Quyết liệt, đột phá trong chuyển đổi số

Bước sang năm 2026, tỉnh Cà Mau xác định đây là năm “hành động, quyết liệt, đột phá” trong chuyển đổi số (CÐS) và phát triển khoa học - công nghệ (KHCN), trụ cột chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện chất lượng quản lý và phục vụ trực tiếp đời sống người dân.

• Cà Mau và Viettel bàn nội dung hợp tác về khoa học, công nghệ, chuyển đổi số
• Cà Mau, bứt phá trong chuyển đổi số
• Tập trung nguồn lực, nâng cao chất lượng vận hành Trung tâm Chuyển đổi số tỉnh

Khoa học - công nghệ động lực tăng trưởng

Trong giai đoạn hiện nay, KHCN và đổi mới sáng tạo không chỉ là giải pháp hỗ trợ, mà là động lực cốt lõi, "chìa khoá" chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu. Cụ thể, vai trò này được thể hiện qua 4 trọng tâm: Ðột phá năng suất trong các ngành kinh tế mũi nhọn; thúc đẩy tiến trình CÐS và phát triển kinh tế số; lá chắn trong thích ứng với biến đổi khí hậu, cung cấp các giải pháp công trình và phi công trình nhằm bảo vệ sản xuất. Cuối cùng là khai thác tiềm năng năng lượng xanh và bảo vệ môi trường.

Các DN chú trọng ứng dụng công nghệ, nâng tầm giá trị sản phẩm OCOP.

Thách thức lớn nhất của Cà Mau trong tiến trình phát triển kinh tế số ở Cà Mau hiện nay chính là vướng mắc trong liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp (DN), cùng với hạn chế về nguồn lực đầu tư xã hội hoá. Phần lớn DN địa phương có quy mô vừa, nhỏ và siêu nhỏ; năng lực tiếp cận và đổi mới công nghệ của DN còn hạn chế. Nhiều đơn vị còn tâm lý "ngại" thay đổi hoặc chưa đủ tiềm lực tài chính để tiếp cận công nghệ lõi. Việc đầu tư cho R&D (nghiên cứu và phát triển) chưa được xem là chiến lược dài hạn của DN, dẫn đến tình trạng có công nghệ tốt, kết quả nghiên cứu khả quan nhưng lại khó ứng dụng vào thực tiễn, chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực như công nghệ sinh học biển hay năng lượng tái tạo đang thiếu hụt nghiêm trọng. Các dự án khởi nghiệp phần lớn vẫn dừng lại ở mức độ khai thác tài nguyên sẵn có, thiếu hàm lượng công nghệ cao và tính đột phá để tạo ra giá trị gia tăng khác biệt trên thị trường quốc tế.

Tháo gỡ "điểm nghẽn" liên kết, tạo đà bứt phá

Ông Quách Văn Ấn, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, nhấn mạnh: "Ðể giải quyết vấn đề này, chúng tôi đang tích cực tham mưu UBND tỉnh triển khai các giải pháp quyết liệt: Chuyển từ hỗ trợ trực tiếp các đề tài nghiên cứu sang hỗ trợ DN thông qua các chính sách thuế, vay vốn ưu đãi để đổi mới dây chuyền công nghệ. Xây dựng mạng lưới chuyên gia, kết nối chặt chẽ với các viện nghiên cứu, trường đại học lớn tại Cần Thơ, Thành phố Hồ Chí Minh để đưa đội ngũ trí thức về giải quyết các bài toán thực tế của DN Cà Mau. Thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp sáng tạo, tạo ra không gian làm việc chung, các khoá đào tạo về tư duy đổi mới để hình thành cộng đồng khởi nghiệp có tri thức và bản lĩnh. Với quyết tâm chính trị cao và sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, chúng tôi tin rằng  những "nút thắt" sẽ sớm được tháo gỡ, đưa Cà Mau trở thành điểm sáng về ứng dụng KHCN của vùng đồng bằng sông Cửu Long".

Khởi nghiệp sáng tạo gắn với ứng dụng khoa học - kỹ thuật đang là mục tiêu trọng tâm hướng đến trong năm 2026.

Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, Sở KH&CN xác định ưu tiên đột phá 3 mũi nhọn trong thời gian tới. “Thứ nhất là đột phá về công nghệ sinh học và kinh tế tuần hoàn trong ngành tôm. Thứ hai là đột phá về kinh tế số và quản trị thông minh dựa trên dữ liệu. Cà Mau có địa hình chia cắt và cách xa các trung tâm kinh tế lớn, vì vậy, số hoá chính là con đường ngắn nhất để xoá bỏ rào cản địa lý. Thứ ba là đột phá trong công nghệ thích ứng bền vững và năng lượng xanh; nghiên cứu, chuyển giao các giải pháp kè mềm, chống sạt lở kết hợp gây bồi tạo bãi; các giống cây trồng, vật nuôi thích ứng với môi trường nước lợ, mặn. Ðồng thời, hỗ trợ công nghệ để Cà Mau trở thành trung tâm năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời ngoài khơi) của cả nước”, ông Quách Văn Ấn cho biết thêm.

“Tỉnh ưu tiên 4 lĩnh vực trọng tâm trong CÐS gồm: nông nghiệp và môi trường; giáo dục và đào tạo; y tế; du lịch, nhằm tạo ra hệ sinh thái có sức lan toả, làm nền tảng nhân rộng sang các lĩnh vực khác. Quan tâm đẩy mạnh hoạt động của trung tâm khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo để thúc đẩy đổi mới sáng tạo ở khối DN và đẩy mạnh khởi nghiệp trong giới trẻ. Tiếp tục phối hợp với các trường đại học, tập đoàn công nghệ để tăng cường tư vấn, mời chuyên gia tham gia hoạch định và triển khai các chương trình CÐS, nhất là trong các lĩnh vực thế mạnh như nông nghiệp, thuỷ sản, kinh tế biển, logistics, du lịch...". Ông Nguyễn Minh Luân, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, khẳng định.

Đột phá không có nghĩa là làm điều gì quá xa vời, mà là dùng công nghệ hiện đại để giải quyết những bài toán sát sườn của địa phương. Cà Mau tin tưởng rằng, với 3 mũi nhọn chiến lược, KHCN sẽ thực sự trở thành đòn bẩy mạnh mẽ đưa kinh tế tỉnh nhà phát triển trong kỷ nguyên số.

Lam Khánh