hoạch nhiều năm nay. Vậy, xin hỏi: tôi mua nhà trong khu quy hoạch có vi phạm không? Nếu khu vực này bị giải tỏa, tôi có được hưởng quyền lợi của người chủ nhà không?

Trần Thanh Hùng (TP. Bạc Liêu)

Trả lời:

* Theo quy định của pháp luật, nếu đất nằm trong quy hoạch nhưng chưa có quyết định thu hồi đất thì người sử dụng đất vẫn được tiếp tục sử dụng đất theo đúng mục đích đã ghi. Trường hợp của ông An, ông đã mua nhà hóa giá của Nhà nước và đã sử dụng nhiều năm, hiện tại nhà xuống cấp thì ông có thể sửa chữa nhà ở (chống dột, chống ngập, chống thấm...). Tuy nhiên, vì nhà của ông đã nằm trong diện quy hoạch, nên nếu ông sửa chữa mà làm thay đổi hiện trạng của căn nhà cũ (xây dựng lại) thì phải xin phép cơ quan có thẩm quyền, việc xây dựng có giấy phép xây dựng tạm, có bản vẽ. Nếu không được cho phép thì việc tự ý xây dựng là trái pháp luật.

Hiện nay, trong đơn xin phép tạm có một điều khoản quy định: nếu sau này Nhà nước triển khai dự án được quy hoạch, người xin phép phải tự nguyện tháo dỡ công trình xây dựng tạm. Đây là quy định của địa phương và không trái luật, chủ yếu là sự thỏa thuận giữa cơ quan cấp phép và người xin cấp phép. Điều này cũng nhằm hạn chế tình trạng khi triển khai quy hoạch, nhiều công trình nhà ở không chịu tháo dỡ di dời, gây khó cho đơn vị thi công. Tuy nhiên, việc tự tháo dỡ không đồng nghĩa với việc không được bồi thường.

* Đối với trường hợp của ông Trần Thanh Hùng, vì ông không nói rõ nhà đó nằm trong diện quy hoạch như thế nào, Nhà nước đã triển khai quyết định thu hồi đất, đã có triển khai phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng hay chưa? Nếu chỉ mới quy hoạch tổng thể và chưa được triển khai dự án, chưa có quyết định thu hồi đất thì người được quyền sử dụng đất vẫn có thể chuyển quyền sử dụng đất cho người khác. Người nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất tiếp tục hưởng quyền lợi từ việc sử dụng đất và tài sản gắn liền trên đất, và thực hiện nghĩa vụ đối với quyền sử dụng đất đó. Khi có quyết định thu hồi đất, thì người nào có quyền sử dụng đất hợp pháp sẽ được nhận bồi thường, hỗ trợ di dời…

Thân ái!

Luật gia Kim Phượng