NSƯT Minh Sang - Cánh chim không mỏi

(CMO) Hơn nửa thế kỷ hoạt động nghệ thuật, NSƯT Minh Sang đã để lại nhiều ấn tượng đẹp trong lòng khán giả yêu cải lương và phim truyện truyền hình. Giờ đây, ở tuổi ngoài thất thập, tuy không còn đứng trên sân khấu, nhưng trong sâu thẳm trái tim người nghệ sĩ vẫn cháy lên ngọn lửa yêu nghề mãnh liệt.

Một trưa đầy nắng, tìm đến ngôi nhà nằm sâu trong con hẻm nhỏ, tôi có dịp nghe những tâm sự về chuyện đời, chuyện nghề. Từng nét ký ức được ông vẽ lại với nhiều gam màu tối sáng và những bố cục lúc xa, lúc gần của "bức tranh đời nghệ sĩ".

Xuất thân trong gia đình nông dân nghèo tại Sài Gòn, lại sớm không được hưởng hơi ấm trọn vẹn của gia đình, tưởng chừng tương lai sẽ nối tiếp cuộc sống vất vả, với số phận làm thuê đây đó đắp đổi qua ngày như cha mẹ, nhưng rồi một ngày tình cờ, cậu bé Đỗ Thượng Sơn (tên thật của NSƯT Minh Sang) bỗng có cơ duyên gặp Nhạc sĩ Tám Đen (thầy dạy nhạc lúc bấy giờ).

NSƯT Minh Sang trong vai ông Diệp phim “Miền đất phúc.  Ảnh nhân vật cung cấp

Qua vài lời giao tiếp ngắn ngủi, thầy giáo chợt nhận thấy tiềm năng nghệ thuật và nét duyên sân khấu nên liền ngỏ ý đem về lò cổ nhạc sẵn có tại nhà để đào tạo. Sau nhiều tháng, cậu bé Thượng Sơn được thầy trui rèn nhuần nhuyễn ba Nam sáu Bắc cùng những bài bản tài tử. Năm 1959, thầy Tám Đen ra rạp Hưng Bình rồi mời học trò về đoàn hát, cùng đứng sân khấu với các nghệ sĩ Hồng Nga, Minh Cảnh, Phương Bình, Văn Hường...

Như một bước ngoặt lớn của đời người, ở tuổi vừa tròn 14, cậu bé nhà nghèo phút chốc trở thành chàng kép cải lương với nghệ danh Minh Sang, tập tễnh bước chân vào thánh đường nghệ thuật với hành trình thật dài, nhiều vinh quang phía trước...

Năm 1962, kép Minh Sang về đầu quân cho Công ty Kim Chung, một sân khấu cải lương thuộc hàng đại bang lớn với nhiều tên tuổi sáng giá lúc bấy giờ như: Minh Cảnh, Mỹ Châu, Diệu Hiền, Lệ Thuỷ, Phương Bình, Quốc Trầm, Trường Xuân, Phương Dung, Minh Vương... Như con cá được thả vào môi trường nước trong lành, ông có cơ hội bơi lội thoả sức, cọ sát, trau dồi nghề nghiệp không ngừng. Để rồi từ đây, tên tuổi Minh Sang được công chúng biết đến. Tuy không phải kép chánh nhưng khi nhắc đến tên ông, khán giả vẫn luôn dành nhiều sự ái mộ bởi những vai diễn xuất thần trên sân khấu.

Sau ngày giải phóng, hầu như những đoàn cải lương đại bang ở Sài Gòn dần ngưng hoạt động và tan rã. Nếu như các nghệ sĩ tài danh cùng thời phải gián đoạn nghệ thuật một vài năm và mỗi người chọn cho mình một công việc khác nhau đắp đổi chờ ngày trở lại sân khấu, thì năm 1976, Minh Sang may mắn được Đoàn Hương Dạ Thảo Phương Bình mời về biểu diễn. Tiếp sau đó một thời gian ngắn, ông lại nhận được lời mời của Đoàn Cải lương Hương Tràm. Vì cảm mến sự chân thành cùng nhiều ấn tượng ban đầu đối với một đoàn hát tỉnh lẻ, nghệ sĩ quyết định về đầu quân phát triển sự nghiệp nghệ thuật.

Nhớ về giai đoạn này, ông tâm sự: "Những ngày đầu mới về, Đoàn Cải lương Hương Tràm tương đối hạn chế về lực lượng nghệ sĩ cũng như hoạt động biểu diễn, nếu so với các đoàn ở thành phố thì điều kiện có phần thua thiệt hơn rất nhiều. Nhưng càng khó khăn đòi hỏi tình yêu nghề của mình phải lớn để vượt qua bằng chính lao động nghệ thuật nghiêm túc".

Những vai diễn cải lương nổi tiếng của ông có thể kể đến như: Thạch Vũ (Tâm sự loài chim biển), Bùi Kiệm (Lục Vân Tiên), Bảy Thép (Giọt máu oan cừu)... Trong đó, vai Bảy Thép được xem như đỉnh cao trong nghệ thuật cải lương của NSƯT Minh Sang khi về Đoàn Hương Tràm mà cho đến nay vẫn chưa có nghệ sĩ nào thay thế được.

Nếu giai đoạn trước năm 1975 tên tuổi của NSƯT Minh Sang được định hình ở Đoàn Kim Chung 5, sẽ không sai khi nói rằng chính Đoàn Hương Tràm đã đưa sự nghiệp nghệ thuật của ông thêm bay cao, bay xa. Điều này được minh chứng bằng những thành công liên tiếp đến với ông khi vinh dự đoạt nhiều Huy chương Vàng cá nhân trong các kỳ hội diễn liên hoan sân khấu toàn quốc. Năm 1997, ông được Nhà nước trao tặng danh hiệu NSƯT, danh hiệu cao quý dành cho nghệ sĩ có nhiều đóng góp, cống hiến cho sân khấu nước nhà.

Không chỉ thành công với lĩnh vực cải lương, mãi đến sau này, khi bén duyên với phim ảnh, ông cũng gặt hái được những thành công không kém. Với nét diễn tự nhiên không cần trau chuốt, ông đã ghi được nhiều dấu ấn đẹp trong lòng khán giả. Tính từ lúc “lấn sân” sang điện ảnh đến nay, ông đã tham gia hơn 14 bộ phim truyền hình, hầu như phim nào cũng thành công, từ Miền đất phúc, Giọt đắng, rồi Thuyền trưởng, Mùa di trú... NSƯT Minh Sang cho rằng, ông tâm đắc nhất vai ông Diệp trong phim Miền đất phúc, vai diễn khá giống với cuộc đời ông, vì thế tính cách nhân vật được ông khai thác tuyệt vời.

Ông khoe với giọng đầy tự hào: "Bây giờ mỗi khi ra ngoài, có dịp gặp khán giả, thay vì gọi tên tôi, họ chỉ gọi bằng tên những vai diễn để đời như "Bảy Thép" hay "ông Diệp", thiệt hạnh phúc không gì bằng, cho dù có nhiều huy chương hay giải thưởng cũng chưa chắc đổi được!".

Vinh quang là vậy, nhưng cuộc sống đời thường của ông lắm lúc đầy sóng gió. Nhất là những năm 2004, ông nghỉ hưu sau 27 năm công tác tại Đoàn Cải lương Hương Tràm. Quán nghệ sĩ từng ăn nên làm ra bỗng dần ế ẩm và ngưng hoạt động, việc làm ăn của các con không thuận lợi, lâm vào cảnh nợ nần...

Nhưng thật may là sau vài năm chật vật thì cơn mưa đi qua và trời lại sáng. Cuộc sống hiện tại của NSƯT Minh Sang tương đối bình lặng. Mức lương hưu hằng tháng đủ để ông trang trải cho cuộc sống của mình. Thỉnh thoảng có các cơ quan mời chấm thi, làm giám khảo các cuộc thi văn nghệ, ông luôn sẵn sàng. Thời gian rảnh rỗi ông đi đây đó thăm đồng nghiệp ngày xưa, cùng ngồi với nhau ca hát cho đỡ nhớ nghề./.

Hoàng Phúc