Những mầm non nối nghiệp đờn ca tài tử

Hòa theo dòng chảy phát triển không ngừng của nghệ thuật Đờn ca tài tử (ĐCTT) Nam Bộ, nhiều thế hệ trẻ đã và đang tiếp nối, phát huy vẻ đẹp “vàng mười” của một di sản văn hóa phi vật thể trên mảnh đất cội nguồn của bản “Dạ cổ hoài lang”.

Bé Phạm Gia Bảo trình diễn nhạc tài tử trên sân khấu.

Những gương mặt nhí triển vọng

Phong thái tự tin, chất giọng ngọt ngào trình bày thể điệu Nam xuân trên sân khấu, đó là kết quả mà cậu bé 8 tuổi - Phạm Gia Bảo có được sau khi làm quen với ĐCTT từ năm lên 4. Ở cái tuổi mà nhiều đứa trẻ vẫn còn ham chơi, ham ngủ, Gia Bảo đã sớm bộc lộ hứng thú với bộ môn nghệ thuật này. Khi hỏi vì sao thích ĐCTT, Bảo hồn nhiên đáp: “Con thích ca vì khi ca con cảm thấy rất vui, không thấy run trước mọi người. Bây giờ con còn đang học đờn tranh, đờn được vài bài rồi, sau này con còn muốn học thêm đờn bầu nữa”.

Chỉ mới 8 tuổi nhưng Bảo đã tậu cho mình một “bộ sưu tập” giải thưởng ấn tượng: Tài tử nhỏ tuổi tại Liên hoan ĐCTT quốc gia lần thứ III - TP. Cần Thơ 2022; giải B cá nhân Câu lạc bộ (CLB) ĐCTT huyện Hòa Bình tại Liên hoan nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ tỉnh Bạc Liêu năm 2022 và gần đây nhất là giải C cá nhân Đội ĐCTT tỉnh Bạc Liêu tại Liên hoan nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ 3 tỉnh Cà Mau - Bạc Liêu - Sóc Trăng 2022.

Em Mai Châu Xuân Quỳnh (sinh năm 2010) cũng là một trong những “tài tử nhí” vừa học giỏi, vừa mê ĐCTT. Nhận thấy niềm yêu thích của con gái từ lúc 6 tuổi, anh Mai Xuân Thưởng (CLB ĐCTT Dạ cổ hoài lang, Hội Văn nghệ dân gian) đã cho con từng bước nối nghiệp cha. Anh không đặt nặng vấn đề thành tích mà muốn con gái yêu ĐCTT bằng cả trái tim, để mỗi ngày Quỳnh càng dạn dĩ và có thể tiếp nối đờn ca trong tương lai không xa. Anh kể, có những ngày vừa rước bé Quỳnh tan học là hai cha con mua vội hộp xôi rồi đến sinh hoạt ĐCTT cho kịp giờ. Vậy mà Quỳnh vừa đạt thành tích 7 năm liền là học sinh giỏi, vừa tham gia năng nổ phong trào văn nghệ, thể dục - thể thao, và là thành viên nòng cốt của CLB Chim sơn ca thuộc Nhà Thiếu nhi tỉnh. Cô gái nhỏ còn yêu thích học đờn và thường xuyên luyện ca với Nghệ nhân ưu tú Hoài Phương vào mỗi sáng cuối tuần.

Và còn nhiều nữa những mầm non đờn ca đầy triển vọng trên đất Bạc Liêu, để mỗi ngày tình yêu âm nhạc dân tộc nuôi dưỡng tâm hồn cho thế hệ kế thừa này.

Em Mai Châu Xuân Quỳnh tại Liên hoan nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Bạc Liêu năm 2022. Ảnh: T.N

Ươm mầm “hạt giống” trẻ

Đề án “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu giai đoạn 2021 - 2025” đã đặt ra nhiều nhiệm vụ trọng tâm, trong đó việc chăm bồi, đào tạo nguồn nhân lực trẻ kế thừa, giữ lửa và phát huy giá trị nghệ thuật ĐCTT trong thời đại mới được quan tâm hơn bao giờ hết.

Hiện nay, ngày càng xuất hiện nhiều mầm non đam mê ca hát, nhiều em sớm bộc lộ năng khiếu và sự yêu thích với bộ môn nghệ thuật ĐCTT từ 4 - 5 tuổi. Đây là tín hiệu đáng mừng khi mà lực lượng tiếp nối và kế thừa không chỉ ở lứa tuổi thanh niên mười tám, đôi mươi mà ngày càng trẻ hóa.

Tuy nhiên, nhìn chung số lượng các em thiếu nhi yêu thích bộ môn này vẫn còn khá khiêm tốn vì đòi hỏi năng khiếu và niềm đam mê, cũng như sự dẫn dắt từ nhỏ của gia đình. Vấn đề đặt ra là phải làm sao cho thế hệ trẻ cảm thấy hứng thú và tham gia học ĐCTT, hình thành trong các em thói quen và ý thức phổ biến loại hình văn hóa phi vật thể này.

Bên cạnh đó, việc lồng ghép giảng dạy ĐCTT một cách bài bản, đại trà vẫn chỉ đang ở giai đoạn sơ khai. Việc triệu tập đội ngũ nghệ nhân, nghệ nhân ưu tú để giảng dạy, truyền nghề vẫn còn gặp khó khăn do nhiều người đã lớn tuổi, chính sách hỗ trợ nghệ nhân tham gia giảng dạy vẫn còn bất cập.

Thiết nghĩ, để việc hướng dẫn, truyền dạy và nhìn xa hơn nữa là đào tạo đội ngũ trẻ kế thừa và phát huy nghệ thuật ĐCTT trong tương lai, các cấp, các ngành cần quan tâm và tạo điều kiện hơn nữa để ĐCTT đi sâu vào học đường một cách bài bản, thống nhất, phù hợp cho từng lứa tuổi, cấp học…

TUYẾT NGHI