Truyền hình
Trên Quốc lộ 1A đi qua ấp An Khoa (xã Vĩnh Mỹ B, huyện Hòa Bình), bên tay trái hướng từ Cà Mau lên Bạc Liêu có tấm bảng chỉ dẫn vào Bia tưởng niệm 12 chiến sĩ hy sinh khi làm nhiệm vụ chặn đường chi viện của quân địch từ Cà Mau lên Sóc Trăng vào ngày 23/12/1964. Năm nào người dân địa phương cũng đều làm 2 - 3 mâm cơm cúng những liệt sĩ này.
Công an huyện Hòa Bình kết nạp đảng viên mới tại Bia ghi danh 12 liệt sĩ hy sinh tại ấp An Khoa (xã Vĩnh Mỹ B). Ảnh: Việt Dũng
Diễn biến của trận đánh này cách đây 61 năm được khắc trên bia đá ghi lại như sau: “Thực hiện Nghị quyết của Chi bộ xã Hòa Bình (nay là thị trấn Hòa Bình và xã Vĩnh Mỹ B) đắp mô, tạo vật cản ngang Quốc lộ ngăn chặn tiêu diệt địch và xe cơ giới địch từ Cà Mau về Sóc Trăng, ngày 22/12/1964, đồng chí Hữu Hạnh trực tiếp chỉ huy việc đắp 2 mô đất ngang Quốc lộ để ngăn chặn xe cơ giới địch từ Cà Mau về Sóc Trăng. Khoảng 8 giờ ngày 23/12/1964, tại mô đất thứ hai gần đầu lộ An Khoa do đồng chí Võ Văn Sáu, cán bộ Xã đội chỉ huy (tổ 2 có 5 đồng chí), 1 xe M118 của địch chạy ngang qua mô đất, tổ 2 đồng loạt nổ súng bắn vào xe địch. Xe địch tiếp tục hướng đến mô đất thứ nhất cống Hòa Bình do đồng chí Nguyễn Thành Lập, Xã đội phó chỉ huy (tổ 1 có 7 đồng chí). Lúc này lực lượng địch gồm 19 xe M113 dừng lại ngay đầu ấp chiến lược (gần nhà thờ Vĩnh Hiệp). Đoàn xe M113 chạy sau xe M118, đến vị trí cách xóm Nước Ngọt khoảng 500m thì chúng đồng loạt tấn công lực lượng ta. Địch nổ súng làm 7 đồng chí tổ 1 hy sinh. Tổ 2 bị lực lượng địch dàn xe M113 càn trên ruộng làm cho 5 đồng chí hy sinh. Đến 9 giờ cùng ngày, ta hy sinh 12 đồng chí”.
Trong trận đánh đó, ông Nguyễn Văn Ba, một cơ sở liên lạc của cách mạng tại đây là người chứng kiến. Dù đã ở tuổi 90, nhưng ông Ba nhớ khá rõ. Theo lời ông Ba kể, 12 du kích xã đắp 2 mô cao ngập đầu người, cách nhau chừng 500m. Đất, đá, những thân cây cồng to bằng hai người ôm trở thành vật cản đường hành quân của địch từ Cà Mau lên.
Đắp mô tạo vật cản xong, 2 đội du kích với súng trường mai phục đoàn xe. Khi thấy chúng đến, tất cả đồng loạt nổ súng. Địch đáp trả bằng súng 12,7mm, nhiều đồng chí của ta hy sinh. Các đồng chí còn lại rút lui vào các ngố lúa. Địch căng xe lội nước hàng ngang càn xuống ruộng, lực lượng của ta đã anh dũng hy sinh dưới làn đạn hung tàn của bọn ngụy. Thi thể của lực lượng du kích, địch chất lên xe lội nước, đem bỏ vào hầm sát nhà ông Ba. Chúng gài trái (lựu đạn) quanh hầm, đêm sau ta mới nhờ công binh gỡ trái, rồi mới lấy xác được, đem về nhị tỳ an táng. Sau giải phóng quy tập về nghĩa trang liệt sĩ.
Tất cả những người nằm lại đây tuổi đời chỉ mới mười tám đôi mươi, có đồng chí hiền như cục đất, chưa một lần nắm tay cô gái nào. Đồng chí Nguyễn Văn Tài (quê ấp Ninh Lợi, xã Minh Diệu, huyện Hòa Bình) hy sinh khi vừa bước sang tuổi 18.
Nơi các chiến sĩ ngã xuống, ông Ba làm cái miếu nhỏ để nhang khói cho hương linh người vị quốc vong thân. Nhiều thân nhân của các liệt sĩ sau này tìm đến tạ nghĩa ông Ba.
Mọi chuyện bắt đầu thay đổi khi Đại tá Lê Gìn Giữ, nguyên Trưởng Công an huyện Hòa Bình về đây ở và nghe “ông già Ba kể chuyện”. Ông Giữ đứng ra xin chủ trương của Huyện ủy, UBND huyện cho phép ông đi vận động tiền bạc, vật tư làm bia tưởng niệm. Việc làm này được bà con, chính quyền xã và người thân các liệt sĩ đồng thuận. Tiếp đà này, ông Giữ lại đề nghị và được Sở VH-TT&DL chấp thuận hỗ trợ 350 triệu đồng dựng bia đá hoa cương tưởng niệm, còn ông Ba thì hiến đất xây khuôn viên. Sau đó, nơi đây trở thành địa điểm giáo dục truyền thống thế hệ trẻ. Và Công an huyện đã nhiều lần tổ chức kết nạp đảng viên mới ở nơi thiêng liêng này.
Nguyễn Quốc
Xem thêm bình luận