Phát triển du lịch cộng đồng gắn với xây dựng nông thôn mới

Việc phát triển du lịch cộng đồng gắn với xây dựng nông thôn mới (XDNTM) phù hợp với chủ trương tái cơ cấu ngành Nông nghiệp và mục tiêu xây dựng du lịch thành thế mạnh mang đậm nét đặc trưng riêng của các vùng miền. Tuy nhiên, khi thực hiện, cần xem xét các yếu tố dẫn đến thành công, tôn trọng bản sắc văn hóa, gắn với sự tham gia của cộng đồng; xác định đây là một ngành kinh tế, nên then chốt vẫn là sự hài hòa giữa phát triển kinh tế du lịch gắn với XDNTM…

 Ban chỉ đạo phát triển du lịch tỉnh khảo sát mô hình trồng rau trong nhà lưới để xây dựng điểm du lịch sinh thái.

Để nâng cao hơn nữa thu nhập cho người dân nông thôn, ngoài việc thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp, cần phải đa dạng hóa các ngành nghề sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, trong đó phát triển du lịch được xem là một hướng đi mới. Và thực tế đã cho thấy, phát triển du lịch cộng đồng là một trong những giải pháp hiệu quả thúc đẩy phong trào XDNTM, qua đó nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, tạo việc làm, tăng thu nhập cho lao động nông thôn.

Nhận thức được tầm quan trọng đó, những năm qua, nhiều địa phương trong nước đã đẩy mạnh khai thác hoạt động du lịch gắn với nông nghiệp, nông thôn. Qua đó hình thành hệ thống sản phẩm du lịch phong phú, đặc thù trải dài từ các huyện, xã đã xây dựng đạt chuẩn nông thôn mới. Nhiều sản phẩm du lịch mang đặc trưng văn hóa sinh thái nông nghiệp vùng miền, độc đáo, chất lượng đã được khai thác một cách bài bản, có định hướng, đáp ứng nhu cầu tham quan, trải nghiệm của du khách theo các nhóm mục tiêu khác nhau. Đặc biệt, Quyết định số 490 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mỗi xã một sản phẩm giai đoạn 2018 - 2020 (OCOP) đã được thực hiện trên phạm vi cả nước. Trọng tâm của Chương trình OCOP là phát triển sản phẩm nông nghiệp, phi nông nghiệp, dịch vụ có lợi thế ở mỗi địa phương theo chuỗi giá trị, do các thành phần kinh tế tư nhân (doanh nghiệp, hộ sản xuất) và kinh tế tập thể thực hiện đã làm cho việc giới thiệu sản phẩm đặc thù của vùng miền và địa phương thêm phong phú trong việc khai thác sản phẩm du lịch.

 Làng nghề rèn dao thị trấn Ngan Dừa (huyện Hồng Dân). Ảnh: H.T

Tuy nhiên, hoạt động du lịch gắn với nông nghiệp, nông thôn thời gian qua vẫn chưa thật sự có chiều sâu, chưa chuyên nghiệp. Phần lớn sản phẩm du lịch nông nghiệp, nông thôn mới chỉ đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ ngơi, ăn uống, trải nghiệm của du khách ở mức đơn giản. Hạ tầng kỹ thuật, cơ sở vật chất phụ trợ tại nhiều điểm du lịch nông nghiệp, nông thôn chưa được đầu tư hoàn chỉnh, hoặc đã được đầu tư nhưng không bảo đảm chất lượng. Tính liên kết giữa doanh nghiệp lữ hành và các điểm đến cung cấp hoạt động du lịch còn yếu...

Đối với Bạc Liêu, tính đến thời điểm này đã có 1 huyện và 36 xã đạt chuẩn nông thôn mới. Những đơn vị này phải định hướng đến vấn đề phát triển du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm. Để có hướng đi đúng trong việc phát triển du lịch gắn với XDNTM, các huyện, xã nông thôn mới của Bạc Liêu  cần chủ động đánh giá tiềm năng, lợi thế của mình, từ đó đề ra kế hoạch phù hợp; huy động sự vào cuộc của các chuyên gia, các đơn vị lữ hành khi phát triển du lịch nông nghiệp; cần tập trung phát triển cơ sở vật chất, hạ tầng và dịch vụ phụ trợ; tập trung nâng cao chất lượng nguồn lao động hoạt động trong lĩnh vực này; tăng cường công tác truyền thông quảng bá, xây dựng hình ảnh…

Phát triển du lịch nông thôn là loại hình du lịch chủ yếu dựa trên nền tảng của hoạt động, không gian sản xuất nông nghiệp với quan điểm phát triển bền vững về môi trường sinh thái và văn hóa. Vì vậy, cần phải đa dạng hóa ngành nghề sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, góp phần phát huy lợi thế của nông nghiệp, nông thôn để tạo ra các sản phẩm du lịch đặc thù, hấp dẫn. Đặc biệt, phát triển du lịch nông thôn không thể tách rời với phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp công nghệ cao và khai thác các giá trị của nông nghiệp truyền thống gắn với bảo tồn, giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa bản địa. Ngoài ra, cần rà soát, quy hoạch, định hướng, xây dựng kế hoạch và đầu tư phát triển sản phẩm du lịch theo hướng liên kết vùng, trong đó cần chú trọng quy hoạch phát triển du lịch nông thôn gắn với chính sách phát triển nông thôn mới…

Nguyễn Vy