Sự cần thiết của việc tham gia bảo hiểm y tế đối với bệnh nhân HIV/AIDS

Nguồn viện trợ của các tổ chức quốc tế cho công tác phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam đang bị cắt giảm và có khả năng đến năm 2017 sẽ bị cắt hoàn toàn. Vì vậy, nếu không tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) thì sắp tới đây, người bệnh sẽ phải tự chi trả toàn bộ tiền thuốc cũng như các dịch vụ điều trị HIV…

Bệnh nhân HIV/AIDS điều trị bằng thuốc ARV tại Phòng khám ngoại trú HIV/AIDS (Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh). Ảnh: H.T.T.Đ

Hiện nay, khoảng 80% kinh phí cho phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam là được viện trợ từ các tổ chức quốc tế như quỹ Toàn cầu, PEPFAR, World Bank…; 100% tiền thuốc methadone và 95% tiền thuốc ARV (thuốc kháng vi-rút HIV) là từ viện trợ. Tuy nhiên, một số dự án viện trợ đã kết thúc, một số dự án còn lại đang giảm mạnh kinh phí. Thời gian qua, các chi phí điều trị cho bệnh nhân HIV/AIDS như (thuốc ARV, xét nghiệm, điều trị nhiễm trùng cơ hội…) chủ yếu do các tổ chức quốc tế tài trợ, và do được miễn phí hoàn toàn nên bệnh nhân HIV/AIDS ít quan tâm đến việc mua BHYT. Theo thống kê của Phòng khám ngoại trú HIV/AIDS (thuộc Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh), hiện chỉ có 45% trong tổng số bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS được quản lý tại các cơ sở điều trị thuốc ARV có tham gia BHYT.

ARV là loại thuốc điều trị HIV được cấp phát miễn phí, làm giảm lượng vi-rút HIV xuống, giúp người bệnh khỏe mạnh và quan trọng là làm giảm 95% nguy cơ lây nhiễm HIV sang người khác. Khi bỏ điều trị không chỉ làm tăng nguy cơ kháng thuốc, kéo theo việc điều trị tốn kém gấp cả chục lần mà lo ngại nhất do nồng độ vi-rút trong máu tăng cao sẽ làm tăng nguy cơ lây nhiễm HIV sang người khác. Bên cạnh đó, người nhiễm HIV rất dễ mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội cần phải chăm sóc, điều trị lâu dài và tốn kém… Số tiền này có thể lên đến hàng chục triệu đồng trong một năm. Nếu không có khả năng chi trả, người bệnh sẽ bỏ điều trị và hệ lụy kéo theo là vi-rút HIV không chỉ gây hại cho sức khỏe người bệnh mà quan trọng hơn, nguy cơ lây nhiễm cho cộng đồng sẽ cao hơn.

Mới đây, ARV và một số dịch vụ khám, chữa bệnh khác đối với bệnh nhân HIV/AIDS đã được đưa vào diện chi trả của BHYT. Bệnh nhân HIV/AIDS khi mua thẻ BHYT thì cũng giống như tất cả mọi người, không cần phải kê khai thông tin bị nhiễm HIV và thẻ BHYT này có thể khám bất cứ chỗ nào. Tấm thẻ BHYT sẽ là “phao cứu sinh” giúp người nhiễm HIV có thể yên tâm điều trị ARV liên tục suốt đời và tiết kiệm các chi phí khám chữa bệnh. Người nhiễm HIV tham gia BHYT có thể đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn cấp huyện, cấp tỉnh. Người nhiễm HIV/AIDS hiện đang điều trị ở cơ sở nào, nếu có nhu cầu thì được tiếp tục điều trị tại cơ sở đó khi tham gia điều trị.

Mức đóng góp khi tham gia BHYT khác nhau tùy thuộc vào từng nhóm đối tượng:

- Nhóm được cấp thẻ miễn phí: Người thuộc hộ nghèo, dân tộc diện chính sách; trẻ em dưới 6 tuổi.

- Nhóm được hỗ trợ một phần: Học sinh, sinh viên; hộ cận nghèo; cán bộ, công chức, viên chức, người lao động theo hợp đồng sẽ do người sử dụng lao động hỗ trợ mua thẻ.

- Nhóm đóng toàn bộ: Những hộ gia đình không thuộc nhóm đối tượng ngân sách Nhà nước hỗ trợ thì tất cả các thành viên cần tham gia BHYT theo hộ gia đình. Mức đóng người thứ nhất từ thời điểm ngày 1/5/2016 là 654.000 đồng/năm. Từ người thứ 2 trở đi được giảm dần với mức đóng chỉ bằng 70% người thứ nhất, người thứ 3 là 60%, người thứ 4 là 50%, người thứ 5 chỉ còn 40% so với người thứ nhất. Nếu người nhiễm HIV đã tham gia BHYT cá nhân thì vẫn tiếp tục được tham gia BHYT mà không nhất thiết phải tham gia theo cả hộ gia đình.

Ngay từ bây giờ, người nhiễm HIV hãy chủ động tham gia để được hưởng nhiều lợi ích do BHYT mang lại, giúp giảm gánh nặng tài chính khi khám chữa bệnh và yên tâm điều trị HIV bằng thuốc ARV liên tục, suốt đời.

Huỳnh Thị Thu Đông

(Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh)