Rau củ quả Trung Quốc lấn sân, chiếm lĩnh thị trường

Trong khi cả nước đang tích cực thực hiện cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, thì người nông dân lại thua ngay trên sân nhà, khi mặt hàng rau củ quả nhập từ Trung Quốc gần như độc chiếm thị trường. Sự “lấn sân” này không chỉ đẩy hoạt động sản xuất của người nông dân vào cảnh khó khăn, mà còn làm ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng, vì chất lượng các mặt hàng này gần như nằm ngoài vòng kiểm soát.

Khổ vì rau củ quả Trung Quốc

Ở các chợ điểm trong tỉnh, từ chợ nông sản đầu mối tại TP. Bạc Liêu đến tận các chợ nông thôn vùng sâu đều có hàng nông sản nhập từ Trung Quốc, đặc biệt là cà rốt, khoai tây, tỏi, gừng, củ hành… Điều xót xa là các mặt hàng nông sản chủ lực này vốn là thế mạnh của nông dân Việt Nam, nhưng lại không chiếm lĩnh được thị trường.

* Cà rốt Trung Quốc được cắt ngọn, lau bóng, đóng thùng (bên phải), còn cà rốt của Việt Nam gần như để nguyên ngọn và đầy bùn đất. * Rau củ quả Trung Quốc được bày bán tại chợ Cầu Xáng (phường 1, TP. Bạc Liêu). Ảnh: T.A

Thực trạng trên cho thấy, các mặt hàng rau củ quả Trung Quốc đã làm thay đổi tập quán canh tác của nông dân và kiềm hãm sự phát triển sản xuất - vốn là thế mạnh của một nước nông nghiệp. Nông dân không dám trồng các loại rau củ quả về lâu sẽ hình thành nên một thị trường độc quyền về rau củ quả và Trung Quốc chắc chắn sẽ thao túng thị trường này, người trồng màu sẽ lâm vào cảnh khốn khó.

Cần tổ chức lại các kênh phân phối

Tồn tại bất cập trên bao gồm nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên nhân chính vẫn là chưa làm tốt khâu tổ chức sản xuất và các kênh phân phối. Điều đó sẽ đẩy nông dân vào cảnh “gánh củi về rừng” - trồng nhiều, nhưng lại bán không được.

Tại TP. Bạc Liêu, phần lớn các mặt hàng rau củ quả nhập từ Trung Quốc, Đà Lạt và các tỉnh ĐBSCL, còn hàng sản xuất tại địa phương tiêu thụ không nhiều. Đơn cử như củ cải ở vùng đất giồng Bạc Liêu sản xuất rất nhiều, nhưng các đại lý vẫn cứ nhập hàng từ Sóc Trăng và người trồng củ cải đôi lúc phải nhổ bỏ.

Bà L.N.A - một đại lý kinh doanh mặt hàng nông sản tại chợ Cầu Xáng (TP. Bạc Liêu) nói: “Hầu hết các mặt hàng nông sản được cung tại chợ đầu mối đều được thu gom theo hình thức nhỏ lẻ, chứ chưa có vựa lớn đứng ra thu gom và phân phối lại. Vì vậy, số lượng thu gom mặt hàng nông sản không nhiều và nông dân khó có đầu ra ổn định”.

Ngoài nguyên nhân trên, việc sơ chế các mặt hàng nông sản chưa được các đại lý và người trồng màu quan tâm. Sở dĩ mặt hàng rau củ quả Trung Quốc bán được là do giá rẻ hơn từ 3.000 - 4.000 đồng/kg, mặt khác các mặt hàng này đều được sơ chế. Như cà rốt Trung Quốc được cắt ngọn, lau bóng, đóng thùng trông rất vệ sinh, còn cà rốt của Việt Nam gần như để nguyên ngọn và đầy bùn đất. Hoặc mặt hàng củ tỏi của Trung Quốc cũng được lột vỏ để lộ những múi to, rất bắt mắt khách hàng…

Với sự lấn sân ngày càng sâu của các mặt hàng nông sản Trung Quốc, có lẽ giải pháp duy nhất vẫn là khơi dậy tinh thần dân tộc trong việc liên kết để phát triển. Muốn vậy, ngành quản lý cần tổ chức lại sản xuất, các kênh phân phối, gắn kết doanh nghiệp với nông dân bằng những hợp đồng bao tiêu. Đồng thời, quan tâm phát triển ngành công nghiệp chế biến, đóng gói và tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm các mặt hàng nông sản nhập khẩu. Qua đó, góp phần bảo vệ sản xuất trong nước và quyền lợi, sức khỏe của người tiêu dùng.

KIM TRUNG