Nhiều biện pháp cưỡng chế thu nợ bảo hiểm xã hội cho người lao động

Tại cuộc họp bàn giải pháp thu hồi nợ tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp (BHXH, BHYT, BHTN) từ các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn tỉnh mới đây, Tổ công tác liên ngành về thu hồi tiền nợ BHXH cho biết, tổng số nợ hiện tại đã lên hơn 18,4 tỷ đồng.

BHXH tỉnh triển khai Luật BHXH và các văn bản hướng dẫn thi hành cho các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh. Ảnh: T.Đ

Theo thống kê từ cơ quan BHXH tỉnh, tính đến tháng 10/2016, toàn tỉnh có 124 cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nợ tiền BHXH, BHYT, BHTN của người lao động (NLĐ) từ 3 tháng trở lên. Trong đó có khoảng 60% tiền nợ ở các doanh nghiệp, đơn vị kinh tế ngoài nhà nước. Điều đáng nói, có rất nhiều doanh nghiệp nợ các khoản tiền nêu trên của NLĐ từ 12 tháng trở lên. Cá biệt, có những doanh nghiệp sử dụng khá đông lao động nhưng nợ tiền BHXH, BHYT, BHTN của NLĐ tới 50, 60 hoặc 70 tháng, số tiền lên đến hàng tỷ đồng. Ông Lê Hoàng Thiển - Giám đốc BHXH tỉnh, Tổ phó Tổ công tác liên ngành tỉnh về thu hồi nợ BHXH cho biết, theo quy định của Luật BHXH, nếu chủ sử dụng đóng đến đâu thì NLĐ được hưởng quyền lợi đến đó, đóng nhiều hưởng nhiều, đóng ít hưởng ít, còn không đóng thì không được hưởng. Do đó, NLĐ ở các đơn vị chây ì hoặc trốn tránh đóng các loại quỹ nêu trên gặp rất nhiều thiệt thòi trong việc khám, chữa bệnh theo BHYT, thanh toán chế độ khi ốm đau, thai sản hoặc chẳng may bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp… Còn nếu không đóng BHTN thì khi bị thất nghiệp, NLĐ sẽ không được hưởng chế độ gì. Theo quy định pháp luật, chủ sử dụng nếu ký hợp đồng với NLĐ từ đủ 3 tháng trở lên thì bắt buộc phải đóng BHXH, BHYT và BHTN cho NLĐ. Tuy nhiên, trên thực tế có rất nhiều đơn vị sử dụng lao động né tránh trách nhiệm này và đối phó với cơ quan chức năng bằng cách ký hợp đồng vụ việc. Nhưng thật ra, số lao động ấy đã làm việc từ lâu và liên tục cho đơn vị, doanh nghiệp đó. Mọi hình thức né tránh hoặc chây ì đóng BHXH… cho NLĐ đều được xem là vi phạm pháp luật.

Theo Tổ công tác liên ngành tỉnh về thu hồi tiền nợ BHXH, trong thời gian chờ Bộ luật Hình sự mới có hiệu lực để đề nghị khởi tố tội trốn tránh nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT, BHTN, Tổ công tác tạm thời áp dụng biện pháp ra quân đi kiểm tra (có thông báo trước), đôn đốc, thu hồi nợ và lập biên bản các đơn vị, doanh nghiệp chây ì, có dấu hiệu trốn tránh nghĩa vụ đóng các loại quỹ này.

Mặt khác, cơ quan BHXH tỉnh được cơ cấu là thành viên của Hội đồng xét tuyên dương, tặng thưởng các danh hiệu cho doanh nhân, doanh nghiệp tiêu biểu, nên tất cả các trường hợp nợ tiền BHXH đều bị buộc phải trả đầy đủ trước khi được tuyên dương, phong tặng. Biện pháp khác, trong thời gian qua, BHXH tỉnh đã chủ động ký kết chương trình phối hợp với một số ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn tỉnh hỗ trợ thu hồi nợ BHXH ở các khách hàng doanh nghiệp trước khi giải ngân vốn vay. Nhờ vậy, chỉ tính tới ngày 31/10/2016, các ngân hàng này đã thu hồi nợ BHXH được hơn 40,6 tỷ đồng. BHXH tỉnh đánh giá, biện pháp này đang phát huy hiệu quả rất tốt. Tới đây, một giải pháp nữa đang được Tổ công tác liên ngành bàn thảo là đề nghị phong tỏa tài khoản của các chủ sử dụng lao động nếu xét thấy có dấu hiệu trốn tránh nghĩa vụ đóng BHXH cho NLĐ. Vấn đề này cần thỏa thuận và được sự đồng ý của Ngân hàng Nhà nước - Chi nhánh Bạc Liêu. Đối với chủ sử dụng lao động là cơ quan nhà nước, BHXH tỉnh sẽ thường xuyên báo cáo UBND tỉnh để nhận được sự chỉ đạo kịp thời. Ngoài ra, các doanh nghiệp nợ tiền BHXH lâu năm sẽ bị thông báo rộng rãi trên các phương tiện truyền thông đại chúng, bằng mọi biện pháp bảo vệ cho được quyền lợi hợp pháp của NLĐ.          

Tấn Đạt