Nhân chứng kể chuyện Tết Mậu Thân lịch sử

Sự kiện Tết Mậu Thân 1968 vẫn in đậm trong ký ức của những chiến sĩ trực tiếp tham gia tổng tấn công, nổi dậy giành thắng lợi quyết định, dù tuổi đời của họ đã trên dưới 80.

Đồng chí Nguyễn Văn Hạnh (Ba Hạnh) kể về việc trinh sát mũi 1 vượt kênh Cầu Xáng không được, bị đứt dây, trôi mất khẩu súng K2 do nước đạp mạnh. Ảnh: N.Q

Dẫn mũi tấn công

Năm 1968, đồng chí Nguyễn Văn Hạnh (Ba Hạnh) là chỉ huy biệt động TX. Bạc Liêu được phân công chuẩn bị các mục tiêu, đo đạc khoảng cách từ trận địa pháo binh, trung tâm hành quân của Sư đoàn 21 ngụy quân trong thị xã ra Trà Văn (huyện Vĩnh Lợi), nắm tình hình các căn cứ quân sự địch. Đồng chí đã đưa lực lượng biệt động mật vào nội ô thị xã khảo sát, nắm tình hình.

Đến 29 Tết Mậu Thân, cấp trên có lệnh tổng tấn công vào đêm 30, sáng mồng 1. Lực lượng Thị đội gồm 1 trung đội biệt động, 1 đại đội địa phương quân, phân tán thành nhiều tiểu đội để bổ sung, dẫn đường cho các mũi tấn công. Mũi chủ lực có đồng chí Ba Hạnh tham gia bao gồm 1 tiểu đoàn và 1 trung đội của thị xã Bạc Liêu vượt kênh Cầu Xáng để tiếp cận mục tiêu, đánh chiếm Tòa hành chính tỉnh, Ty cảnh sát và cư xá Mỹ. Tuy nhiên, do nước chảy xiết, nên việc căng dây lội qua không thành, đành rút về xóm Mặc Đây (xã Châu Hưng).

Theo lời kể của đồng chí Ba Hạnh, đúng giờ G, các mũi hiệp đồng đánh vô, nhưng rốt cuộc chỉ có mũi 1 đánh vô tới cầu Quay (cầu Kim Sơn), song lại không có xuồng qua kênh xáng. Trước tình hình đó, chiều mồng 9 Tết, Ban chỉ huy trọng điểm TX. Bạc Liêu truyền đạt mệnh lệnh liên tục đột nhập nội ô thị xã đánh địch. Hôm sau, ta và địch đánh nhau, giành từng căn nhà, từng con đường. Đến 10 giờ, quân ta không thể tiến chiếm được nữa vì các ngả đường dẫn đến cơ quan đầu não ngụy quyền đã được chúng bố trí vững chắc. Ta triển khai lực lượng bám các điểm cao, nhà kiên cố để phòng ngự và đánh trả hàng chục đợt tấn công của địch. Trận cuối địch đánh ta gần đình Tân Long (xã Long Thạnh, huyện Vĩnh Lợi, giáp thị xã Bạc Liêu) vào ngày 11 tháng Giêng.

Đánh địch bằng… loa

Tết năm đó, Đoàn cải lương Chuông vàng theo lệnh Tỉnh ủy Sóc Trăng (gồm cả huyện Vĩnh Lợi, TP. Bạc Liêu ngày nay) chia thành 2 đội theo 2 cánh quân tiến vào TX. Bạc Liêu. Đồng chí trưởng đoàn cùng nhiều người khác đột nhập vào Trung tâm chiêu hồi huyện Vĩnh Lợi từ hướng mặt trời mọc (xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi), còn 2 đồng chí Nguyễn Hữu Nghĩa và Nguyễn Bá mang loa phóng thanh theo cánh quân thứ hai đi từ hướng mặt trời lặn (Trà Kha, TX. Bạc Liêu) đánh lên.

Chiếc máy bay L19 (đầm già) nghe tiếng loa, cứ quần đảo tìm người tuyên truyền để diệt, bởi chúng biết sức mạnh của tiếng loa còn hơn muôn ngàn tiếng súng. Chiến sĩ tuyên truyền suýt trúng phải pháo của ngụy quân mấy lần.

Địch từ hướng Công xi rượu xông xuống, từ bến đò Trà Kha vượt kênh xáng qua. Lực lượng ta đánh bật địch ra nhiều lần. Thấy quân ta thắng thế, đồng chí Nguyễn Bá thúc giục trên loa phóng thanh: “Tổ quốc gọi các đồng chí. Giờ phút thiêng liêng này không cho phép các đồng chí ngừng một giây một phút trước quân thù. Hãy xông lên, xông lên!”. Khi ấy, đồng chí Hữu Nghĩa cố gắng đưa chiếc loa lên cao, hướng về phía các chiến sĩ trẻ để họ nghe rõ.

Nghe lời thúc giục, chí khí bộ đội càng hăng, tiếp tục nổ súng, tiến lên phía trước. Địch điên cuồng, cho trực thăng rải xăng đặc đốt nhà, hòng thiêu cháy các chiến sĩ. Dòng kênh Cả Phượng (nay là đường Hòa Bình) phừng cháy căm hờn!

Nguyễn Quốc