Truyền hình
Hiện nay, hầu hết các ấp, xã trong tỉnh đều có câu lạc bộ đờn ca tài tử (CLB ĐCTT) để người dân đờn ca giải trí sau khoảng thời gian tất bật với việc đồng áng. Thế nhưng, gần 1 năm trở lại đây, phong trào ĐCTT ở cơ sở có phần lắng dịu, sinh hoạt của các CLB thiếu tính thường xuyên, có nơi vài ba tháng mới sinh hoạt một lần; những nghệ nhân đờn, ca đôi khi sao nhãng việc sinh hoạt...
Có mặt tại buổi sinh hoạt của CLB ĐCTT xã Vĩnh Phú Tây (huyện Phước Long), nhìn những nghệ nhân tuổi đời đã quá ngũ tuần, đôi tay gân guốc nắn nón những phím đờn các nhạc cụ đều đã sờn cũ, tôi buộc miệng hỏi: “Dàn âm thanh và chiếc đờn ghi-ta cũ như thế liệu có đáp ứng được nhu cầu đờn ca của CLB mình không?”. Một thoáng trầm tư, nghệ nhân Huỳnh Văn Xường, Chủ nhiệm CLB ĐCTT xã Vĩnh Phú Tây, nói rằng: “Có nhạc cụ để chơi như vầy là mừng lắm rồi. Thiệt ra, đến giờ CLB ĐCTT của xã vẫn chưa có dàn âm thanh, mỗi lần sinh hoạt phải mượn của ấp Phước II. Nhưng được cái anh em ai cũng đam mê, xông xáo hết”. Anh Nguyễn Ngọc Quyền, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Phú Tây, cho biết: “Đây là một trong những xã có phong trào ĐCTT phát triển mạnh và cũng là xã đầu tiên của huyện thành lập CLB ĐCTT với 12 thành viên. Trước đây, CLB sinh hoạt định kỳ mỗi tháng 2 lần, thường xuyên đi giao lưu, tham gia hội diễn, liên hoan… lần nào cũng đoạt giải cao. Tuy nhiên, gần 1 năm trở lại đây, phong trào ĐCTT của xã xuống dốc trầm trọng bởi nhiều nguyên nhân”. Theo các thành viên trong CLB thì khó khăn lớn nhất là thiếu kinh phí và cơ sở vật chất phục vụ sinh hoạt. Mỗi lần sinh hoạt, CLB được xã cấp 500.000 đồng, trong khi chi phí thực tế trên 1 triệu đồng, nên về lâu về dài không thể cầm cự được.
Không chỉ riêng CLB ĐCTT xã Vĩnh Phú Tây mà nhiều địa phương khác trong tỉnh cũng lâm vào cảnh ngộ tương tự. Đáng buồn nhất là CLB ĐCTT xã Vĩnh Lộc A (huyện Hồng Dân). Dù được thành lập đã khá lâu với gần 40 thành viên nhưng do cơ sở vật chất, trang thiết bị không đáp ứng nhu cầu của CLB, hễ đến buổi sinh hoạt là các thành viên người xách đờn, người bê dàn âm thanh của nhà đến rồi ráp lại vui chơi, nên lâu ngày làm mọi người ngán ngẩm. Nay, chỉ khi có đám tiệc mới thấy vang lên lời ca tiếng đờn, còn ngày thường thì trong xã im phăng phắc. Một nghệ nhân đờn ở đây đã chia sẻ với tôi rằng: “Dù lớn tuổi nhưng máu ĐCTT vẫn âm ỉ chảy trong tôi. Nhưng muốn sinh hoạt thì phải tự mình bỏ công, bỏ sức ra mời gọi mọi người, mà bây giờ già yếu rồi, đâu thể lặn lội xa được. Những lúc buồn, nhớ nghề là tôi lại mang đờn ra khảy. Con cháu ai có niềm đam mê đờn ca tôi sẵn lòng truyền dạy với mong muốn thế hệ sau có thể gây dựng và phát triển phong trào ĐCTT của địa phương”.
Buổi sinh hoạt của câu lạc bộ đờn ca tài tử xã Phong Thạnh Tây A (huyện Phước Long). Ảnh: H.T
Thực tế mà nói, để gầy dựng một CLB ĐCTT là chuyện dễ dàng đối với các địa phương, nhưng gìn giữ và phát triển CLB thì rất khó khăn. Tuy nhiên, không phải khó mà chúng ta buông xuôi, không có hành động gì. Bên cạnh việc thiếu thốn kinh phí, cơ sở vật chất, thì cách chơi của các CLB cũng là điều đáng băn khoăn. Nghệ nhân ưu tú Dương Minh Khương cho rằng: “Hiện nay, rất nhiều CLB ĐCTT toàn chơi bài bản cải lương, hiếm có người thuộc 20 bản Tổ; phong cách chơi cũng không còn giữ đúng chất tài tử nữa”.
Từ những thực tế đó, các CLB cần chú ý cách chơi để đưa ĐCTT về đúng bản chất vốn có. Ngành chức năng cũng nên sớm đề ra kế hoạch củng cố phong trào ĐCTT ở các địa phương như: hỗ trợ cơ sở vật chất, trang thiết bị, kinh phí sinh hoạt cho các CLB ĐCTT; có chế độ đãi ngộ hợp lý cho các nghệ nhân… Đồng thời, tiếp tục phát huy di sản này bằng nhiều hình thức khác nhau, trong đó cần chú trọng việc mở các lớp tập huấn, đào tạo dành cho người trẻ tuổi để có nguồn kế tục. Cùng với đó, trung tâm VH-TT các huyện cũng nên thường xuyên theo sát phong trào ĐCTT ở địa phương nhằm có sự hỗ trợ kịp thời và động viên những tài tử cố gắng vượt qua khó khăn để duy trì và phát triển phong trào ĐCTT của đơn vị mình!
Huỳnh Hiếu
Xem thêm bình luận