Phòng ngừa bệnh cận thị ở trẻ em

Qua khảo sát tại một số điểm trường tiểu học và THCS trên địa bàn TP. Bạc Liêu, chúng tôi nhận thấy, cứ 10 em học sinh thì có khoảng 3 em bị cận thị. Cận thị là bệnh về mắt phổ biến và ngày càng gia tăng trong xã hội, đặc biệt là ở trẻ nhỏ. Cận thị không gây ảnh hưởng nhiều tới sức khỏe, nhưng nó khiến người bệnh gặp khó khăn trong học tập, làm việc, sinh hoạt hàng ngày.

Theo thống kê của Bộ Y tế, Việt Nam có khoảng 15% trẻ em trong độ tuổi đến trường mắc bệnh cận thị. Ảnh minh họa: Internet

Cận thị là một tật khúc xạ ở mắt, khiến cho trẻ chỉ có thể nhìn rõ khi vật ở gần mà vật ở xa thì thấy rất mờ, điều này khiến trẻ bị giảm sức nhìn, gây khó khăn trong học tập và sinh hoạt. Độ cận thị tiến triển nhanh hay chậm là do mức độ nhìn gần bằng mắt nhiều hay ít. Cận thị xuất hiện càng sớm thì mức độ tăng số kính càng nhanh. Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ bị cận thị, loại trừ nguyên nhân do di truyền, dị tật bẩm sinh hay đục thủy tinh thể ở những trẻ có dấu hiệu của bệnh đái tháo đường, thì các nguyên nhân còn lại chủ yếu là do chế độ sinh hoạt không phù hợp và không đúng cách như: đọc sách, truyện trong điều kiện ánh sáng không tốt; khoảng cách giữa mắt và vật thể quá gần; sử dụng máy tính, xem tivi nhiều giờ liên tục; trẻ thiếu ngủ...

Chị Nguyễn Thị Lan (39 tuổi, ngụ phường 7, TP. Bạc Liêu) cho biết: “Con trai tôi năm nay 9 tuổi, cháu bị cận thị đã 2 năm nay. Do bận việc gia đình nên đôi lúc tôi có cho con sử dụng máy tính để chơi game và có đọc truyện vào buổi tối. Thấy cháu học suốt ngày căng thẳng nên tôi cũng muốn cho con được thư giãn. Vậy mà không ngờ chỉ một thời gian sau cháu lại có biểu hiện khác lạ như: nhìn đồ vật không thấy rõ, hay nheo mắt, tôi đưa con đi khám và đo độ mắt thì lúc ấy con tôi đã cận trên 2 độ…”.

Cận thị là bệnh dễ phát hiện, các biểu hiện thường thấy ở trẻ em như: Lúc xem tivi phải lại gần mới thấy rõ; đọc bài hay bị nhảy hàng, hoặc phải dùng ngón tay để dò theo các chữ khi đọc; ở lớp, trẻ phải lại gần bảng mới nhìn được, khi viết nhiều chữ viết sai, thiếu, hoặc phải chép bài của bạn; hay nheo mắt hoặc nghiêng đầu khi nhìn vật ở xa; hay dụi mắt mặc dù trẻ không buồn ngủ; thường kêu mỏi mắt, nhức đầu, hay chảy nước mắt; sợ ánh sáng hoặc bị chói mắt; không thích các hoạt động phải nhìn xa…

Hiện nay, có nhiều phương pháp điều trị cận thị, phổ biến nhất là: đeo kính và mổ laser. Đeo kính là cách thông dụng, rẻ tiền và dễ áp dụng. Tùy theo mức độ cận thị, bệnh nhân cần đeo kính thường xuyên hay chỉ cần đeo kính khi nhìn xa. Nếu bệnh nhân cận thị được chỉnh kính đúng thì tiến triển cận thị sẽ chậm lại, ít bị tăng độ. Tuy nhiên khi đeo kính, góc nhìn bị thu hẹp, hình ảnh bị thu nhỏ và gây vướng víu cho trẻ. Còn đối với bệnh nhân trên 18 tuổi có thể điều trị bằng phương pháp mổ laser. Cách điều trị này hiện khá phổ biến và có hiệu quả cao nhất trong phẫu thuật khúc xạ hiện nay, nhất là dùng excimer laser. Tuy nhiên, có thể có những biến chứng trong khi phẫu thuật như: rách vạt, đứt vạt giác mạc hoặc biến chứng nhiễm khuẩn sau phẫu thuật nên đòi hỏi người bệnh phải hết sức cẩn thận để gìn giữ đôi mắt của mình luôn sạch sẽ, tránh những tác nhân gây hại sau khi phẫu thuật.

Các bác sĩ chuyên khoa về mắt khuyến cáo rằng, muốn phòng tránh bệnh cận thị ở trẻ em hiệu quả thì phải bảo đảm đủ ánh sáng trong các phòng học, lớp học cho trẻ em. Nên bố trí đèn chiếu sáng trong phòng và một ngọn đèn bàn đặt phía bên tay trái trên bàn học ở nhà của trẻ. Sách và tài liệu có chữ in rõ ràng trên giấy không quá bóng để tránh bị lóa mắt. Trong lớp, giáo viên nên xếp trẻ cận thị ngồi gần bảng. Không nên học và làm việc bằng mắt liên tục và kéo dài nhiều giờ, phải cho mắt nghỉ ngơi từ 5 - 10 phút bằng cách nhắm mắt lại, hoặc thư giãn bằng cách nhìn ra xa sau mỗi giờ học. Không nên đọc sách trong bóng tối hoặc ngồi trước máy vi tính quá nhiều  gây mỏi mắt. Hạn chế và giảm những triệu chứng mỏi mệt điều tiết do cận thị gây ra, cần học tập và làm việc ở khoảng cách thích hợp, từ mắt đến sách khoảng 30 - 40cm...

Nguyên Minh