Phòng chống tai nạn đuối nước ở trẻ em: Vấn đề cấp bách

Bạc Liêu là tỉnh thuộc ĐBSCL, với địa hình kênh rạch chằng chịt, dân cư sống rải rác theo ven sông, ven rừng, ven biển. Dân số toàn tỉnh có trên 900.000 người, trong đó trẻ dưới 16 tuổi chiếm 20,74%. Với đặc điểm địa hình, dân cư này làm cho công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em của tỉnh trong thời gian qua còn gặp khó khăn. Đặc biệt, môi trường sống xung quanh trẻ em còn tiềm ẩn những nguy cơ không an toàn, ý thức chấp hành các quy định an toàn trong vận tải đường thủy của người dân chưa cao, vì thế hàng năm tình trạng trẻ em bị tai nạn thương tích còn nhiều, nhất là bị đuối nước.

Lớp dạy bơi miễn phí phòng, chống đuối nước cho trẻ em do Sở LĐ-TB&XH phối hợp với Sở VH-TT-TT&DL tổ chức. Ảnh: H.T

triển khai nhiều giải pháp

Toàn tỉnh hiện có 30 hồ bơi và 2 địa điểm tổ chức hoạt động vui chơi, giải trí dưới nước (có 6 hồ chất liệu bằng composite), đa phần là hồ bơi loại nhỏ, không đạt chuẩn tổ chức thi đấu. Trong đó, có 4 hồ phục vụ cho các bé mầm non, 3 hồ tại các trường tiểu học, 2 hồ của các khách sạn phục vụ khách lưu trú, 1 hồ phục vụ cho nội bộ doanh nghiệp chế biến thủy sản… Hiện nay, UBND tỉnh đã có quyết định đầu tư Dự án hồ bơi Hòa Bình theo hình thức xã hội hóa (công trình đạt chuẩn tổ chức thi đấu tại địa phương); UBND TP. Bạc Liêu cũng đang kêu gọi đầu tư hồ bơi tại các trường học theo hình thức xã hội hóa.

Năm 2019 trên địa bàn tỉnh xảy ra 5 vụ tai nạn đuối nước làm 7 trẻ em tử vong - một con số rất thương tâm. Tìm hiểu vấn đề này, cho thấy có rất nhiều nguyên nhân. Trước hết là sự chủ quan, thiếu sự quan tâm, giám sát của người lớn trong gia đình. Đây là nguyên nhân sâu xa và cốt lõi nhất. Nhiều gia đình, nhất là ở nông thôn, chưa thật sự quan tâm trong việc phòng ngừa trẻ em đuối nước, một phần là do hoàn cảnh gia đình khó khăn, phải bươn chải lo cho cuộc sống hàng ngày, không có thời gian chăm sóc con mình, có khi để trẻ làm những công việc trong môi trường nước không an toàn. Bên cạnh đó là do môi trường sống xung quanh trẻ em thiếu an toàn: Tại các nơi công trình xây dựng, thủy lợi, hố nước sâu… không có rào chắn; nhiều vùng ao, hồ, sông, rạch nguy hiểm chưa có gắn biển cảnh báo, biển cấm kịp thời, đảm bảo an toàn. Cuộc sống hàng ngày của một bộ phận trẻ em thường xuyên gắn liền với sông nước. Đặc biệt, trẻ em thiếu các kỹ năng bơi an toàn trong môi trường nước được xem là nguyên nhân chính dẫn đến trẻ bị đuối nước kể cả trẻ biết bơi và không biết bơi. Đối với bản thân trẻ em luôn hiếu động, tò mò, thích khám phá nhưng xung quanh gia đình và cộng đồng còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây tai nạn đuối nước; không biết cách xử lý tình huống phù hợp khi bản thân hoặc bạn bè bị đuối nước.

Trước tình trạng đó, Sở VH-TT-TT&DL đã có văn bản đề nghị UBND các huyện, thị xã, thành phố chỉ đạo các đơn vị chuyên môn trực thuộc triển khai, hướng dẫn và thông tin tuyên truyền đến tất cả đối tượng hoạt động thể thao trên địa bàn quán triệt thực hiện, đảm bảo theo quy định của Thông tư số 03 của Bộ VH-TT&DL về việc Quy định về cơ sở vật chất, trang thiết bị, tập huấn nhân viên chuyên môn đối với môn bơi, lặn. Trong đó đảm bảo các điều kiện cơ bản như: Lực lượng cứu hộ, dụng cụ cứu hộ, bảng nội quy, biển báo…

UBND tỉnh cũng đã ban hành Quyết định số 908 về Kế hoạch tổ chức Lễ phát động toàn dân tập luyện môn bơi, phòng, chống đuối nước năm 2019 trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu. Kết quả có 5 đơn vị tổ chức lễ phát động (cấp tỉnh: Sở VH-TT-TT&DL; cấp huyện: TP. Bạc Liêu, TX. Giá Rai, huyện Hòa Bình và huyện Phước Long). Hưởng ứng lễ phát động, tỉnh đã tổ chức giải thi bơi với gần 60 vận động viên tham gia; các phòng GD-ĐT và các trường phổ thông đã tổ chức 7 cuộc thi bơi với sự tham gia của 210 vận động viên để tuyển chọn những người xuất sắc tham dự Hội khỏe Phù Đổng cấp huyện, cấp tỉnh. Ngoài ra còn tổ chức lớp tập huấn nghiệp vụ về chương trình bơi an toàn, phòng chống đuối nước cho hướng dẫn viên cơ sở năm 2019, với 112 học viên là cán bộ, công chức, viên chức ngành TDTT; cán bộ, giáo viên thể dục; cán bộ làm công tác Đoàn, Đội ở cơ sở; cán bộ phụ trách TDTT khối lực lượng vũ trang; lực lượng làm công tác cứu hộ tại các cơ sở kinh doanh hồ bơi trong tỉnh. Trên cơ sở phân bổ số lớp dạy bơi, các huyện, thị xã, thành phố đã tổ chức 57 lớp dạy bơi, dạy kỹ năng phòng chống đuối nước cho trẻ em, với 2.119 học viên tham gia.

Qua triển khai thực hiện, các cơ quan chức năng đã thành lập đoàn kiểm tra các cơ sở kinh doanh hoạt động thể thao ở môn bơi, lặn. Nội dung kiểm tra về các điều kiện hoạt động kinh doanh hồ bơi như: Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; Giấy chứng nhận tập huấn chuyên môn cho người hướng dẫn tập luyện môn bơi lặn; Giấy chứng nhận tập huấn chuyên môn cho nhân viên cứu hộ môn bơi, lặn; bảng nội quy... Qua đó, đoàn đã nhắc nhở, buộc chủ cơ sở kinh doanh có biện pháp khắc phục kịp thời những hạn chế.

Nhiệm vụ và mục tiêu thời gian tới

Để thực hiện tốt công tác này, thời gian tới, việc cần thiết và quan trọng nhất là sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ban ngành, đoàn thể trong công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của công chức, viên chức, người lao động, ban đại diện cha mẹ học sinh và học sinh trong công tác phòng chống đuối nước cho trẻ em trên địa bàn. Đồng thời khắc phục tình trạng số lượng hồ bơi trên địa bàn tỉnh quá ít so với nhu cầu học bơi của người dân, một số huyện vùng sâu, vùng xa hiện nay chưa có hồ bơi nên việc học bơi theo bài bản gặp nhiều khó khăn, huấn luyện viên, hướng dẫn viên đảm bảo về trình độ chuyên môn bơi an toàn, phòng chống đuối nước còn thiếu. Một số phụ huynh lại chưa quan tâm đến công tác phòng chống đuối nước trẻ em dẫn đến công tác tuyên truyền, vận động các em tham gia các lớp dạy kỹ năng bơi an toàn, phòng chống đuối nước còn gặp nhiều khó khăn, hiệu quả không cao.

Theo đó, thời gian tới tỉnh xác định những nhiệm vụ, mục tiêu, chỉ tiêu như: Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động để người dân và học sinh hiểu rõ hơn về tai nạn đuối nước ở trẻ em, từ đó có ý thức và hành động tự giác đăng ký cho con em tham gia các lớp học bơi do địa phương tổ chức.

Phấn đấu năm 2020 tổ chức được 320 lớp với 12.800 học viên tham gia chương trình bơi an toàn, phòng chống đuối nước trẻ em trên địa bàn tỉnh.

Hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng trẻ em đuối nước, trang bị kiến thức, lý thuyết cơ bản, kỹ năng sơ cấp cứu, cách xử lý khi gặp tình huống nguy hiểm dưới nước cho trẻ em.

Tiếp tục tập trung chỉ đạo thực hiện chương trình bơi an toàn, phòng chống đuối nước cho trẻ em một cách chặt chẽ, đồng bộ giữa các cấp, các ngành, đoàn thể và các tổ chức xã hội.

Đẩy mạnh công tác truyền thông, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân về phòng chống đuối nước trẻ em. Tuyên truyền, vận động gia đình thường xuyên quan tâm, giám sát trẻ em, đặc biệt trong thời gian nghỉ hè, phổ biến kiến thức, kỹ năng về phòng chống đuối nước trẻ em cho người dân.

Thường xuyên tổ chức tập huấn cho đội ngũ giáo viên, cộng tác viên để tổ chức dạy bơi, truyền đạt kiến thức về kỹ năng bơi an toàn và phòng chống đuối nước cho trẻ em.

Cuối cùng là tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về an toàn, công tác phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ em tại cơ sở; thường xuyên nhắc nhở các cơ sở cung cấp dịch vụ bơi, lặn bảo đảm an toàn cho người tham gia bơi, lặn, đảm bảo chất lượng nguồn nước. Yêu cầu các cơ sở cung cấp dịch vụ bơi, lặn và các hoạt động thể thao dưới nước tăng cường lực lượng, trang thiết bị cứu hộ, cứu nạn, các giải pháp đảm bảo an ninh trật tự, an toàn cho người sử dụng dịch vụ khi có những tình huống đuối nước xảy ra, đồng thời cử nhân viên tham gia các lớp tập huấn, đào tạo kỹ năng, nghiệp vụ cứu hộ và tập huấn chuyên môn cho người hướng dẫn tập luyện theo quy định.

Bá Đạt