Những điểm mới của Luật Phá sản

Ngày 19/6/2014, tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII đã thông qua Luật Phá sản số 51/2014/QH13. So với Luật Phá sản năm 2004, luật này được đánh giá là có những sửa đổi khá căn bản và toàn diện.

Những sửa đổi khá căn bản và toàn diện có thể kể đến như tiêu chí xác định doanh nghiệp (DN), hợp tác xã (HTX) lâm vào tình trạng phá sản, chế định quản tài viên, về thẩm quyền giải quyết phá sản của tòa án, về thủ tục thương lượng trước khi thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản…

Việc ban hành Luật Phá sản (sửa đổi) là cần thiết và cấp bách, nhằm thực hiện Đề án tổng thể tái cơ cấu kinh tế gắn liền với chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh của DN, HTX. Đồng thời tiếp tục thực hiện chiến lược cải cách tư pháp, tiếp tục từng bước hoàn thiện một cách căn bản hệ thống pháp luật kinh tế nói chung và Luật Phá sản nói riêng; khắc phục các quy định của Luật Phá sản chưa phù hợp, gây khó khăn cho việc áp dụng, cũng như các vấn đề mới phát sinh vướng mắc trong quá trình thực tiễn; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của DN, HTX, cá nhân, cơ quan, tổ chức, đảm bảo thủ tục thương lượng, mở thủ tục phá sản, phục hồi DN, HTX, thủ tục, trình tự giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản công khai, rõ ràng, dễ hiểu, dễ áp dụng và phù hợp quy định pháp luật.

Về tiêu chí xác định DN, HTX lâm vào tình trạng phá sản tại khoản 1, điều 4 Luật Phá sản (sửa đổi) năm 2014, Luật phá sản (sửa đổi) năm 2014 không còn dùng khái niệm DN, HTX “lâm vào tình trạng phá sản”mà dùng khái niệm “mất khả năng thanh toán”, và nội hàm của khái niệm mất khả năng thanh toán được xác định cụ thể, rõ ràng hơn.

Về người có quyền, nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản (điều 5 Luật Phá sản (sửa đổi) năm 2014, Luật phá sản (sửa đổi) năm 2014 xác định rõ người có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục Phá sản là chủ nợ không có bảo đảm, chủ nợ có bảo đảm một phần; người lao động, công đoàn cơ sở, công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở ở những nơi chưa thành lập công đoàn cơ sở; thành viên HTX hoặc người đại diện theo pháp luật của HTX thành viên của liên hiệp HTX. Người có nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản: chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ tịch hội đồng quản trị của công ty cổ phần, chủ tịch hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, thành viên hợp danh của công ty hợp danh; cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu từ 20% số cổ phần phổ thông trở lên; cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu dưới 20% số cổ phần phổ thông. Từng trường hợp đều quy định thời gian khi DN hoặc công ty mất khả năng thanh toán.

Trình tự giải quyết yêu cầu mở thủ tục phá sản theo Luật Phá sản (sửa đổi) năm 2014 đã quy định thủ tục tuyên bố phá sản thực hiện trước thủ tục thanh lý tài sản. Cơ quan thi hành án dân sự tiến hành thủ tục thi hành quyết định tuyên bố DN, HTX phá sản. Trong quyết định tuyên bố DN, HTX phá sản thì tòa án tuyên bố chấm dứt hoạt động của DN, HTX phá sản; đình chỉ giao dịch liên quan đến DN, HTX; chấm dứt thực hiện nghĩa vụ tính lãi đối với DN, HTX, giải quyết hậu quả của giao dịch bị đình chỉ; tuyên bố giao dịch vô hiệu và giải quyết hậu quả của giao dịch vô hiệu, chấm dứt hợp đồng lao động với người lao động, giải quyết quyền lợi của người lao động; chấm dứt quyền hạn của đại diện DN, HTX; thanh lý tài sản và bán đấu giá tài sản còn lại của DN, HTX; phương án phân chia giá trị tài sản trước và sau khi tuyên bố phá sản của DN, HTX theo thứ tự phân chia tài sản quy định tại điều 54 của luật này. Chuyển yêu cầu giải quyết tranh chấp cho TAND có thẩm quyền; cấm đảm nhiệm chức vụ sau khi DN, HTX bị tuyên bố phá sản theo quy định tại điều 130 của luật này; giải quyết vấn đề khác theo quy định pháp luật.

(còn tiếp)

Kim Kim