Những bất cập, khó khăn trong thực hiện chính sách pháp luật về BHYT

Bảo hiểm y tế (BHYT) là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, được thực hiện trên tinh thần đảm bảo sức khỏe cho nhân dân. Các chính sách, pháp luật về BHYT cũng xuất phát từ mục đích trên, nhằm tăng cường sự quản lý về chăm sóc sức khỏe của cộng đồng. Tuy nhiên, sau nhiều năm thực hiện, một số chính sách, pháp luật về BHYT cũng còn bộc lộ những bất cập cần sớm được giải quyết…

Kể từ sau khi Luật BHYT có hiệu lực (tháng 7/2009), các hoạt động tuyên truyền chính sách, pháp luật về BHYT được các cấp, các ngành chú trọng, nhất là đối với ngành Bảo hiểm xã hội (BHXH). Hàng ngàn tờ gấp về BHYT, các cẩm nang hỏi đáp về BHYT, hướng dẫn thực hiện Luật BHYT… đã đến tận tay người dân; các hội thi liên quan đến việc áp dụng, thực hiện Luật BHYT… được tổ chức thực hiện nhằm giúp mọi người hiểu rõ hơn về quyền lợi, nghĩa vụ khi tham gia BHYT.

Quang cảnh buổi họp mặt kỷ niệm Ngày Bảo hiểm y tế Việt Nam 1/7. Ảnh: K.P

Qua hàng loạt các hoạt động tuyên truyền, vận động, tổ chức thực hiện theo đúng tinh thần của Luật BHYT, ngành BHXH tỉnh đã từng bước mở rộng và tăng nhanh đối tượng tham gia BHYT nhằm đảm bảo mục tiêu BHYT toàn dân. Kết quả, năm 2009 có 408.063 người tham gia BHYT; đến năm 2012, số người tham gia BHYT là 446.842, chiếm tỷ lệ 51,36% dân số của tỉnh. Tuy nhiên, nếu nhìn về mức độ gia tăng số người tham gia BHYT thì từ năm 2009 đến hết năm 2012 chỉ tăng 9,5%, một con số quá khiêm tốn.

Việc người dân tham gia BHYT không tăng cao có nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu vẫn xuất phát từ chính sách về BHYT chưa thật sự thu hút người tham gia tự nguyện. Ngoại trừ những nhóm đối tượng nằm trong diện được hỗ trợ tham gia BHYT từ ngân sách Nhà nước như: Người có công, hộ nghèo, gia đình chính sách, người thuộc diện bảo trợ xã hội, trẻ em dưới 6 tuổi… thì số người tham gia BHYT chủ yếu là người lao động (được người sử dụng lao động mua BHYT), học sinh ở các trường học, số còn lại mua BHYT tự nguyện trong nhân dân rất ít (chủ yếu là những người lớn tuổi, có nhu cầu khám, chữa bệnh mới tham gia BHYT), chưa mang tính cộng đồng, chia sẻ. Hơn nữa, quy định về đại lý thu BHYT tự nguyện nhân dân chủ yếu là cán bộ chuyên trách ở xã, phường, thị trấn kiêm nhiệm nên họ chỉ làm việc tại chỗ chứ không chủ động đến địa bàn dân cư để tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHYT.

Những bất cập, hạn chế trong việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHYT còn thể hiện ở các văn bản hướng dẫn thực hiện Luật BHYT ban hành chậm; các ngành liên quan phối hợp tham mưu cho UBND tỉnh ra văn bản chỉ đạo tổ chức thực hiện chưa kịp thời; sự phối hợp giữa các ngành từng lúc, từng nơi chưa nhịp nhàng; công tác thống kê, tổng hợp chi phí khám chữa bệnh BHYT còn chậm; việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác giám định BHYT còn hạn chế…

Mức đóng, mức hưởng BHYT vẫn chưa tương xứng. Luật BHYT quy định giới hạn mức đóng BHYT là 20 lần mức lương tối thiểu nhưng chưa có quy định cụ thể về mức hưởng tối đa chi phí khám, chữa bệnh được quỹ BHYT chi trả trong 1 năm. Ngoài ra, cũng cần nói thêm về sự phân biệt (thuốc điều trị, thái độ đối xử…) giữa người khám, chữa bệnh bằng BHYT tại các cơ sở khám chữa bệnh khiến người tham gia BHYT tự nguyện không mấy thiết tha.

Để việc thực hiện chính sách về BHYT đạt hiệu quả, ngoài việc kiến nghị sửa đổi, bổ sung một số điều khoản của Luật BHYT, tại tỉnh Bạc Liêu, BHXH tỉnh cũng kiến nghị UBND tỉnh sớm ban hành văn bản hướng dẫn quy trình lập danh sách cấp thẻ BHYT ở một số nhóm đối tượng được ngân sách hỗ trợ; xây dựng phần mềm quản lý cấp thẻ BHYT; tăng cường việc đầu tư trang thiết bị cho ngành Y tế nhằm đảm bảo chăm sóc sức khỏe tốt cho nhân dân, nhất là hệ thống mạng lưới khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế.

Kim Kim