Quyền có lối đi riêng

Hỏi: Nhà bác tôi quay mặt về hướng kênh xáng, ngày xưa đó là đường chính để đi vì Nhà nước không làm lộ, phương tiện chủ yếu là ghe xuồng. Lúc này, bác tôi có cho nhà phía dưới đi nhờ lối đi trên phần đất của mình. Nay, Nhà nước làm đường phía sau, nhà người hàng xóm trở thành mặt tiền đường, còn bác tôi không có đường đi ra lộ. Bác tôi có xin nhà hàng xóm mở cho một lối đi, nhưng họ không đồng ý. Vụ việc được đưa ra hòa giải ở ấp, xã nhưng không thành. Mọi người đều động viên bên kia để lại đường đi và bác tôi cũng đồng ý sẽ chuyển nhượng lại phần đất để làm đường đi. Song, phía bên kia đòi với giá rất cao (50 triệu đồng) cho 1m đất làm đường đi.

Xin được hỏi, nếu kiện ra tòa thì bác tôi có được đường đi hay không? Và giá cả sẽ như thế nào?

Nguyễn Văn Út (TP. Bạc Liêu)

Trả lời: Luật Dân sự tại Điều 275 quyền về lối đi qua bất động sản liền kề quy định:

Chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có lối đi ra, có quyền yêu cầu một trong những chủ sở hữu bất động sản liền kề dành cho mình một lối đi ra đến đường công cộng; người được yêu cầu có nghĩa vụ đáp ứng yêu cầu đó. Người được dành lối đi phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản liền kề, nếu không có thỏa thuận khác.

Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi.

Vị trí, giới hạn chiều dài, chiều rộng, chiều cao của lối đi do các bên thỏa thuận, bảo đảm thuận tiện cho việc đi lại và ít gây phiền hà cho các bên; nếu có tranh chấp về lối đi thì có quyền yêu cầu cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xác định.

Như vậy, bác của bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu phía nhà hàng xóm mở cho mình một lối đi riêng ra đến đường công cộng và bác của bạn cũng có nghĩa vụ đền bù cho người chủ đất một giá trị nhất định. Thông thường thì hai bên tự thỏa thuận về giá đền bù, nhưng nếu không thỏa thuận được, như trong trường hợp của bác bạn, bên chủ đất đòi giá quá cao, không hòa giải ở xã được thì bác bạn có thể khởi kiện ra tòa án để yêu cầu tòa giải quyết. Phán quyết của tòa án là phán quyết có hiệu lực pháp luật mà các bên phải tuân theo. Và chắc chắn, tòa sẽ trao cho bác bạn được quyền có lối đi ra đến đường công cộng.

Thân ái !

Luật gia Kim Phượng