Nhiều bất cập trong các khoản thu đầu năm

Năm học 2023 - 2024 là năm học đầu tiên ngành Giáo dục Bạc Liêu triển khai thực hiện Nghị quyết 11 ngày 14/7/2023 của HĐND tỉnh (có hiệu lực từ ngày 24/7/2023) về quy định các khoản thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục ngoài học phí đối với cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu. Việc triển khai thực hiện nghị quyết này được phụ huynh kỳ vọng sẽ chống được tình trạng “lạm thu” ở mỗi đầu năm học mới. Tuy nhiên, qua ghi nhận thực tế thì vẫn còn nhiều bất cập khi một số trường có những khoản thu, cách thu “chưa hợp lý”!

Phụ huynh phải mất thêm 5.500 đồng tiền phí khi thanh toán các khoản thu qua ứng dụng SISAP.

Nghị quyết đi vào thực tế

Tính đến thời điểm này, khi năm học 2023 - 2024 đã khởi động gần 1 tháng thì phần lớn các trường học từ cấp học mẫu giáo, mầm non, tiểu học, THCS đến THPT trên địa bàn tỉnh đều đã tổ chức họp phụ huynh vào đầu năm học. Theo đó, nội dung không thể thiếu trong các buổi họp phụ huynh là các giáo viên chủ nhiệm sẽ thay mặt nhà trường thông báo các khoản thu trong năm học như: bảo hiểm y tế, bảo hiểm thân thể, sổ liên lạc điện tử… Việc triển khai thu các khoản phải đóng góp theo quy định bằng nhiều hình thức như: đóng trực tiếp cho giáo viên chủ nhiệm, hoặc thông qua các ngân hàng liên kết…

Theo Nghị quyết 11, về nguyên tắc thu thì các khoản thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục là các khoản thu thỏa thuận dân chủ, công khai giữa cơ sở giáo dục với gia đình học sinh. Theo đó, các cơ sở giáo dục phải xây dựng kế hoạch, dự toán thu, chi cụ thể. Phải thực hiện thu đúng, thu đủ chi, sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm, hiệu quả.

Nhằm tháo gỡ khó khăn cho phụ huynh, Nghị quyết 11 cũng quy định các khoản thu nên chia thành nhiều đợt, thực hiện giãn thời gian thu (thu theo tháng) để giảm gánh nặng cho gia đình học sinh vào đầu năm học.

Việc triển khai các khoản thu đầu năm học 2023 - 2024 đúng theo tinh thần Nghị quyết 11 của các trường học cho thấy nghị quyết đã đi vào thực tế, đáp ứng được nguyện vọng của người dân, phụ huynh. Cụ thể là các khoản được phép thu trong các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh được quy định mức thu rõ ràng, được các trường thông báo công khai, minh bạch…

Các khoản thu của một trường THPT trên địa bàn huyện Hồng Dân. Ảnh: C.K

Vẫn còn nhiều bất cập

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện các khoản thu theo Nghị quyết 11 trong năm học 2023 - 2024, theo phản ánh của nhiều phụ huynh thì vẫn còn tình trạng “mập mờ”, phụ huynh không được lựa chọn, nhất là đối với các khoản thu tự nguyện như bảo hiểm thân thể hay bảo hiểm tai nạn…, phải đóng một lần gây khó khăn cho nhiều phụ huynh.

Bên cạnh đó, có một số trường học triển khai không dùng tiền mặt nên hướng dẫn phụ huynh đóng tiền của các khoản thu đầu năm học thông qua ứng dụng có tên là SISAP. Đây là ứng dụng mobile của phần mềm MISA EMIS đáp ứng cho phụ huynh theo dõi thông tin của con mình ở các cấp học từ mầm non đến THPT.

Việc triển khai áp dụng không dùng tiền mặt như thế thoạt trông rất hữu ích, vì đáp ứng được việc thực hiện chuyển đổi số của tỉnh, nhu cầu của phụ huynh do không có nhiều thời gian trực tiếp đến trường… Tuy nhiên, theo chia sẻ của một số phụ huynh, cách làm này “tiện thì có tiện” nhưng phụ huynh không có lựa chọn vì khi đăng ký, đăng nhập vào ứng dụng, các khoản thu đã được liệt kê sẵn, kể cả những khoản tự nguyện như bảo hiểm thân thể, bảo hiểm tai nạn (mức thu 120.000 đồng/học sinh/năm), phụ huynh chỉ có cách duy nhất là thanh toán tổng số tiền.

Một bất cập nữa là khi thanh toán các khoản thu đầu năm qua ứng dụng SISAP, phụ huynh phải mất thêm khoản phí 5.500 đồng. Cụ thể, tổng số tiền thanh toán được thông báo của các khoản thu: bảo hiểm y tế 680.400 đồng, bảo hiểm thân thể 120.000 đồng, học phẩm 26.000 đồng, sổ liên lạc điện tử 44.000 đồng của một học sinh cấp 1 là 870.400 đồng. Theo phản ánh của một phụ huynh, khi tiến hành thanh toán tổng số tiền trên qua ứng dụng SISAP bằng mã QR thì tài khoản ngân hàng của phụ huynh lại bị trừ 875.900 đồng (tăng 5.500 đồng so với tổng số tiền phải thanh toán).

Phụ huynh này cho rằng, dù số tiền tăng thêm không đáng bao nhiêu, nhưng đây là một sự “mập mờ” của đơn vị chủ quản ứng dụng SISAP. Vì trong suốt quá trình đăng ký tài khoản, đăng nhập ứng dụng và tiến hành thanh toán các khoản thu không hề có thông báo là người dùng sẽ mất thêm phí. Và với hàng ngàn, thậm chí chục ngàn phụ huynh dùng ứng dụng thì số phí đơn vị trên thu là cực lớn.

Bên cạnh đó, câu chuyện mua sắm mới máy lạnh, tivi, quạt, màn cửa… ở mỗi đầu năm học mới của các trường học vẫn là câu chuyện “muôn thuở” mà các phụ huynh phải “đau đầu”. Đặc biệt là các phụ huynh có con học bán trú.Một phụ huynh có con học lớp 1 học bán trú than thở, ngoài các khoản phải đóng theo quy định thì còn phải đóng góp thêm hơn 2 triệu đồng với rất nhiều mục, khoản… Còn theo phản ánh của một phụ huynh có con học lớp 10 trên địa bàn huyện Hồng Dân thì dù nhà trường “tận dụng” lại tivi cũ nhưng các em học sinh phải đóng góp tiền sửa chữa tivi với mức thu 50.000 đồng/học sinh. Theo thông báo các khoản thu của đơn vị này, cũng có cả tiền rèm cửa, hội phí, quỹ khuyến học… với tổng mức thu trên 2 triệu đồng.

Tình trạng vẫn còn một số khoản thu, cách làm chưa hợp lý như trên của một số trường học cần được các cấp quản lý chấn chỉnh trên tinh thần thu đúng, thu đủ, công khai, minh bạch nhằm góp phần giảm bớt khó khăn, gánh nặng cho phụ huynh.

Châu Khánh