Như một lời tri ân với quê hương

Trước khi giữ những chức vụ khá quan trọng ở Trung ương như hiện tại, họ - người giữ cương vị Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu, người là Chủ tịch Liên hiệp các Hội VH-NT Bạc Liêu. Nhưng trong phạm vi bài viết này, chúng tôi muốn viết về họ, chỉ đơn giản ở góc độ những người nghệ sĩ luôn dành một tình cảm đặc biệt đối với quê hương Bạc Liêu. Họ là đôi vợ chồng nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) Võ Dũng - Thu Đông…

Trên tay tôi là tập ảnh nghệ thuật của NSNA Võ Dũng - NSNA Thu Đông, tuyển tập được Nhà xuất bản Thông Tấn (Hà Nội) vừa xuất bản tháng 10/2016. Tôi lần giở rồi trân trọng những gì tuyển tập thể hiện trong đó. Có lẽ không phải nhờ “văn hay chữ tốt” mà do chính bằng tấm lòng mà những lời đề tựa đã cuốn hút người xem ngay từ đầu: “Mấy mươi năm gắn bó với Bạc Liêu, Cà Mau nên có khá nhiều kỷ niệm, nay được Trung ương điều động về Hà Nội công tác, nên có chút luyến lưu. Chúng tôi bàn thống nhất tập hợp, chọn lọc những hình ảnh yêu thích đã sáng tác, chủ yếu về Bạc Liêu in thành tập, trước hết là để lưu giữ, kế đến là để có món quà tặng Bạc Liêu thay lời tri ân đối với quê hương, nơi mà hai đứa tôi đã lớn lên, học tập, cống hiến và trưởng thành; đồng thời để có món quà “trình làng” với lãnh đạo và anh em ở Hà Nội, miền Bắc - nơi công tác mới, mặt khác cũng nhằm giới thiệu với mọi người về quê hương Bạc Liêu thân yêu của vợ chồng tôi…”.

Xem những tác phẩm ảnh nghệ thuật của hai nghệ sĩ này đã nhiều, nhưng tôi đặc biệt ấn tượng khi cầm trên tay quyển tuyển tập ảnh mới tinh do chính tác giả ký tặng. Nhìn ngắm thật lâu, nghiền ngẫm thật kỹ, bản thân tôi hoàn toàn đồng ý với cách nhận định của Chủ tịch Hội NSNA Việt Nam - Vũ Khánh: “Cuốn sách ảnh “Ảnh nghệ thuật” của đôi vợ chồng nghệ sĩ như một lời tri ân ngọt ngào với quê hương, đất nước, con người Bạc Liêu”. “Như lời tri ân ngọt ngào” có lẽ vì ở công trình nghệ thuật với 111 ảnh được tuyển lựa từ rất nhiều ảnh sáng tác của họ, người ta sẽ thấy toát lên một hình ảnh Bạc Liêu quá đỗi thân thương, hiền hòa từ những khuôn ảnh được sáng tác bởi cảm nhận, tình yêu và tài năng của người nghệ sĩ. Cảm thụ được vẻ đẹp của quê hương, đất nước, con người đòi hỏi một tấm lòng, và thể hiện sự cảm thụ chân xác từ cái tâm ấy lại đòi hỏi tài năng người nghệ sĩ, thế thì từ cái “tâm” và cái “tài”, họ đã gửi lời tri ân ngọt ngào cho quê hương Bạc Liêu qua những khuôn ảnh nghệ thuật! Bạc Liêu hội tụ những gì để có một bản sắc văn hóa riêng mình, tuyển tập ảnh như “người” lấy ảnh để “hầu chuyện” cùng người xem. Những công trình văn hóa kiến tạo nên diện mạo Bạc Liêu hiện đại mà vẫn giữ gìn nét văn hóa truyền thống như: Quảng trường Hùng Vương, biểu tượng cây đờn kìm cách điệu, biểu tượng kết nghĩa Bạc Liêu - Ninh Bình, Khu lưu niệm nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu, điện gió Bạc Liêu… Những bức ảnh nghệ thuật đẹp như tranh lại là vóc dáng thân thương rất đỗi đời thường của bác nông dân với nụ cười đôn hậu vui niềm vui trúng mùa, là đôi bạn cùng dìu dắt nhau đến trường trên chiếc xe lăn, là niềm vui của những thiếu nữ khi chở xuân về nhà, là những nụ cười tươi của các bạn đoàn viên - thanh niên trong màu áo xanh tình nguyện, những khoảnh khắc tất bật, nhộn nhịp trên công trường, giọt mồ hôi miệt mài thấm đẫm tình yêu dành cho những ngành nghề truyền thống không chỉ là nghề mà đã trở thành cái nghiệp của người lao động trên quê hương này…
Với những bức ảnh hàm chứa ý nghĩa “tổ ấm gia đình” như “Về tổ ấm”, “Đón ba”, “Mùa xuân của mẹ”, “Hạnh phúc đơn sơ”… NSNA lão thành Võ An Khánh đã cảm nhận rằng: “Hình như gia đình, hạnh phúc gia đình là nguồn mạch chính của tập ảnh, là đề tài mà hai tác giả đặc biệt quan tâm”. Đó là một cách cảm nhận! Một toàn cảnh đầy tự hào về đất nước, con người, quê hương Bạc Liêu gửi trong từng đường nét, chắt chiu qua sự sáng tạo nghệ thuật và cảm tình của người nghệ sĩ dành cho quê hương mình, cũng là cách cảm nhận của người xem khi thưởng thức từng bức ảnh nghệ thuật trong tuyển tập này. Ở cách cảm nhận nào đi chăng nữa, thì qua từng bức ảnh “dù đề tài gì, thể loại gì thì mỗi tác phẩm đều là tình cảm của chúng tôi, như là những “đứa con tinh thần” vậy. Bởi những hình ảnh, những khoảnh khắc trong các tác phẩm chính là nét đẹp, là hiện thực phát triển sinh động của vùng đất Bạc Liêu, một tỉnh xa xôi, luôn vượt qua mọi khó khăn, vất vả, sự yếu thế để phát triển đi lên mà chúng tôi đã được vinh dự đóng góp một phần công sức nhỏ bé của mình”… Đó cũng là những lời bộc bạch chân tình dành cho quê hương của đôi nghệ sĩ!
NSNA Võ Dũng (Võ Văn Dũng), nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu nay giữ chức Phó trưởng Ban Nội chính Trung ương, NSNA Thu Đông (Trần Thị Thu Đông), nguyên Chủ tịch Liên hiệp các Hội VH-NT Bạc Liêu nay là Phó Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ VH-TT&DL). Chưa đề cập đến những đóng góp trên con đường chính trị, sự nghiệp, hay tôn vinh họ ở những cương vị mà Đảng và Nhà nước đã tin cậy, giao phó; chỉ với những tâm huyết gửi trong tập ảnh nghệ thuật tuyển chọn từ rất nhiều tác phẩm mà họ vừa công tác vừa dành thời gian sáng tác, đã đủ để trân trọng tấm lòng đôi vợ chồng nghệ sĩ với “lời tri ân ngọt ngào” dành cho quê hương trong mỗi bức ảnh. 
Cẩm Thúy