Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước

Đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng trong doanh nghiệp nhà nước (DNNN), phải được coi là một nội dung quan trọng trong quá trình tái cơ cấu DNNN hiện nay.

Đó là một trong các nội dung được đưa ra thảo luận tại Hội thảo khoa học “Doanh nghiệp nhà nước và vai trò kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, do Hội đồng khoa học các cơ quan Đảng Trung ương và Hiệp hội doanh nghiệp Hà Nội phối hợp tổ chức trong hai ngày 3 – 4/7/2012 tại tỉnh Hải Dương. Tại hội thảo, nhiều đại biểu bày tỏ sự quan tâm đối với Đề án “Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, trọng tâm là tập đoàn, tổng công ty nhà nước giai đoạn 2011-2015” vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 17/7/2012, phân tích sâu sắc thực trạng, nguyên nhân, những đóng góp quan trọng cũng như những yếu kém trong hoạt động của các DNNN hiện nay và đề ra nhiều giải pháp để thực hiện thành công Đề án quan trọng này. Một trong các giải pháp được đưa ra thảo luận, đó là tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng trong việc tái cơ cấu DNNN và làm tốt công tác tổ chức, cán bộ trong các DNNN.

Hội thảo khoa học “Doanh nghiệp nhà nước và vai trò kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”. (Ảnh: ĐH)

TS. Phạm Viết Muôn cũng cho rằng cần kiện toàn bộ máy quản lý, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cán bộ quản lý doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu quản trị trong cơ chế thị trường. Bố trí cán bộ lãnh đạo, quản lý và người đại diện phần vốn nhà nước đủ phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn để làm tốt vai trò đại diện chủ sở hữu nhà nước tại doanh nghiệp. Thực hiện công khai, minh bạch trong đầu tư, quản lý tài chính, mua sắm, phân phối thu nhập, công tác cán bộ; trong ký kết và thực hiện các hợp đồng với những người có liên quan đến người quản lý doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.

Theo ông Phan Hoàng Duy, Ủy viên Hội đồng thành viên Tổng công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC, cùng với việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, quá trình tái cấu trúc DNNN phải gắn liền với việc quán triệt và thực hiện các mục tiêu, phương châm và các nhóm giải pháp của Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”. Trong Quy định số 287 – QĐ/TW của Ban Bí thư Trung ương quy định chức năng, nhiệm vụ của Đảng bộ, chi bộ cơ sở trong DNNN đã ghi rõ vai trò hạt nhân chính trị, lãnh đạo doanh nghiệp thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chính trị. Quy định của Trung ương cũng xác định các nguyên tắc và nội dung trong quan hệ của tổ chức Đảng với Hội đồng quản trị (Hội đồng thành viên), Tổng Giám đốc và các tổ chức có liên quan như các đoàn thể chính trị -xã hội, tổ chức Đảng cấp trên, tổ chức Đảng trực thuộc, tổ chức Đảng địa phương. Vấn đề là cấp ủy đảng phải quán triệt và vận dụng sáng tạo quy định của Trung ương, xây dựng quy chế làm việc và phối hợp phù hợp với tình hình, đặc điểm của doanh nghiệp.

Theo PGS. TS Trần Thị Minh Châu (Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh), bản thân quá trình cải cách DNNN là một nhiệm vụ khó khăn, trong khi khu vực DNNN của nước ta kế thừa di sản nặng nề của quá khứ. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiệu quả hoạt động của DNNN đạt thấp, trong đó một nguyên nhân nằm ở chính sách đối với cán bộ quản lý và kinh doanh vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Do cơ chế khuyến khích lợi ích đối với cả hai loại cán bộ này còn chưa phù hợp (bảng lương cứng nhắc theo ngạch bậc hành chính, không gắn với hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, cơ chế kiểm tra, giám sát lỏng lẻo…) đã vô hình chung đẩy họ liên kết với nhau để hưởng lợi trên việc sử dụng vốn Nhà nước, bất chấp hiệu quả sa sút của DNNN. PGS. TS Trần Thị Minh Châu cho rằng, cần kiên quyết đưa DNNN vào môi trường cạnh tranh, xem xét lại mối quan hệ giữa cơ quan quản lý hành chính nhà nước và DNNN để thiết lập được quan hệ trách nhiệm theo hợp đồng rõ ràng. Về phía DNNN, tốt nhất là giao quyền tự chủ hành động cho họ gắn với mục tiêu hiệu quả xác định trong các hợp đồng giữa họ và cơ quan quản lý nhà nước.

Trong tham luận của Thường trực Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương gửi tới Hội thảo khoa học “Doanh nghiệp nhà nước và vai trò kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, Ban Thường vụ Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương và các Đảng bộ trực thuộc xác định: Cấp ủy các cấp cần thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo việc tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên, người lao động các đơn vị, giúp mọi người hiểu đúng về chủ trương tái cơ cấu DNNN. Nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, lãnh đạo doanh nghiệp trong việc nắm bắt, giải quyết các vấn đề tư tưởng phát sinh từ cơ sở nhằm hạn chế việc diễn ra tâm tư, ý kiến trái chiều, tư tưởng không thống nhất…

Để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong quá trình cơ cấu DNNN, theo Thường trực Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương, cần tập trung thực hiện một số công việc. Thứ nhất là xây dựng mô hình tổ chức Đảng hợp lý để lãnh đạo toàn diện nhiệm vụ chính trị. Đảng ủy Khối đã có Đề án báo cáo Ban Bí thư, theo Đề án đó đề nghị thành lập 15 Đảng bộ toàn doanh nghiệp, kiện toàn 12 đảng bộ Công ty mẹ mở rộng ở các tập đoàn, tổng công ty, ngân hàng trong Khối hiện nay. Thứ hai là đổi mới phương thức lãnh đạo của các cấp ủy đảng. Theo đó Đảng ủy Khối đã đề nghị Ban Bí thư quy định chức năng nhiệm vụ đối với các đảng bộ cấp trên cơ sở. Thứ ba là trong quá trình chỉ đạo, xây dựng điều lệ ở các tập đoàn, tổng công ty cần khẳng định mô hình tổ chức Đảng, phương thức lãnh đạo của Đảng trong doanh nghiệp theo các quy định của Trung ương. Cùng với việc tái cơ cấu, sắp xếp lại doanh nghiệp cần tiến hành kiện toàn tổ chức Đảng, đoàn thể thống nhất trong toàn hệ thống của doanh nghiệp, phát huy vai trò, sức mạnh của cả hệ thống chính trị để thực hiện nhiệm vụ quan trọng, đó là tái cơ cấu DNNN trong giai đoạn hiện nay.

Nguồn: ĐCSVN