Tăng cường đầu tư cho xử lý, thu gom rác thải

Một trong những tiêu chí quan trọng trong xây dựng đô thị văn minh và xây dựng nông thôn mới chính là tập trung xử lý tốt rác thải. Đây được xác định là một trong những nhiệm vụ được UBND tỉnh giao cho các ngành, địa phương với mục tiêu tỷ lệ thu gom chất thải rắn (CTR) phải đạt 85% trong năm nay.

Rác thải tuyến kênh đường Lò Rèn (phường 5, TP. Bạc Liêu) gây ô nhiễm môi trường.

XỬ LÝ CÒN GẶP KHÓ

Có thể nói, việc xử lý rác thải lâu nay gặp nhiều khó khăn, do các địa phương thiếu sự đầu tư và chưa xây dựng được các mô hình xử lý rác thải hiệu quả. Trong khi đó, với nhu cầu phát triển sản xuất, kinh doanh và quá trình đô thị hóa diễn ra khá nhanh, kéo theo nhu cầu xả thải tăng cao.

Để xử lý rác thải và tránh ô nhiễm môi trường, việc thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt lâu nay được giao cho Trung tâm Dịch vụ đô thị tỉnh và các huyện, thị xã trong tỉnh. Tuy nhiên, việc thu gom, xử lý còn gặp nhiều khó khăn. Theo số liệu thống kê từ các huyện, thị xã, thành phố, tổng lượng rác thải đô thị trên địa bàn tỉnh phát sinh khoảng 323.62 tấn/ngày và lượng rác thải được xử lý tại các bãi rác khoảng 251.92 tấn/ngày. Còn đối với một số tuyến đường xe rác không đến thu gom được thì người dân tự xử lý bằng cách đốt, chôn lấp trong vườn nhà, hoặc thải trực tiếp ra vườn, ao, kênh rạch... gây ô nhiễm môi trường và tác động tiêu cực đến hệ sinh thái, nhất là khu vực nông thôn.

Một vấn đề đáng quan tâm khác, tuy CTR sinh hoạt được thu gom nhưng hình thức xử lý chủ yếu hiện nay vẫn là chôn lấp. Vì vậy, rác thải chưa được xử lý triệt để gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt là tình trạng ruồi nhặng phát sinh nhiều từ bãi rác. Thêm vào đó, một số bãi chưa được bố trí vành đai cây xanh xung quanh dẫn đến mùi hôi phát tán rộng, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân… Cụ thể, trong tất cả 7 bãi chôn lấp rác tập trung trên địa bàn tỉnh, chỉ có duy nhất bãi rác ở huyện Hồng Dân là có xử lý sinh học ủ phân compost trong bãi rác, nhưng lượng chất thải được xử lý cũng chỉ chiếm một khối lượng nhỏ trên tổng lượng phát sinh.

Rác thải vứt ven đường (đoạn từ xã Điền Hải về thị trấn Gành Hào, huyện Đông Hải) trông rất nhếch nhác.

Để tháo gỡ những khó khăn trên, thời gian qua Sở Tài nguyên - Môi trường (TN-MT) đã dành một phần kinh phí sự nghiệp môi trường để triển khai công trình xử lý CTR sinh hoạt bằng khí đốt tự nhiên công suất 500kg/giờ tại bãi rác thị trấn Phước Long (huyện Phước Long). Từ năm 2018 đến nay đã đầu tư thêm công trình xử lý chất thải rắn sinh hoạt bằng khí đốt tự nhiên công suất 500kg/giờ tại bãi rác xã Long Điền Tây (huyện Đông Hải) và hiện đang triển khai tiếp tại bãi rác xã Vĩnh Mỹ B (huyện Hòa Bình) nhằm giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường tại các địa phương này. Đối với bãi rác tại thị trấn Châu Hưng (huyện Vĩnh Lợi), Sở TN-MT đang phối hợp với đơn vị trúng thầu thực hiện các thủ tục có liên quan để tiến tới xây dựng nhà máy xử lý rác thải công suất 150 tấn/ngày. Ngoài ra, từ năm 2012 đến nay, Sở TN-MT đã hỗ trợ tổng cộng 2.536 thùng compost để ủ rác hữu cơ thành phân, góp phần xử lý rác thải tại các hộ gia đình trên địa bàn tỉnh.

Nhìn chung, hoạt động thu gom và xử lý rác thải còn nhiều hạn chế, do cơ sở hạ tầng như đường giao thông nhỏ nên phương tiện không vào thu gom được, đặc biệt là các khu dân cư nằm xa các trung tâm. Phương tiện thu gom rác thải tại các huyện, thị xã còn thô sơ, cũ kỹ, và số lượng ít nên cũng chưa đảm bảo việc thu gom được triệt để. Vẫn còn một bộ phận cộng đồng dân cư và cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ chưa ý thức, trách nhiệm trong công tác bảo vệ môi trường, vứt rác bừa bãi gây ô nhiễm, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân xung quanh. Nguồn lực cho công tác quản lý CTR trên địa bàn tỉnh còn hạn chế, công tác xử lý CTR sinh hoạt trên địa bàn tỉnh hiện tại chỉ phụ thuộc vào nguồn kinh phí sự nghiệp môi trường hằng năm và phí vệ sinh…

Thu gom rác thải sinh hoạt ở khu dân cư phường 2 (TP. Bạc Liêu). Ảnh: Kim Trung

ĐẨY MẠNH LIÊN KẾT, HỢP TÁC TRONG XỬ LÝ RÁC

Theo Sở TN-MT, để thực hiện tốt công tác quản lý và thu gom, xử  lý rác thải, Sở sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ban ngành, đoàn thể tổ chức các lớp tuyên truyền với nội dung về bảo vệ môi trường, đặc biệt là tuyên truyền các nội dung có liên quan đến rác thải sinh hoạt. Tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới (5/6), Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn, tổ chức các đợt ra quân làm vệ sinh môi trường, thu gom rác thải ở những khu vực công cộng, khu dân cư tập trung…

Tiếp tục phối hợp với Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Tỉnh đoàn… thực hiện mô hình ủ rác hữu cơ làm phân bằng thùng compost cho các hộ dân trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, tăng cường công tác thanh - kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về quản lý chất thải. Đối với các đơn vị vi phạm trong xử lý chất thải sẽ tiến hành nhắc nhở, cam kết khắc phục, đặc biệt là xử phạt nghiêm những hành vi cố tình vi phạm gây ô nhiễm môi trường.

Bên cạnh đó, phối hợp với UBND các huyện, thị xã, thành phố tăng cường công tác tuyên truyền cũng như mở rộng tuyến thu gom rác để thu gom, xử lý rác, góp phần thực hiện tiêu chí về môi trường trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh. Khẩn trương phối hợp với Công ty TNHH Sa Mạc Xanh để tiến tới ký hợp đồng dịch vụ cung ứng dịch vụ công xử lý CTR công suất 150 tấn/ngày đêm tại bãi rác thị trấn Châu Hưng (huyện Vĩnh Lợi). Tiếp tục đầu tư công trình xử lý CTR sinh hoạt bằng khí đốt tự nhiên công suất 500kg/giờ tại bãi rác xã Vĩnh Mỹ B (huyện Hòa Bình) và bãi rác xã Lộc Ninh (huyện Hồng Dân).

Ngoài ra, kiến nghị UBND tỉnh xem xét bố trí vốn cho Sở Xây dựng để tiếp tục triển khai các nhiệm vụ, dự án tiếp theo tại Quyết định số 1393 về việc phê duyệt Quy hoạch quản lý CTR tỉnh Bạc Liêu đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030; chỉ đạo UBND các huyện, thị xã, thành phố tăng cường công tác quản lý nhà nước về quản lý CTR theo quy định và phân cấp của UBND tỉnh theo Quyết định số 05/2013 về Quy định phân cấp quản lý CTR trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu…

KHÁNH TRUNG

Để thực hiện tốt công tác quản lý môi trường, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 05/2013/QĐ-UBND về Quy định phân cấp quản lý chất thải rắn (CTR) trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu. Mục đích nhằm phân cấp quản lý CTR trên địa bàn tỉnh đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến CTR trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu theo nguyên tắc: Tổ chức, cá nhân xả thải hoặc có hoạt động làm phát sinh CTR phải nộp phí cho việc thu gom, vận chuyển và xử lý CTR. Chất thải phải được phân loại tại nguồn phát sinh, được tái chế, tái sử dụng, xử lý và thu hồi các thành phần có ích làm nguyên liệu và sản xuất năng lượng. Ưu tiên sử dụng các công nghệ xử lý CTR khó phân hủy, có khả năng giảm thiểu khối lượng chất thải được chôn lấp nhằm tiết kiệm tài nguyên đất đai. Nhà nước khuyến khích việc xã hội hóa công tác thu gom, phân loại, vận chuyển và xử lý CTR; khuyến khích mọi hình thức đầu tư cho lĩnh vực CTR: hợp đồng, hợp tác kinh doanh (BCC), xây dựng - khai thác - chuyển giao (BOT), hợp đồng xây dựng - chuyển giao - khai thác (BTO), hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), mua lại doanh nghiệp, mua trái phiếu, đầu tư chứng khoán và các hình thức đầu tư khác theo Luật Đầu tư.