Nhạt nhòa mùa nhãn

Cứ đến tháng 7 và tháng 8 hàng năm là lúc nhãn Bạc Liêu vào mùa trái chín, góp phần tô điểm thêm vẻ đẹp của vùng đất này. Tuy nhiên, người trồng nhãn năm nay kém vui vì nhãn không được mùa lại rớt giá, nhất là chưa thể phát huy giá trị và tiềm năng của cây nhãn để thu hút khách du lịch (DL).

NỖI NIỀM MÙA NHÃN

“Ai về vườn nhãn Bạc Liêu/ Cho tôi nhắn gửi đôi điều vấn vương” - câu ca dao ấy như lời mời gọi bước chân du khách phương xa mỗi khi nhãn Bạc Liêu vào mùa đơm bông kết trái. Trái nhãn ở quê hương bản “Dạ cổ hoài lang” từ lâu đã nổi tiếng, vậy nên mỗi khi về Bạc Liêu thì nhiều người đều muốn ghé vườn nhãn để check-in và thưởng thức hương vị thơm ngon của loại đặc sản này.

Đã có một thời gian dài trước đây, cây nhãn giúp người dân ở các xã ven biển: Hiệp Thành, Vĩnh Trạch Đông và một phần của phường Nhà Mát (TP. Bạc Liêu) có cuộc sống ổn định. Với nhiều nhà vườn, nhãn không chỉ là loại cây trồng giúp cải thiện thu nhập, mà còn gắn liền với những kỷ niệm của bao gia đình trồng nhãn. Những tưởng, mùa nhãn năm nay sẽ được bội thu nhưng do ảnh hưởng của thời tiết bất lợi, nhất là xuất hiện những trận mưa dông đúng vào thời điểm nhãn trổ bông nên nhãn chẳng những không trúng mùa mà còn thấp giá. Trước đây, Thanh nhãn có giá trung bình từ 100.000 - 120.000 đồng/kg thì nay sụt giá chì còn 70.000 đồng/kg, còn nhãn da bò, nhãn Xuồng cơm vàng cũng thấp hơn khoảng 10.000 đồng/kg. Vậy là, những người trồng nhãn lại tiếp tục có thêm một vụ mùa chất chứa nhiều nỗi niềm, trong khi họ vừa trải qua 2 mùa nhãn lao đao vì đại dịch COVID-19.

Vườn Thanh nhãn của ông Lâm Viền Nghỉ (ảnh nhỏ) được Đề án hỗ trợ đang phát triển xanh tốt và Du khách tham quan, trải nghiệm hái nhãn tại vườn nhãn xã Hiệp Thành. Ảnh: H.T

CHUNG TAY THỰC HIỆN ĐỀ ÁN

Trải qua nhiều mùa vụ, câu chuyện có thể nhìn thấy được là nếu chỉ mãi trồng nhãn và bán nhãn đơn thuần thì người dân trên đất Giồng không thể thoát cảnh sống bấp bênh. Chính vì thế, khai thác DL là hướng đi tươi sáng cho cây nhãn, cũng như giúp người dân sống khỏe từ loại cây ăn trái này. Đó là lý do Đề án “Phát triển cây Thanh nhãn Bạc Liêu gắn với phát triển DL sinh thái trên địa bàn TP. Bạc Liêu giai đoạn 2021 - 2025” được UBND tỉnh ban hành, với mục tiêu phát huy sự chung sức, chung lòng của người dân để phát huy thương hiệu Thanh nhãn gắn với DL.

Sau khi có Đề án này, TP. Bạc Liêu đã mở lớp tập huấn chuyển giao khoa học - kỹ thuật, trao 2.000 cây giống Thanh nhãn và hỗ trợ phân hữu cơ cho các hộ dân. Song, điều đáng lo ngại nhất là hiện còn nhiều hộ dân có tâm lý ngại tham gia vào Đề án do thiếu vốn đầu tư, không có kinh nghiệm làm DL, năng suất Thanh nhãn thấp hơn nhãn xuồng, phải mất từ 2 - 3 năm mới có thể thu hoạch. Để tháo gỡ vướng mắc này, các cấp và các ngành phải làm tốt hơn công tác tuyên truyền, vận động để người dân thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp thuần túy sang nông nghiệp kinh tế. Bên cạnh đó, có chính sách hỗ trợ vốn hoặc giúp người dân tiếp cận các nguồn vốn vay tín dụng để đầu tư phát triển DL với cây Thanh nhãn. Ông Lâm Viền Nghỉ (xã Hiệp Thành) được Đề án hỗ trợ 750 cây giống, hiện cây đang phát triển tốt sau gần 2 tháng trồng. Tuy nhiên, điều băn khoăn của ông Nghỉ là chưa biết cách xây dựng điểm tham quan DL, cách thu hút khách đến vườn nhãn của mình. Đây cũng là băn khoăn chung của nhiều hộ dân ở đất Giồng. Do đó, Sở VH-TT-TT&DL phải hướng dẫn thật bài bản cho các nhà vườn trong xây dựng các mô hình DL sinh thái. Cụ thể là hình thành các homestay, thưởng thức những món ăn đặc sản, nghe đờn ca tài tử, trải nghiệm cách làm rượu nhãn và thu hoạch nhãn… Ngoài ra, định hướng cho người dân trồng Thanh nhãn theo tiêu chuẩn chất lượng, đáp ứng yêu cầu về mẫu mã, bao bì để nâng cao giá trị trên thị trường cho loại trái cây này.

Chỉ có phát triển DL mới giúp người dân tìm thấy niềm vui bên những vụ mùa, góp phần phát huy giá trị của một trong những tài nguyên còn “ngủ quên” và cũng là thế mạnh DL đặc trưng của Bạc Liêu. Điều này rất cần sự quyết liệt của các cấp, các ngành và sự ủng hộ tích cực từ người dân trong thực hiện Đề án.

HỮU THỌ - TUYẾT NGHI