Ở tù... vì thiếu hiểu biết

Nhiều phiên tòa mà khi kết thúc rồi, không chỉ các bị cáo mà cả những người dự khán cũng hết sức băn khoăn, thậm chí thấy chua xót. Bởi nếu chịu suy nghĩ một chút, nếu nhận thức pháp luật tốt hơn một chút, chắc sẽ không có những tội phạm như thế này.

học vấn thấp...

Năm nào cũng vậy, trong số những tội phạm hình sự, có một tội rất ít khi xảy ra, nhưng tính chất lại rất nghiêm trọng. Đó là tội xâm phạm quốc kỳ. Tuy nhiên, tuy tội trạng như thế, nhưng hầu hết người ra tòa đều là người dân thường, trình độ học vấn thấp và thực hiện hành vi phạm tội khi… say rượu.

Trong năm 2012, theo báo cáo của Công an tỉnh, có một vụ giật rách quốc kỳ. Nhưng đối tượng này lại là một người đàn ông nông dân, ít học, đang say rượu và có ý định phá gia đình của vợ cũ vì… ghen. Không biết làm gì, nên ra trước nhà nhổ cột cờ rồi giật lá quốc kỳ. Và bị bắt.

Hầu hết các vụ xâm phạm quốc kỳ được đưa ra xét xử trên địa bàn tỉnh đều không có nguyên nhân chính trị. Có một lý giải thật đơn giản: họ thiếu hiểu biết pháp luật, và hơn hết, không biết giá trị thiêng liêng của lá cờ Tổ quốc.

Còn nhớ, phiên tòa xử 4 bị cáo nhiều năm trước đây, cũng với tội xâm phạm quốc kỳ. Đó là vào dịp Tết Nguyên đán. Sau khi nhậu say, bị cáo đã rủ 3 người bạn đi cùng nhổ cột cờ, giật rách quốc kỳ của bà con trong lúc treo cờ mừng những ngày lễ lớn. Mục đích là muốn quậy phá những cán bộ ấp đã đến giải tán sòng bạc ăn tiền trước đó.

Quốc kỳ là biểu tượng thiêng liêng của quốc gia có chủ quyền. Nhân dân ta trải qua bao cuộc kháng chiến đấu tranh đầy gian khổ mới đánh thắng giặc ngoại xâm, giành độc lập, tự do cho dân tộc. Lá cờ đỏ sao vàng là linh hồn, là niềm tự hào thiêng liêng của người Việt Nam. Mọi hành vi xâm phạm quốc kỳ đều là vi phạm pháp luật hình sự và phải chịu hình phạt. Các bị cáo với trình độ học vấn quá thấp, chắc chắn nhận thức pháp luật còn hạn chế rất nhiều.

Phiên tòa xét xử sinh viên ghi số đề. Ảnh: K.P

Ai cũng cho rằng, chỉ có trình độ thấp mới thiếu hiểu biết pháp luật. Điều này chỉ đúng một phần. Bởi hiện nay, sự hiện diện của nhiều bị cáo là sinh viên, học sinh ở các phiên tòa đã chứng minh rằng, thiếu hiểu biết pháp luật không chỉ dành cho những người học thức thấp. Bởi kiến thức pháp luật là những thứ được nhận thức không đơn giản như việc biết chữ. Và nhiều trường học quá chú trọng vào việc dạy văn hóa, mà quên mất những thứ khác cũng quan trọng không kém. Như những bài học giáo dục công dân, luôn là môn học khó khăn nhất của học sinh. Đó đây vẫn còn nhiều sinh viên phạm những tội thật đáng tiếc như tham gia cờ bạc (ghi số đề); truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy (xem phim sex, rủ nhiều người khác cùng xem); tập tành làm xã hội đen…

Nhớ lại phiên tòa xử một sinh viên đại học, vì niềm đam mê tin học, những trải nghiệm thú vị của tuổi trẻ, em đã làm thử nghiệm một trang web khá hoàn chỉnh. Nhưng trang web lại được mua dưới tên miền của một tổ chức chính trị xã hội của tỉnh, và trên trang web, sinh viên này đã đưa vào đó những thông tin không chính xác, những hình ảnh khiêu dâm. Tên trang web gây nhầm lẫn là của một tổ chức chính trị - xã hội đã không được chấp nhận, lại còn đưa hình ảnh khiêu dâm lên. Hành vi đó đã vi phạm pháp luật, nhưng quan trọng nhất, chính bản thân của sinh viên này đã không nhận thức hết việc làm của mình là vi phạm quy định của Luật hình sự, từ đó mới dẫn đến việc bị khởi tố, xét xử.

Lời kết

Hai vụ án với những người phạm tội thuộc những thành phần khác nhau. Một bên là những người nông dân quanh năm làm ruộng và một bên là các sinh viên đang theo học tại trường đại học. Cả hai đều vì thiếu hiểu biết, nhận thức pháp luật hạn chế mà phạm tội. Việc tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật vẫn đang được tiếp tục và tiếp tục. Nên chăng, cần có những thay đổi cho phù hợp, gần gũi hơn với đời sống xã hội và nhất là để cho các tầng lớp đều có thể tiếp thu được.

Ở các tòa án, vẫn còn nhiều lắm những vụ án phạm tội vì thiếu hiểu biết pháp luật. Họ, vừa đáng trách, lại vừa đáng thương.

KIM PHƯỢNG