Nhà văn hóa ấp: Nơi thắt chặt tình làng nghĩa xóm

Xã Vĩnh Thanh (huyện Phước Long) đang trên đường phấn đấu hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, trong đó tiêu chí về cơ sở vật chất văn hóa được xã đặc biệt chú trọng. Với 12/14 ấp có nhà văn hóa, ngoài việc tạo không gian sinh hoạt văn hóa, tinh thần cho người dân địa phương, đây còn là nơi để thắt chặt thêm tình làng nghĩa xóm và tạo ra sự gắn kết cộng đồng.

Tham quan nhà văn hóa ấp Tường IIIA để cảm nhận rõ hơn sự “thay da đổi thịt” từng ngày của một ấp văn hóa đi lên từ gian khó. Sự khang trang, tinh tươm và khá bề thế của một nhà văn hóa ấp với “mặt tiền” là lộ liên ấp thẳng tắp theo tiêu chí lộ nông thôn mới và “hậu cảnh” là những cánh đồng lúa xanh ngăn ngắt thẳng cánh cò bay… càng khiến chúng tôi thêm yêu quý vẻ chân quê được dệt nên từ những giọt mồ hôi và đôi bàn tay cần mẫn của những con người chân chất.

Ngoài chức năng phục vụ công tác hội họp, bầu cử, trưng cầu dân ý, tổ chức các buổi tập huấn cho cán bộ ấp hoặc triển khai những chính sách, pháp luật mới của Đảng, Nhà nước… nhà văn hóa ấp còn là không gian văn hóa để bà con sinh hoạt các câu lạc bộ “Gia đình không sinh con thứ ba”, câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ; các tổ, đội, nhóm hay chia sẻ các mô hình kinh tế hiệu quả tăng thu nhập, thoát nghèo bền vững. Bên cạnh đó, nhà văn hóa ấp còn giữ một chức năng đặc biệt quan trọng khác: hòa giải những mâu thuẫn, tranh chấp của bà con trong cộng đồng dân cư để thắt chặt thêm tình làng nghĩa xóm. Ông Dương Văn Lượng, một lão nông tri điền sống cố cựu ở ấp Tường IIIA được xem là “hạt nhân” giữ vai trò quan trọng trong các buổi hòa giải. Có nhiều sự vụ tranh chấp đất đai vô cùng căng thẳng, thậm chí còn đòi đưa nhau ra tòa để giải quyết mâu thuẫn… nhưng qua lời lẽ phân tích, giảng giải thiệt hơn của ông Lượng mà họ lại “dĩ hòa vi quý” và vẫn xuề xòa với nhau như trước.

Nhà văn hóa - thể thao ấp Tường Thắng (xã Vĩnh Thanh, huyện Phước Long). Ảnh: C.K

Với phong trào hiến đất xây trường học, nhiều gia đình đã tình nguyện dùng quỹ đất của gia đình để ủng hộ công tác giáo dục của địa phương, giúp con em mình và các hộ dân trong ấp nâng cao trình độ dân trí, điển hình như hộ ông Ngô Văn Tính. Hay những gia đình hiếu học dù đời sống nghèo khó nhưng vẫn tạo mọi điều kiện để con em theo đuổi con chữ như: hộ Lê Văn Quang, Châu Bình Đẳng, Trịnh Văn Tốt… với khao khát trong tương lai con cái mình sẽ bớt nhọc nhằn. Đó là những gương sáng điển hình được tuyên truyền, vận động từ nhà văn hóa ấp. Qua đó, càng khẳng định vai trò, tầm quan trọng và sức lan tỏa mạnh mẽ từ không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng này.

Chưa dừng lại ở đó, nhà văn hóa ấp ngày nay còn kiêm nhiệm thêm một chức năng mới, đó là nơi để đào tạo nghề cho lao động nữ ở nông thôn. Nhìn những cô thiếu nữ hồn nhiên với chiếc giỏ xách trên tay mà bên trong là vải vóc, kéo, thước kẽ… háo hức rủ nhau đến nhà văn hóa ấp Tường Thắng, Tường IIIA… để tích lũy vào “bộ sưu tập” của mình những kiểu quần áo mới. Nếu họ kém may mắn không được theo đuổi con đường học vấn vì gia đình nghèo, thiếu điều kiện thì nay họ được “bù đắp” thiệt thòi nhờ vào chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn và nhà văn hóa ấp chính là nơi gieo mầm cho những mơ ước nhỏ nhoi của họ…

Trên hành trình hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, thiết nghĩ xã Vĩnh Thanh cần đẩy mạnh hơn nữa vai trò của các nhà văn hóa ấp trong việc gắn kết cộng đồng, thắt chặt tình làng nghĩa xóm. Đồng thời, cần đầu tư thêm cơ sở vật chất, tài liệu, sách báo… để xây dựng một “phòng đọc mini” nằm trong nhà văn hóa ấp nhằm đa dạng hóa chức năng, phát huy tối ưu hiệu quả cũng như hoàn thiện dần không gian sinh hoạt văn hóa của địa phương.

Kim Trúc