Những khó khăn, vướng mắc trong thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Thời gian qua, tình hình khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh diễn biến phức tạp, trong đó có nhiều vụ liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Đây là điều đang cần được các ngành chức năng có biện pháp xử lý.

Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh giám sát giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến lĩnh vực đất đai tại huyện Hòa Bình. Ảnh: M.N

Điển hình tại Khoản 2, Điều 21 của Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ quy định: Hộ gia đình, cá nhân khi bị thu hồi đất nông nghiệp trong địa giới hành chính phường, trong khu dân cư thị trấn, khu dân cư nông thôn, ngoài được bồi thường theo giá đất nông nghiệp còn được hỗ trợ từ 20 - 50% giá đất ở trung bình tại khu vực có đất bị thu hồi. Tuy nhiên, quy định này chưa xác định rõ phạm vi khu vực rộng hoặc xa bao nhiêu nên gây khó khăn trong quá trình áp dụng. Còn tại Điều 20 của Nghị định số 69/2009/NĐ-CP về việc hỗ trợ ổn định đời sống và ổn định sản xuất, quy định trường hợp thu hồi đất nông nghiệp từ 30 - 70% hoặc trên 70% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng, được xét hỗ trợ ổn định đời sống. Nhưng Công văn số 4012/BTNMT-TCQLĐĐ ngày 6/10/2010 của Bộ Tài nguyên - Môi trường, mức hỗ trợ này được hỗ trợ theo nguyên tắc chỉ được hỗ trợ 1 lần, mức hỗ trợ là 30% hay 70% tại thời điểm tùy thuộc vào tỷ lệ mất đất nông nghiệp. Vấn đề này gây khó khăn khi thực hiện bồi thường và gây bức xúc, khiếu kiện trong dân. Mặt khác, trong bồi thường giải phóng mặt bằng, đa số những trường hợp khiếu nại là bị giải tỏa trắng (cả nhà, đất), nhưng căn cứ vào giá đất Nhà nước ban hành thì thấp hơn nhiều so với giá trị chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trong điều kiện bình thường do bảng giá các loại đất ban hành hàng năm có nơi, có đoạn thấp hơn nhiều so với giá thị trường. Vì vậy, khi thu hồi đất, mặc dù đã bồi thường đúng giá đất của tỉnh quy định, nhưng người có đất bị thu hồi không đồng ý, không chịu bàn giao mặt bằng. Để giải quyết dứt điểm các trường hợp khiếu nại, tố cáo có liên quan đến việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, các cơ quan chức năng cần tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức trong cán bộ, công chức và nhân dân về các văn bản pháp luật có liên quan. Quan tâm hơn công tác đối thoại trực tiếp để làm cơ sở giải quyết vụ việc. Đối với các quyết định giải quyết có hiệu lực, cần vận động, thuyết phục chấp hành, trường hợp không chấp hành thì kiên quyết cưỡng chế. Xử lý nghiêm các trường hợp khiếu nại theo kiểu “ăn vạ”. Kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc nêu trên nhằm hạn chế phát sinh khiếu nại, tố cáo phức tạp, góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự ở địa phương.

M.N