Thứ hai, 16-11-26 16:10:58
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Tết Thanh minh

Báo Cà Mau

Không biết tự bao giờ, tục cúng Thanh minh vào những ngày đầu tháng ba (âm lịch) đã trở thành một lễ hội riêng, khá linh thiêng đối với người dân Bạc Liêu. Mùa Thanh minh có thể ví như một cái Tết đối với những người đã khuất bóng…

Sau Tết Nguyên đán không bao lâu thì người ta bắt đầu tính đến chuyện lo “Tết” cho người thân đã quá cố của mình. Gọi là Tết vì vào những ngày này, có thể nói là dịp duy nhất trong một năm, con cháu tề tựu về đông đủ, cùng dọn dẹp, sửa sang mồ mả và cúng vái vong hồn những người thân về “thọ tài hưởng thực”.

Cúng Thanh minh đã trở thành một nếp sinh hoạt văn hóa, hay gọi đúng hơn là một lễ hội văn hóa mang ý nghĩa vô cùng cao đẹp, xuất phát từ tình cảm của những người còn sống dành cho người đã mất. Và ngoài ý nghĩa thể hiện tình cảm đối với ông bà, cha mẹ ta; hành động tưởng nhớ đến người quá cố còn là cách để người sống giáo dục, nhắc nhở con cháu mình chữ hiếu đạo ở trên đời. Điều đó giải thích tại sao khi đi làm mộ (còn gọi là “dẫy mã”), người lớn thường hay dẫn theo đám con cháu, làm việc lớn không được thì chọn những việc nhỏ để chúng tự tay làm lấy, chẳng hạn như nhổ cỏ, trồng hoa quanh mộ đất, quét rửa mộ đá; hay vào những ngày cúng Thanh minh thì phần việc mà bọn trẻ được giao là dán giấy ngũ sắc trên những ngôi mộ (với ý nghĩa là “lợp nhà mới” cho người đã khuất). Dẫu biết rằng “thế giới bên kia” có thể là vô hình nhưng ai cũng tâm niệm rằng vong linh của ông bà, cha mẹ vẫn còn theo ta suốt quãng đường đời, nên phận làm con cháu thì không được quên trả nghĩa… Chính vì Thanh minh là dịp để thể hiện văn hóa tri ân, tưởng nhớ đến người đã khuất, cho nên đối với nhiều người (đặc biệt là những người có gốc gác ở Bạc Liêu, Cà Mau, Sóc Trăng) thì dù có đi xa tận phương trời nào, họ vẫn nhớ đến tục cúng Thanh minh ở quê nhà. Thậm chí, có những người làm ăn ở ngoại tỉnh, hoặc ở nước ngoài, có thể Tết Nguyên đán họ không về thăm quê nhưng Tết Thanh minh lại là lúc họ tìm về với cội nguồn để tưởng nhớ những người đã khuất dù chỉ bằng vài nén nhang…

Cúng Thanh minh tại nhị tỳ Cầu Xáng. Ảnh: M.Đ

Và vào mỗi mùa Thanh minh hàng năm, nếu có dịp đi ngang qua Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh mới thấy không khí nhộn nhịp ở đây không khác gì mùa lễ hội! Từng dòng người tấp nập đổ xô về, thế là các dịch vụ “ăn theo” như hàng quán, bãi giữ xe… cũng mọc lên như “nấm sau mưa”. Lực lượng đoàn viên, thanh niên với màu áo xanh cũng nhân dịp này thể hiện tinh thần tình nguyện vì cộng đồng và đặc biệt là nhằm tri ân những anh hùng liệt sĩ, họ đứng ra lo chuyện sắp xếp trật tự xe cộ, ổn định chỗ nơi mua bán, hướng dẫn cho những người ở xa về cúng mộ người thân… Và tình người cũng chứa chan, nghĩa tình biết mấy khi nhiều người đã thắp lên mộ những liệt sĩ không còn người thân viếng mộ vài nén nhang thơm thảo, dĩa bánh trái, trà nước… với ước nguyện để vong linh nào cũng có một mùa Thanh minh ấm áp!

Tôi mãi nhớ những lời răn dạy của má, cái nết lo toan của bà dành cho ông bà, ba tôi và những người quá cố vào mỗi độ Thanh minh về. Mỗi năm, được tận mắt chứng kiến những đoàn người tảo mộ ông bà với thái độ thành tâm trong “ngày hội” đặc biệt dành cho người đã khuất, tôi càng thấy yêu quý hơn những con người nơi đây, yêu hơn vùng đất vốn có bề dày truyền thống văn hóa lại được vun bồi thêm những tập tục văn hóa đầy ắp tình người và tính nhân văn cao cả. Ban đầu, xuất phát từ phong tục của người Hoa, nhưng đến nay thì Thanh minh ở Bạc Liêu đã trở thành một ngày hội chung cho tất cả những dân tộc anh em. Thiết nghĩ, với ý nghĩa này, ngành Văn hóa cũng nên sớm xây dựng tục cúng Thanh minh thành một lễ hội chính thống ở Bạc Liêu.

Cẩm Thúy

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.