Nhọc nhằn mưu sinh của trẻ em nghèo

Ngày hè, tạm gác chuyện học hành, nhiều trẻ em nô nức cùng gia đình tận hưởng kỳ nghỉ với nhiều thú vị. Còn đối với trẻ em nghèo, đây là lúc các em phải làm nhiều việc để có cái ăn qua ngày, và có điều kiện để tiếp tục đến trường vào năm học mới.

Em Nguyễn Văn Hải cùng người chị họ bán đậu phộng, trứng cút ở phường 2 (TP. Bạc Liêu). Ảnh: T.Q

Để có cái ăn, ngày sau giờ tan học, Linh tranh thủ đi rửa chén, giặt đồ thuê. Mấy tháng qua, bà ngoại em bệnh nặng phải nằm viện. Do không người trông nom đứa em út mới 2 tuổi nên những buổi đi làm thuê Linh phải cõng em theo.

Dù sống vất vả, thiếu thốn, song điều đáng khâm phục là em không bỏ học ngày nào và liên tiếp 6 năm liền đều đạt học lực khá, giỏi. Linh tâm sự: “Dù cực nhọc nhưng em cũng cố gắng vượt qua để tiếp tục đi học. Em ước sau này sẽ làm bác sĩ để chữa bệnh cho ông bà ngoại và nuôi các em ăn học”.

Rơi vào hoàn cảnh cơ cực, em Ngọc Nhí (13 tuổi, thị trấn Phước Long, huyện Phước Long) cũng phải sớm bươn chải.

Năm 2005, vì cuộc sống khốn khó, gia đình em rời bỏ quê nhà (tỉnh Vĩnh Long) đến thị trấn Phước Long để làm thuê. Không nhà cửa, không tiền bạc, cả gia đình sống nương nhờ vào mái hiên của người ta. Năm 7 tuổi, Nhí đã biết phụ mẹ đi giữ em, rửa chén, lặt rau... cho các nhà chủ. Khi 10 tuổi, Nhí có thể tự bươn chải kiếm tiền. Lo ăn ngày hai bữa còn vất vả nên chuyện được vui chơi, học hành là điều em không dám nghĩ đến.

Cha mất sớm, mẹ lấy chồng khác, từ nhỏ Nguyễn Văn Hải (13 tuổi, phường 2, TP. Bạc Liêu) phải sống với bà ngoại. Gia cảnh nghèo khó nên sau những buổi tan trường, em phải đi bán đậu phộng, trứng cút quanh các quán nhậu kiếm tiền phụ bà lo cho bữa ăn hàng ngày. Hải thổ lộ: “Mùa hè này em cố gắng đi bán nhiều nơi để kiếm thêm tiền mua gạo và để dành mua sách vở cho năm học mới”.

Theo bà Trần Yến Hòa, Trưởng phòng Bảo vệ và chăm sóc trẻ em (Sở LĐ-TB&XH): “Việc phải lao động sớm khiến trẻ em dễ bị tổn thương và gặp nhiều rủi ro về thể chất. Các em không những bị hạn chế thời gian học tập, vui chơi, giải trí, mà còn rất dễ dẫn đến nguy cơ bỏ học, chậm phát triển trí tuệ, thiếu tự tin, khó hòa nhập xã hội. Thời gian qua, mặc dù các cơ quan chức năng trong tỉnh đã có nhiều chương trình chăm lo cho trẻ em như: Xây dựng xã, phường phù hợp với trẻ em; chủ động phòng ngừa, giảm thiểu, loại bỏ các nguy cơ gây tổn hại cho trẻ em; trợ giúp, phục hồi kịp thời trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, đào tạo nghề, cấp học bổng… Tuy nhiên, vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Bởi, muốn chấm dứt tình trạng trẻ em phải lao động sớm thì cần những giải pháp dài hơi. Trong khi đó, việc chăm lo cho trẻ em vẫn gặp không ít khó khăn, một phần là do kinh phí hạn hẹp, đội ngũ cán bộ chuyên trách về chăm sóc, bảo vệ trẻ em ở địa phương còn thiếu và yếu, còn vướng những rào cản từ chính gia đình và cộng đồng xã hội…”.

Thiết nghĩ, các cơ quan chức năng cần thực hiện nhiều biện pháp tích cực, sâu sát hơn nữa trong công tác xóa đói giảm nghèo, nâng cao kỹ năng nuôi dạy con của các bậc phụ huynh. Đồng thời tạo điều kiện cho trẻ em, nhất là trẻ em vùng ven biển và vùng sâu có điều kiện tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, đào tạo nghề, được hỗ trợ chi phí học tập, ngăn chặn triệt để tình trạng thuê và bắt trẻ em làm việc nặng nhọc… Qua đó, xây dựng môi trường sống an toàn, giúp mọi trẻ em đều có quyền mưu cầu hạnh phúc và phát triển một cách toàn diện.

Tú Quyên