Nỗi lo thiếu nước sạch mùa nắng nóng

Mỗi khi mùa khô đến, người dân ở các cụm, tuyến dân cư ven biển trên địa bàn tỉnh lại canh cánh nỗi lo thiếu nước sạch trong sinh hoạt hàng ngày và phục vụ trồng trọt, sản xuất.

Ông Thạch Sà Rây cùng vợ thu hoạch hoa màu.

Trong cái nắng hầm hập của những ngày cuối tháng 3, chúng tôi tìm về ấp Biển Đông B (xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu). Tình trạng thiếu nước sạch trong sinh hoạt cũng như phục vụ sản xuất từ lâu đã trở thành nỗi lo thường trực của người dân nơi đây. Đặc biệt, mỗi khi mùa khô hạn đến với những đợt nắng nóng kéo dài đã làm cho những ao chứa nước ngọt phục vụ sản xuất của người dân dần cạn kiệt. Không những vậy, với địa hình ven biển, cùng với việc các mô hình nuôi tôm thâm canh, siêu thâm canh phát triển ồ ạt trong thời gian qua cũng làm cho các ao chứa nước bị rò rỉ và nhiễm mặn nghiêm trọng. Điều này khiến cho việc khai thác nguồn nước ngầm cho sinh hoạt bằng cách khoan giếng càng trở nên bất khả thi.

Đưa chúng tôi đi một vòng quanh khu rẫy hơn 3 công của gia đình đang thiếu nước tưới, ông Thạch Sà Rây chia sẻ: “Từ khi bước vào mùa khô cho đến nay, nguồn nước tưới rẫy thường xuyên bị thiếu hụt. Có hôm đang tưới thì nước bơm không lên, phải ngồi đợi cả buổi mới có nước lại và tiếp tục tưới. Bên cạnh đó, việc các ao chứa nước quanh khu rẫy bị nhiễm phèn mặn nên không thể sử dụng trong trồng trọt. Nếu thời tiết cứ tiếp tục nắng nóng kéo dài thì sắp tới chắc không còn nước để tưới rẫy”.

Người dân ven biển huyện Hòa Bình phải mồi nước cho giếng khoan trước khi bơm để lấy nước sử dụng. Ảnh: C.L

Đối với những hộ dân sống trong các khu vực rừng phòng hộ, ven tuyến đê biển thuộc các huyện Hòa Bình, Đông Hải thì tình trạng thiếu nước sinh hoạt còn trầm trọng hơn, nhất là thời điểm nắng nóng cục bộ như những ngày qua. Bởi nguồn nước bà con sử dụng hiện nay đều là hệ thống nước giếng khoan đã sử dụng trong thời gian dài. Mặt khác, do tiếp giáp với biển nên nguồn nước sau khi bơm lên cũng bị nhiễm mặn, chỉ sử dụng được trong sinh hoạt thường nhật, còn nguồn nước uống thì phần nhiều bà con phải mua nước bình về dự trữ, hoặc đi xin nước ở các giếng nước khoan trúng mạch nước ngọt về lắng lọc để sử dụng. Chị Trần Thị Yến (xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình) than: “Gần nửa tháng nay nắng hạn gay gắt quá khiến cho giếng khoan của gia đình tôi bị hụt nước, bơm không lên. Giờ thì mỗi tối lại phải thức canh để bơm cho sáng hôm sau có nước sử dụng. Tôi mong sao sớm được di dời về nơi ở mới với hy vọng có điện, nước đầy đủ để trồng thêm luống rau, cây cải… và không còn phải sống trong cảnh chắt mót từng giọt nước ngọt như hiện nay”.

Theo dự báo của Đài Khí tượng - thủy văn khu vực Nam Bộ, năm nay mùa mưa đến sớm hơn so với mọi năm, có thể từ giữa tháng 4 khu vực Nam Bộ sẽ bắt đầu bước vào mùa mưa. Cũng theo dự báo, trong giai đoạn từ đầu đến giữa tháng 4/2022, miền Nam sẽ có đợt nắng nóng gay gắt nhất của mùa khô năm nay với nền nhiệt vào khoảng 39^oC.

Thời gian qua, để giúp người dân trên địa bàn tỉnh từng bước tiếp cận và sử dụng được các nguồn nước hợp vệ sinh, đảm bảo đời sống trong sinh hoạt hàng ngày và cả trong sản xuất, Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh đã tiến hành xây dựng, đấu nối hệ thống nước sạch đến nhiều xóm, ấp. Chỉ tính riêng quý 1/2022, Trung tâm đã đưa vào vận hành khai thác 115 trạm cấp nước. Song, có một thực tế là, hệ thống cung cấp nước sạch xây dựng đã lâu, hiện đã xuống cấp và không đáp ứng được nhu cầu nước sạch của các hộ gia đình. Bên cạnh đó, việc khai thác quá mức nguồn nước ngầm để phục vụ cho các mô hình sản xuất, nhất là lĩnh vực nuôi tôm siêu thâm canh, càng khiến cho tình hình thêm trầm trọng. Có thể thấy, việc cung cấp nguồn nước sạch cho người dân sử dụng vào mùa khô đạt tiêu chuẩn chất lượng vẫn còn là vấn đề hết sức nan giải. Do vậy, các cơ quan chức năng cần vào cuộc, đồng thời cũng rất cần sự phối hợp của người dân trong việc chủ động sử dụng tiết kiệm nguồn nước, bảo vệ môi trường và cải tạo thiên nhiên, góp phần làm giảm tình trạng biến đổi khí hậu nói chung và tình trạng xâm nhập mặn nói riêng cả trong hiện tại cũng như tương lai.

CHÍ LINH