Thứ hai, 16-11-26 17:15:16
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Những “nghệ sĩ không tên”

Báo Cà Mau

“Nghệ sĩ không tên” ở đây là cách ví von về cái nghề khá vất vả nhưng ít ai biết đến tên tuổi của họ. Đó là những người làm cảnh trí, phục trang, âm thanh, ánh sáng, đạo cụ để đồng nghiệp được tỏa sáng trên sân khấu và mang đến cho khán giả những vở tuồng hay.

Nhân viên Đoàn nghệ thuật tuồng cổ Hồng Châu chỉnh sửa phục trang cho nghệ sĩ.

Nghề “đến sớm, về muộn”

Anh em nghệ sĩ thường gọi vui đội ngũ hậu đài là những “nghệ sĩ không tên” sau ánh đèn sân khấu. Bởi sau khi tấm màn nhung khép lại, kết thúc một vở tuồng, khán giả chỉ còn nhớ nam nghệ sĩ này, cô đào kia ca mùi, diễn giỏi. Chứ ít ai biết được trong những thành công đó có sự đóng góp không nhỏ của những người làm công việc hậu đài. Anh em hậu đài cũng rất đa năng, vì nếu thiếu người thì người làm cảnh trí đôi khi còn kiêm thêm âm thanh, ánh sáng…

Vở diễn bắt đầu lúc 19 giờ nhưng từ 16 giờ, anh Hoàng Hôn - nhân viên hậu đài của Đoàn nghệ thuật tuồng cổ Hồng Châu đã có mặt để bắt đầu dựng rạp, bố trí sân khấu. Phục vụ xuyên suốt dịp lễ Kỳ yên, đoàn thường xuyên diễn ở các đình, miếu, phục vụ người dân khu vực vùng sâu, vùng xa trong và ngoài tỉnh. Anh kể, nếu diễn ở những địa điểm có lộ nông thôn lớn, xe tải có thể chạy vào thì anh em hậu đài đỡ vất vả khuân vác hơn. Còn nếu diễn ở khu vực xa, đường nhỏ hẹp thì nhân viên hậu đài còn kiêm thêm… nghề bốc vác. Anh Hoàng Hôn chia sẻ: “Làm nghề gần 15 năm nay, tôi yêu và xem nghề như một phần cuộc sống. Anh em hậu đài lúc nào cũng đến sớm, về muộn để bài trí, dọn dẹp, nhiều lúc vất vả lắm nhưng do yêu nghề nên thấy vui. Nhớ có lần diễn ở tỉnh xa, đi tuốt vô ruộng bằng xe máy, rồi còn đi xuồng mới tới miếu để diễn. Anh em vận chuyển đạo cụ, máy móc bằng xuồng tới lui nhiều bận, may mà không gặp mưa chứ không là tả tơi rồi”.

Muốn làm nghề hậu đài phải có sức khỏe và sự cần cù, không ngại vất vả. Mỗi lần có vở diễn hay tập tuồng, anh em hậu đài đều phải đến sớm ít nhất 2 tiếng để lắp đồ và về muộn cũng vài tiếng sau mọi người, nhiều khi về nhà cũng đã 1, 2 giờ sáng. Thế nhưng, nỗi sợ lớn nhất của nhân viên hậu đài là đoàn đi diễn mà gặp trời mưa vì rất dễ ướt micro, hư máy móc, đồ đạc.

Nhân viên hậu đài của Đoàn cải lương Cao Văn Lầu dọn dẹp sân khấu sau đêm diễn. Ảnh: T.N

Trăn trở lo cuộc sống

Cái khó của nghề hậu đài là thu nhập không ổn định vì các đoàn chỉ diễn theo mùa. Các đoàn nghệ thuật tuồng cổ thường diễn nhiều nhất vào dịp lễ Kỳ yên (tháng Giêng và tháng Hai), thời gian còn lại trong năm sẽ diễn ít hơn. Chính vì vậy, không ít người phải tranh thủ thời gian làm thêm việc khác để trang trải chi phí gia đình. Anh em hậu đài tâm sự, có nhiều giai đoạn thật sự khó khăn, nhất là trong thời điểm dịch bệnh không có sô diễn.

Anh Hoàng Hôn phải làm thêm nghề lái xe sau mỗi mùa Kỳ yên. Còn chị Bích Tuyền - nhân viên phục trang của Đoàn cải lương Cao Văn Lầu thì hơn 11 năm nay cũng nhận làm giúp việc ở ngoài để kiếm thêm thu nhập. Chị chia sẻ niềm vui của chị là khi thấy nghệ sĩ xuất hiện lộng lẫy trên sân khấu, nhiều đêm diễn ở tỉnh xa khán giả đến đông nghẹt, điều đó động viên cho anh em rất nhiều. Tuy nhiên với thu nhập cố định chỉ hơn 3 triệu đồng mỗi tháng, cộng với số tiền mỗi đêm diễn là 80.000 đồng, chị phải làm thêm nghề khác để có thể sống với nghề.

Hiện nay, ngoài những đoàn lớn như Đoàn cải lương Cao Văn Lầu thì rất ít đoàn nghệ thuật có chính sách lương vào các mùa ít diễn, chế độ bảo hiểm cho nhân viên hậu đài. Đặc thù công việc hay mang vác, leo trèo nên có thể dễ gặp chấn thương trong quá trình làm việc, nhân viên hậu đài rất cần có chính sách hỗ trợ từ các đoàn nghệ thuật, sự quan tâm nhiều hơn từ các cấp, các ngành để cải thiện thu nhập.

Khi ấy, những “nghệ sĩ không tên” này sẽ cống hiến hết mình hơn nữa, góp phần đưa nghệ thuật tuồng cổ, cải lương nói riêng và văn hóa - nghệ thuật tỉnh nhà nói chung ngày càng phát triển trong thời gian tới.

TUYẾT NGHI

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.