Phong trào thiếu nhi: Cần tính hiệu quả, thiết thực

Đổi mới, sáng tạo trong hoạt động Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi là yêu cầu cấp thiết đặt ra cho các tổ chức Đoàn, Đội hiện nay. Đặc biệt đối với phong trào thiếu nhi, cần có nhiều hơn nữa các hoạt động gần gũi, đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

Trao thưởng cho các em thiếu nhi đoạt giải tại hội thi “Thiếu nhi kể chuyện Bác Hồ” tỉnh Bạc Liêu năm 2018. Ảnh: Y.N

Không thể phủ nhận, thời gian qua hoạt động Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi đã có nhiều mô hình sinh hoạt hiệu quả. Có thể kể đến như: “Giúp bạn đến trường”, “Cháu ngoan Bác Hồ”, “Uống nước nhớ nguồn”, “Hoa điểm 10”, “Đôi bạn cùng tiến”… Từ đó tạo ra không khí thi đua sôi nổi, đồng thời hỗ trợ rất nhiều thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn vững bước đến trường…

Dù vậy, phong trào thiếu nhi còn tồn tại nhiều mặt hạn chế cần đổi mới. Cũng giống như hoạt động Đoàn, phong trào thiếu nhi đang rơi vào tính rập khuôn, chưa có nhiều mô hình mới lạ thu hút thiếu nhi. Ngoài các phong trào quen thuộc mang lại hiệu quả được duy trì hằng năm như: thiếu nhi kể chuyện Bác Hồ, thiếu nhi làm theo Lời Bác, liên hoan tiếng hát Hoa phượng đỏ…, thì các đơn vị chưa tạo ra được sân chơi nào mới cho thiếu nhi.

Một điều dễ dàng nhận thấy là các sân chơi ngoại khóa gần đây dành cho thiếu nhi đa phần được tổ chức dưới hình thức hội thi. Và vì là hội thi, nên các thí sinh luôn mang tâm lý cố gắng mang lại kết quả tốt nhất về cho đơn vị mình, áp lực thắng - thua đặt nặng, khán giả đến cổ vũ cũng chỉ quan tâm kết quả của đơn vị mình… Do đó thường xảy ra tình trạng khán đài lúc khai mạc ở các hội thi đông nghịt người, nhưng sau phần thi của mỗi đơn vị thì sẽ có một nhóm khán giả ra về. Thay vì tổ chức quá nhiều hội thi, nên chăng các đơn vị hữu quan cần đưa ra các hình thức giáo dục, tuyên truyền ngoại khóa hấp dẫn hơn nữa cho thiếu nhi. Có một thực tế là nhiều phụ huynh sẵn sàng bỏ tiền cho con em mình tham gia các hoạt động ngoại khóa (như Học kỳ trong quân đội chẳng hạn), điều này chứng tỏ nhu cầu, mong muốn của phụ huynh và thiếu nhi là cần một sân chơi bổ ích, gần gũi, giáo dục kỹ năng, đạo đức, tạo điều kiện cho thiếu nhi rèn luyện để phát triển toàn diện.

Mỗi năm có quá nhiều phong trào thi đua, nhưng các liên đội cần có sự linh hoạt chọn lọc ra những phong trào làm điểm nhấn phù hợp với điều kiện thực tế của trường mình. Có những đơn vị đăng ký tham gia quá nhiều phong trào, song trên thực tế, để tìm ra một phong trào, hoạt động mang tính hiệu quả thiết thực thì lại không có… Hơn nữa, việc ôm đồm phát động quá nhiều phong trào, tham dự quá nhiều cuộc thi trong học tập, trong sinh hoạt Đội sẽ tạo cho thiếu nhi tâm lý căng thẳng, quá tải, việc tham gia hoạt động Đội không còn là sự yêu thích mà giống như bị… ép buộc. Ở góc độ phụ huynh, thấy con mình cứ tham gia các hội thi liên tục thì cũng nảy sinh tâm lý lo lắng, rồi cấm cản. Chị Hồng Nhanh (TX. Giá Rai) bày tỏ: “Tổ chức quá nhiều hội thi rồi bắt thiếu nhi tham gia sẽ khiến các em mệt mỏi. Nhiều em lại có tâm lý chạy theo thành tích nên càng mệt mỏi hơn. Tôi nghĩ, trong học tập các em đã quá căng thẳng thì nên có những sân chơi ngoại khóa nhẹ nhàng, hấp dẫn, vừa vui chơi, vừa mang tính giáo dục”.

Thời gian qua, hoạt động Đội đóng khuôn ở các trường học là chủ yếu, còn việc giúp đỡ thiếu nhi có hoàn cảnh đặc biệt (trẻ mồ côi, trẻ em lao động trước tuổi, trẻ em nghèo…) ở các địa bàn dân cư nhìn chung rất ít. Bên cạnh đó, tuy rằng có một số mô hình hỗ trợ, nhưng lại chủ yếu là trợ giúp về vật chất. Vì vậy, Hội đồng Đội các cấp cần xây dựng những mô hình hỗ trợ không chỉ về vật chất, mà cần giáo dục thiếu nhi hướng đến lối sống tích cực. Thiếu nhi là đối tượng có nguy cơ bị kẻ xấu lôi kéo, dụ dỗ làm những điều phạm pháp rất cao, do đó nên trang bị cho các em những kỹ năng cần thiết để bảo vệ mình, mở các lớp học tình thương cho các em tham gia, kêu gọi doanh nghiệp đỡ đầu những em có ý chí vươn lên…

Hoạt động Đoàn, Đội vừa là sân chơi bổ ích, vừa giúp thiếu nhi rèn luyện, giáo dục đạo đức, lối sống. Hy vọng rằng, thời gian tới tổ chức Đoàn, Đội sẽ có nhiều mô hình mang tính hiệu quả, thiết thực đáp ứng nhu cầu của thiếu nhi.

T.A