Phòng bệnh ung thư: Sống lành mạnh và ăn uống khoa học

Theo thống kê của Tổ chức Ung thư toàn cầu (GLOBOCAN) và ước tính của Tổ chức ghi nhận ung thư Việt Nam, tỷ lệ mắc ung thư mới của Việt Nam đã tăng lên 9 bậc, xếp thứ 90/185 quốc gia; số ca mắc mới tăng từ 165.000 ca mới đến 182.000 ca mới và tỷ lệ tử vong do ung thư tăng 6 bậc, xếp thứ 50/185.

Kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời. Ảnh: C.K

TỶ LỆ BỆNH UNG THƯ GIA TĂNG

Theo GLOBOCAN, có 5 loại ung thư phổ biến nhất tại Việt Nam, gồm: ung thư gan chiếm tỷ lệ cao nhất (14,5%), thứ hai là ung thư phổi (14,4%), ung thư vú (11,8%), ung thư dạ dày (9,8%) và ung thư đại trực tràng (9%). Riêng ở nữ giới, ung thư cổ tử cung đứng thứ 2 về số ca mắc mới, sau ung thư vú và số ca mắc mới vẫn đang có xu hướng tăng hằng năm.

Đây là một thực trạng đáng báo động, bởi ung thư là bệnh lý đáng sợ, để lại gánh nặng về sức khỏe, tinh thần và kinh tế của từng cá nhân, gia đình và gánh nặng cho cộng đồng trong công tác phòng, chống ung thư, đặc biệt các bệnh ung thư do vi-rút HPV nguy hiểm ở nam và nữ giới.

Trong khi đó, 80% người bệnh ung thư có thể tránh khỏi “án tử” nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Với bệnh ung thư, phát hiện càng sớm, tỷ lệ chữa khỏi càng cao, tiết kiệm về chi phí. Ngược lại, nếu phát hiện ở giai đoạn muộn thì luôn để lại gánh nặng lớn về kinh phí và hiệu quả điều trị cũng giảm đáng kể.

Do vậy, bên cạnh việc chủ động phòng, chống ung thư, mỗi người cần duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ, khi có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ ung thư cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, phát hiện sớm, can thiệp điều trị kịp thời hoặc loại trừ bệnh ung thư.

Ảnh minh họa: Internet

CÁCH PHÒNG NGỪA UNG THƯ CÓ THỂ THỰC HIỆN NGAY HÔM NAY

Ngày nay, ung thư đã và đang trở thành “vấn đề nóng” ở trên toàn thế giới. Ung thư là nhóm bệnh lý gây ra bởi nhiều yếu tố phối hợp, được chia thành 2 nhóm yếu tố chính, gồm: Nhóm yếu tố thay đổi được (như hành vi lối sống, môi trường, dinh dưỡng,…) và nhóm yếu tố không thay đổi được (tuổi, gen…). Để bảo vệ sức khỏe của bản thân, mỗi người nên chủ động trang bị cách phòng ngừa ung thư dưới đây:

1. Tiêm chủng vắc-xin để ngừa ngay 7 bệnh ung thư

Vắc-xin Gardasil và Gardasil 9 - Ngăn ngừa nguy cơ mắc 6 bệnh ung thư nguy hiểm do vi-rút HPV.

Mỗi năm, thế giới có hơn 600.000 người mắc mới ung thư cổ tử cung do vi-rút HPV, khiến tỷ lệ người mắc bệnh này chỉ đứng sau ung thư vú, chưa kể ung thư hầu họng, ung thư hậu môn, ung thư âm hộ, u nhú sinh dục và các bệnh khác do vi-rút HPV gây ra đều có thể gây nguy hiểm ở cả nam và nữ. Điều may mắn rằng, vắc-xin Gardasil và Gardasil 9 (Mỹ) là hai loại vắc-xin duy nhất trên thế giới có hiệu quả phòng được các bệnh ung thư do vi-rút HPV.

Vắc-xin Gardasil có khả năng phòng ngừa 4 týp HPV nguy cơ cao là 6, 11, 16, 18 cho trẻ em gái và phụ nữ trong độ tuổi từ 9 - 26 tuổi. Hiệu quả phòng ngừa các bệnh do vi-rút HPV đạt hiệu quả trên 90%.

Vắc-xin Gardasil 9 là vắc-xin thế hệ mới, có khả năng phòng ngừa 9 týp vi-rút HPV phổ biến: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58. Vắc-xin được mở rộng chỉ định sử dụng cho nam giới và không giới hạn yếu tố quan hệ tình dục với nữ giới, rất kịp thời bảo vệ sức khỏe, phòng bệnh cho cộng đồng, đặc biệt là cộng đồng đồng tính nam (MSM) và cộng đồng những người đồng tính (LGBT) - bởi nguy cơ lây nhiễm các căn bệnh nguy hiểm đó ở nhóm này rất cao. Tăng tỷ lệ thanh niên nam nữ được tiêm đầy đủ vắc-xin này sẽ góp phần quan trọng làm giảm sự lưu hành của vi-rút HPV nguy hiểm thông qua việc tạo ra miễn dịch cộng đồng.

Ung thư cổ tử cung: Ung thư cổ tử cung là loại ung thư phổ biến thứ 2 ở nữ giới, chỉ sau ung thư vú. Mỗi năm, toàn cầu ghi nhận hơn 600.000 trường hợp ung thư cổ tử cung. 99,7% trường hợp ung thư cổ tử cung có sự hiện diện của vi-rút HPV, thường gặp nhất là týp vi-rút HPV 16, 18; kế tiếp là các týp 31, 33, 45, đây là 5 týp gây ung thư cổ tử cung phổ biến nhất.

Ung thư hậu môn: Ung thư hậu môn là bệnh lý ác tính phát sinh từ hậu môn. Ung thư hậu môn khác so với các bệnh ung thư đại trực tràng, từ nguyên nhân, các yếu tố nguy cơ, tiến triển lâm sàng và điều trị đều khác nhau. Các loại ung thư hậu môn là ung thư biểu mô tế bào vảy, ung thư tuyến, ung thư hạch, khối u ác tính hoặc ung thư biểu mô basaloid. Ung thư hậu môn là một trong những bệnh ung thư nghiêm trọng nhất khi nam giới nhiễm HPV, gây ra bởi 2 týp vi-rút HPV 16 và 18. Người có tiền sử có mụn cóc sinh dục thì nguy cơ mắc ung thư hậu môn là rất cao.

Ung thư âm hộ: Là một loại ung thư xảy ra bề mặt ngoài của cơ quan sinh dục nữ. Âm hộ là vùng da bao quanh niệu đạo và âm đạo, bao gồm cả âm vật và môi nhỏ. Các hình thái ung thư âm hộ là khối u hoặc loét âm hộ gây đau hoặc ngứa. Tần suất mắc bệnh thấp hơn các loại ung thư phụ khoa khác. Ung thư âm hộ gồm 2 loại: Ung thư tế bào vảy âm hộ và u sắc tố âm hộ. Hai týp vi-rút HPV 16, 18 cũng là 2 tác nhân chính gây ung thư âm hộ và ung thư âm đạo (chiếm đến 50 - 65%), ngoài ra là các týp vi-rút HPV nguy cơ cao khác.

Ung thư âm đạo: Ung thư âm đạo xảy ra do các tế bào ở âm đạo phát triển vượt quá khả năng kiểm soát của cơ thể. Tế bào ung thư có thể xâm lấn và di căn xa tới các cơ quan bộ phận khác nhau của cơ thể (như phổi) và tiếp tục phát triển tại đó. Ung thư âm đạo ít gặp, chiếm khoảng 3 - 5% ung thư phụ khoa. Giống như ung thư âm hộ, 2 týp vi-rút HPV là tác nhân chiếm đến 50 - 65% trường hợp bị ung thư âm đạo.

Ung thư hầu họng: Vắc-xin phòng vi-rút HPV týp 16 và 18 được sử dụng để ngăn ngừa ung thư cổ tử cung, cũng có thể bảo vệ cơ thể phòng nhiễm trùng vi-rút HPV qua đường miệng, trong đó phần lớn là các loại vi-rút gây ra các bệnh ung thư vùng hầu họng và amidan.

2. Ăn uống khoa học để phòng tránh ung thư

Các nghiên cứu trên thế giới cho thấy 30 - 40% các loại ung thư có thể được ngăn ngừa bằng một lối sống lành mạnh và chế độ ăn uống khoa học với các thực phẩm phòng, chống ung thư.

Một số loại thực phẩm ngừa ung thư mà bạn nên bổ sung trong chế độ ăn uống hằng ngày như: súp lơ xanh, quả việt quất, rau xanh đậm, tỏi, nho, trà xanh, bí đỏ, cà chua, ngũ cốc, đậu nành… Đây đều là những thực phẩm có chứa hợp chất chống oxy hóa và chống viêm, ngăn ngừa ung thư hiệu quả.

3. Các thực phẩm gây nguy cơ ung thư cao

Một số bệnh ung thư như ung thư đại trực tràng, ung thư gan, ung thư dạ dày hay ung thư vú đều có sự liên quan mật thiết đến chế độ ăn uống. Chất bảo quản, chất phụ gia, muối và đường gây sự căng thẳng, quá tải cho cơ thể khiến cơ thể phải làm việc nhiều hơn để tiêu hóa nên dễ bị mệt mỏi và tăng khả năng mắc bệnh ung thư.

Những thực phẩm gây ung thư hoặc làm tăng nguy cơ mắc bệnh mà bạn cần nên tránh như: Thịt đỏ nướng; nước ngọt, đồ uống có gas; thực phẩm đóng hộp; các loại dầu hydro hóa; rau quả phi hữu cơ; chất tạo ngọt nhân tạo; bột mì tinh luyện tẩy trắng; thịt chế biến sẵn, khoai tây chiên; bia rượu và đồ uống có cồn…

TRÚC LY (TH)