Những trận đánh tiêu biểu của lực lượng vũ trang tỉnh Bạc Liêu

Bài cuối: Giành lấy chính quyền trọn vẹn - không đổ máu

Bạc Liêu - một chiến trường đồng bằng ven biển, xa sự chi viện của Trung ương và hậu phương lớn miền Bắc. Song, với tinh thần tự lực tự cường, vượt mọi khó khăn gian khổ hy sinh ác liệt, được sự đùm bọc, chở che của nhân dân, lực lượng vũ trang (LLVT) tỉnh Bạc Liêu cùng quân dân cả nước lần lượt đánh bại các chiến lược chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Lực lượng vũ trang truy kích địch trên chiến trường. Ảnh: V.A.K

Hai tháng mở màn chiến dịch mùa khô năm 1974 - 1975, toàn tỉnh thắng lớn, toàn diện hơn. Nét nổi bật là ba thứ quân đánh đều tay, hơn 2/3 các xã trong tỉnh, lực lượng ba mũi tự lực gỡ được đồn, lực lượng ta càng đánh càng mạnh. Tiểu đoàn tỉnh phát triển thêm mũi tiến công Nam lộ 4, hình thành thế vây ép tỉnh lỵ Bạc Liêu. Địch tiếp tục suy sụp, quân số chung trong toàn tỉnh còn hơn 5.000 tên (kể cả số lính kiểng), còn lại 95 đồn, 2 thị tứ, 4 chi khu, 1 tiểu khu.

Trước diễn biến nhanh chóng và đột biến trên chiến trường miền Nam, ngày 31/3/1975, Bộ Chính trị họp quyết định thời gian tổng công kích - tổng khởi nghĩa (TCK-TKN), chỉ đạo các đơn vị chủ lực địa phương “Nắm vững thời cơ chiến lược hơn nữa, với tư tưởng chỉ đạo thần tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng, thực hiện TCK-TKN trong thời gian sớm nhất, tốt nhất là trong tháng 4/1975 không thể chậm”.

Ngày 26/4/1975, chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử bắt đầu. Ngày 28/4/1975, thực hiện mệnh lệnh của Khu ủy và Quân khu, Ban chỉ huy TCK-TKN tỉnh phổ biến lệnh tấn công cho các huyện. Đại diện Ban chỉ huy TCK-TKN cùng Ban chỉ huy Tỉnh đội giao nhiệm vụ cho chỉ huy các tiểu đoàn, các đại đội độc lập của tỉnh, Tiểu đoàn Vĩnh Lợi và các đại đội thị xã Bạc Liêu.

Chấp hành mệnh lệnh của tỉnh, các địa phương, đơn vị đã tích cực làm công tác chuẩn bị chiến trường, bổ sung quân số, vũ khí trang bị, động viên tư tưởng, phát động thi đua… Tất cả các LLVT sẵn sàng xung trận.

Tại Bạc Liêu, đêm 29/4/1975, Ban chỉ huy TCK-TKN ra lệnh cho các đơn vị cấp tốc hành quân áp sát thị xã theo hướng mục tiêu để làm áp lực hỗ trợ phương án chính trị - binh vận, đồng thời giữ chân địch, chuẩn bị tấn công theo phương án vũ trang. Những ngày này, công tác Đảng, công tác chính trị trong tấn công binh - địch vận được Tỉnh ủy chỉ đạo đi trước một bước, kết hợp chặt chẽ với tấn công quân sự, chính trị gây sức ép mạnh mẽ nhằm buộc Đại tá Điệp - Tỉnh trưởng Bạc Liêu đầu hàng. Ta sử dụng cơ sở mật đã bố trí sẵn trong thị xã; tuyên truyền vận động tập hợp được một số nhân sĩ, trí thức lãnh đạo tôn giáo, người có chân trong tổ chức của địch như Công đoàn tỉnh, Ủy ban bảo vệ tỉnh… tranh thủ vận động, tác động tinh thần, tư tưởng, tâm lý Đại tá Điệp và vợ con Điệp.

Lúc này, ở thị xã Bạc Liêu tình hình hết sức sôi động. Sĩ quan, binh lính, công chức ngụy quyền và gia đình tìm cơ sở ta để xin văn bản về chính sách 7 điểm của Mặt trận Giải phóng miền Nam Việt Nam để hộ thân. Số đông binh sĩ bỏ đơn vị, công chức bỏ nhiệm sở, tề quận Vĩnh Lợi và các xã, phường, ấp, khóm trong thị xã không còn làm việc. Cơ sở chính trị và binh vận của ta trong thị xã lãnh đạo quần chúng và binh sĩ bàn tán xôn xao về dư luận: “Sài Gòn thất thủ nay mai. Ông Điệp nên thương lượng với Mặt trận để binh sĩ và dân khỏi chết chóc”. Các tiểu đoàn bảo an cơ động, cảnh sát dã chiến ở tiểu khu cũng như các chi khu, đồn bót trong tỉnh đều án binh bất động… Tất cả diễn biến trên dồn Đại tá Điệp vào tình thế khốn quẫn.

Trước thời cơ thuận lợi, Tỉnh ủy chỉ đạo tung ra đòn đánh quyết định: 7 giờ 30 phút sáng 30/4/1975, đoàn cán bộ ta do đồng chí Lê Quân đại diện đã đi thẳng tới dinh Tỉnh trưởng gặp Đại tá Điệp. Trên tư thế của người chiến thắng, ta phân tích, thuyết phục có lý, có tình; vạch rõ cho Điệp hai con đường: Giao ngay chính quyền cho cách mạng để được khoan hồng, binh sĩ và nhân dân không đổ máu. Hoặc chờ đến khi ngụy quyền trung ương đầu hàng, Điệp càng có tội với nhân dân.

Trước sự sụp đổ, không gì cứu vãn nổi của chế độ Sài Gòn và ngay tại tỉnh lỵ Bạc Liêu, nên sau hơn một giờ giằng co, trì hoãn, cuối cùng Đại tá Điệp - Tỉnh trưởng Bạc Liêu buộc phải đầu hàng. Ngay chiều 30/4/1975, ta tiếp quản toàn bộ vị trí của địch tại thị xã Bạc Liêu. Cùng ngày, quân địch ở các chi khu Giá Rai, Phước Long và các đồn bót còn lại trong tỉnh đã buông súng đầu hàng. Riêng chi khu Kiến Thiện ở Ngan Dừa (thuộc tiểu khu Chương Thiện), đến trưa 1/5/1975 mới đầu hàng.

Như vậy, kể từ ngày 23/8/1945 - 30/4/1975 là 30 năm. Như một chu kỳ lịch sử lặp lại trên quê hương Bạc Liêu, cả hai lần buộc Tỉnh trưởng ngụy quyền phải đầu hàng cách mạng, quân dân ta giành lấy chính quyền trọn vẹn và không đổ máu.

(Nguồn: Ban Tuyên huấn Tỉnh đội Bạc Liêu)