Thứ hai, 16-11-26 14:59:00
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Tết Thanh minh - nhớ về nguồn cội

Báo Cà Mau

Ba dân tộc anh em Kinh - Khmer - Hoa trong quá trình cộng cư trên mảnh đất Bạc Liêu đã giao lưu, tiếp nhận văn hóa của nhau để hình thành nên những giá trị văn hóa đặc sắc chung cho nơi này. “Thanh minh trong tiết tháng 3” là một điển hình. Từ một phong tục cổ truyền của cộng đồng người Hoa, nay cúng tết (tiết) Thanh minh đã trở thành phong tục chung của người Bạc Liêu.

Tưởng nhớ tổ tiên, ông bà

Đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta bao đời nay vẫn luôn được gìn giữ, truyền dạy từ thế hệ trước đến lớp người sau để ai ai cũng nhớ về nguồn cội, tổ tiên, ông bà mình. Thanh minh trong đời sống văn hóa của người dân Bạc Liêu chính là dịp để nhắc nhở truyền thống ấy. Cho nên, vào ngày cúng Thanh minh, nhiều người con xa quê, dù bận bịu đến mấy cũng cố sắp xếp để trở về tảo mộ những người thân đã khuất.

Mùa Thanh minh thường bắt đầu từ giữa hoặc cuối tháng 2 kéo dài đến tháng 3 âm lịch. Thời điểm này, con cháu ở xa lại sắp xếp công việc riêng để hẹn nhau cùng về tu bổ, sơn lại mồ mả ông bà, cha mẹ quá cố, sau đó thì bàn bạc ngày cúng sao cho phù hợp với mọi người. Nhiều gia đình mặc định cúng vào ngày chính như một truyền thống để các thành viên không phải xác nhận lại thời gian mỗi dịp. Nhưng cũng có gia đình tổ chức vào ngày cuối tuần để con cháu có điều kiện về đông đủ.

Những ngày này, giữa cái nắng chói chang rát cả da, các khu nghĩa địa, nghĩa trang vẫn tấp nập dòng người tề tựu về khiến không khí buồn tẻ, u ám thường ngày được xua tan. Đến phần mộ, mỗi người phụ một việc bày biện đủ thứ lễ vật: bánh trái, thịt quay, hoa… để cúng tế. Trẻ con được người lớn phân công dán giấy ngũ sắc lên mộ như cách dạy con cháu mình luôn ghi nhớ công ơn tổ tiên.

Bên cạnh mộ phần có con cháu viếng thì cũng có những ngôi mộ vô chủ. Thế là những người đi cúng cũng đến thắp một nén hương cho những ngôi mộ này, để bớt phần quạnh hiu. Tại nhiều nghĩa địa còn lập một am thờ chung những ngôi mộ vô chủ, bố trí người dọn dẹp, hương khói.

Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh và Nghĩa trang liệt sĩ các huyện vào mùa Thanh minh cũng thơm thảo những khói hương tri ân của người thân! Từng nghĩa trang được tân trang sạch sẽ, tươm tất để người dân đến cúng Thanh minh như cách thể hiện lòng biết ơn sâu sắc của thế hệ sau với thế hệ trước đã không tiếc xương máu hy sinh cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Một đại gia đình bày tiệc sau khi cúng mộ tổ tiên. Ảnh: T.M

Dịp gắn kết tình cảm

Ngoài ý nghĩa tưởng nhớ người đã khuất, thể hiện lòng hiếu thảo, Thanh minh còn là dịp gắn kết tình cảm giữa các thành viên trong gia đình hay nhiều gia đình trong một đại gia đình lớn. Mỗi năm, cứ đến dịp Thanh minh là con cháu lại tụ họp về, những người thân trong gia đình cùng nhau chuyện trò, san sẻ vui buồn, giúp đỡ nhau để cùng phát triển. Với ý nghĩa nhân văn và đậm tính giáo dục truyền thống đó, Thanh minh đã được cộng đồng giữ gìn và ngày càng trở thành một trong những mỹ tục đặc sắc của người Bạc Liêu.

Chị Trần Thị Cẩm Nhung (ấp Nhà Việc, xã Châu Thới, huyện Vĩnh Lợi) là người con đất Bạc Liêu làm dâu xa xứ, thậm chí tết Nguyên đán cũng khó về quê do phải lo toan việc gia đình. Mẹ chị năm nay đã gần 80 tuổi, nên Thanh minh hằng năm chị đều trở về quê, vừa cùng gia đình tảo mộ ông bà, vừa có thời gian bên mẹ. Chị Nhung chia sẻ: “Vào thời gian này mỗi năm tôi đều sắp xếp công việc, gia đình, con cái, thời gian trở về quê cùng mẹ và anh chị, các cháu cúng Thanh minh”.

Ngày nay, cuộc sống quá bộn bề, đôi khi vô tình khiến nhiều người chẳng còn quỹ thời gian để sum họp với những người thân, họ hàng và kể cả ông bà, cha mẹ mình. Thế nên, thật đẹp biết mấy ý nghĩa của tục cúng Thanh minh hằng năm ở Bạc Liêu. Đó là dịp, là lúc để mỗi người nhớ về công đức sinh thành, dưỡng dục của ông bà, cha mẹ, qua đó giáo dục con cháu phải luôn ghi nhớ và khắc sâu trong lòng truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” tốt đẹp.

Thanh Mai

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.