Phát huy công năng trung tâm văn hoá - thể thao

(CMO) Gần 1 năm triển khai thí điểm “Nâng cao chất lượng hoạt động trung tâm văn hoá - thể thao (VH-TT) xã” giai đoạn 2016-2017, hoạt động văn hoá nghệ thuật, thể dục thể thao ở cơ sở từng bước được nâng lên. Tuy nhiên, vẫn còn không ít trung tâm VH-TT chưa thu hút được người dân đến với “ngôi nhà chung của cộng đồng”.

Toàn tỉnh hiện có 44/82 xã có trung tâm VH-TT. Qua kiểm tra, khảo sát của Sở VHTT&DL trong tháng 5 vừa qua, hầu hết các trung tâm đều cơ bản hoàn thành các hạng mục công trình xây dựng, cũng như thành lập bộ máy quản lý. Song, ngoài những xã được chọn thí điểm thì các xã còn lại chậm triển khai kế hoạch phối hợp với các ngành, đoàn thể để phát huy công năng hoạt động. Là đơn vị sự nghiệp về văn hoá thể thao và thông tin, nhưng đến thời điểm này không ít trung tâm vẫn chưa có con dấu và tài khoản riêng nên không chủ động kế hoạch hoạt động cũng như kêu gọi xã hội hoá.

Quản lý Nhà nước chưa đồng bộ

Kinh phí đầu tư từ 4 đến trên 10 tỷ đồng/trung tâm, nhưng hiện có trung tâm vẫn còn dở dang, có nơi xây dựng xong chỉ tổ chức được một sự kiện thì lại xin tiền sửa chữa, hoặc đóng cửa không hoạt động.

Bởi lẽ, vị trí xây dựng trung tâm VH-TT ở xã chưa phù hợp. Có nơi xây dựng quá xa khu trung tâm hành chính, có nơi thì xây dựng ngay trong khu hành chính.

Phát huy công năng trung tâm VH-TT đẩy mạnh phong trào thể thao quần chúng, xã Phú Hưng được huyện Cái Nước chọn làm điểm chỉ đạo Đại hội Thể dục thể thao cơ sở.

Hơn nữa, vị trí xây dựng cũng như các hạng mục công trình ở trung tâm VH-TT phải đáp ứng hoạt động chuyên môn, nhưng quá trình xây dựng, đơn vị đầu tư thường khoán cho nhà thầu mà không có sự tham gia góp ý của đơn vị chuyên môn (ngành văn hoá - thông tin huyện), nên khi đưa vào hoạt động thì không phát huy được. Chẳng hạn như tiếng vang hội trường quá lớn, diện tích các phòng chức năng chật hẹp…

Hiện tại, còn 3/42 trung tâm chưa thành lập ban chủ nhiệm, 6/42 trung tâm đóng cửa không hoạt động, 10/42 trung tâm chưa được bố trí kinh phí hoạt động. Lại cũng có nơi được cấp kinh phí nhưng địa phương lại điều chuyển sử dụng vào mục đích khác, hoặc không tổ chức sự kiện nào… Thực tế, các xã còn quá nặng nề về quản lý Nhà nước với suy nghĩ phải đầu tư đồng bộ mới hoạt động được mà chưa tập trung tuyên truyền vận động để mọi người dân hiểu và ý thức rằng trung tâm VH-TT là nơi để mọi người đến sinh hoạt văn hoá văn nghệ, tập luyện thể thao.

Phó giám đốc Sở VHTT&DL tỉnh Cà Mau Tiêu Minh Tiên cho biết: "Các dịp sinh nhật, lễ cưới, liên hoan hội, đoàn thể, giao lưu đờn ca tài tử ở các câu lạc bộ, giao lưu bóng đá, bóng chuyền giữa các ấp… người dân đều có thể tổ chức tại trung tâm VH-TT, khi đó thì đơn vị tổ chức sẽ tự lo tất cả (có thể trung tâm chỉ thu tiền điện, nước - hình thức hỗ trợ của đơn vị tổ chức). Các hoạt động nếu diễn ra thường xuyên sẽ tạo thành phong trào và có phong trào sẽ thuận tiện hơn công tác vận động xã hội hoá. Tuy nhiên, hiện tại hầu hết các xã đều có quan niệm phải đầu tư đầy đủ thì mới hoạt động. Và “cửa đóng then cài” nên người dân e ngại đến trung tâm".

Lồng ghép để phát huy công năng

Thực tế cho thấy, nhiều xã đã khai thác tối đa cơ sở vật chất trong điều kiện có được, cùng với đẩy mạnh xã hội hoá đã phát huy khá tốt hoạt động của trung tâm như xã: Tắc Vân (thành phố Cà Mau), Trí Phải (huyện Thới Bình), Phú Hưng (huyện Cái Nước)… trong khi cách Phú Hưng không xa, Trung tâm VH-TT xã Hưng Mỹ được xây dựng mới khang trang và đưa vào sử dụng từ tháng 6/2015 nhưng đến nay gần như chưa tổ chức hoạt động nào.

Nhằm tạo chuyển biến tích cực hơn hoạt động của trung tâm VH-TT xã, tháng 5/2017, UBND tỉnh có Quyết định số 898/QĐ-UBND, ban hành đề án ghép chức năng học tập cộng đồng vào hoạt động tại trung tâm VH-TT xã và đề án cũng đã được triển khai đến các cấp chính quyền. Theo đó, tên gọi mới sẽ là trung tâm VH-TT - học tập cộng đồng, hoạt động như một đơn vị sự nghiệp có thu về lĩnh vực văn hoá, thể thao và giáo dục cấp xã do UBND huyện thành lập, UBND xã lãnh đạo, Phòng Văn hoá và Thông tin huyện quản lý Nhà nước…

Đề án sẽ được chia thành 2 giai đoạn thực hiện từ nay đến năm 2020, trong đó ưu tiên các xã đã có trung tâm VH-TT. Như vậy, ngoài việc phục vụ nhiệm vụ chính trị ở địa phương, trung tâm VH-TT - học tập cộng đồng được phép liên kết, phối hợp đầu tư cơ sở vật chất, mời gọi giáo viên cộng tác mở các lớp năng khiếu và đào tạo văn hoá, khoa học - kỹ thuật, dạy nghề… cũng như kêu gọi tổ chức các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao… đáp ứng nhu cầu học tập, sinh hoạt, vui chơi, giải trí của cộng đồng dân cư.

Theo ông Tiêu Minh Tiên, thực tế thì hoạt động giữa trung tâm VH-TT và trung tâm học tập cộng đồng có nét tương đồng về tổ chức, quản lý, mục đích. Tuy nhiên, thời gian qua hoạt động của trung tâm học tập cộng đồng chưa được đầu tư đúng mức về cơ sở vật chất, trong khi trung tâm VH-TT xã phần lớn đã được đầu tư xây dựng cơ bản, có đủ cơ sở vật chất nhưng chưa sử dụng hết công năng. Thế nên, việc ghép 2 trung tâm lại sẽ tinh gọn bộ máy quản lý, tăng kinh phí hoạt động… Hiện có 12 xã đã sử dụng phòng chức năng của trung tâm VH-TT làm nơi tổ chức học tập cộng đồng (hình thức tạm) và mang lại hiệu quả khá tốt./.

Mỹ Pha