Thẩm quyền công chứng, chứng thực

Hỏi: Tại nơi tôi ở vừa có Phòng công chứng tỉnh, vừa có các Phòng công chứng tư nhân. Tuy nhiên, tôi nghe nói, nếu không muốn công chứng tại các đơn vị trên thì vẫn có thể chứng thực tại UBND cấp xã, phường. Xin hỏi, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nếu không đến phòng công chứng mà đến UBND xã, phường chứng thực thì có hợp lệ không?

vanphongnguyen1979@yahoo.com.vn

Trả lời: Luật Đất đai 2003 và Bộ luật Dân sự 2005 đều quy định các trường hợp chuyển quyền sử dụng đất (trong đó có chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất) phải được lập thành văn bản, có công chứng, chứng thực theo quy định của pháp luật.

Trước đây, khi hoạt động công chứng chưa được xã hội hóa, Phòng công chứng chủ yếu là do Nhà nước đảm trách, chưa có các Phòng công chứng tư, chủ yếu chỉ tập trung ở trung tâm tỉnh, thành phố. Để thuận tiện trong giao dịch dân sự, người dân có quyền lựa chọn hình thức chứng nhận của công chứng Nhà nước hoặc chứng thực của UBND xã, phường, thị trấn.

Từ năm 2006, Luật Công chứng ra đời đã có những thay đổi trong trình tự, thủ tục thực hiện các giao dịch dân sự và phân biệt rõ hoạt động công chứng và chứng thực. Theo đó, công chứng là việc công chứng viên chứng nhận tính xác thực, tính hợp pháp của hợp đồng, giao dịch; còn UBND cấp xã chỉ có thẩm quyền chứng thực bản sao giấy tờ bản chính, chứng thực chữ ký.

Như vậy, theo quy định này thì UBND cấp xã không còn thẩm quyền chứng thực các hợp đồng, giao dịch nữa. Tuy nhiên, do điều kiện các Phòng công chứng vẫn trong giai đoạn chuyển giao các hợp đồng, giao dịch nên trong một số trường hợp, vẫn còn cho phép UBND cấp xã hoặc Phòng Tư pháp huyện chứng thực các hợp đồng, giao dịch.

Theo đó, trong trường hợp trên địa bàn huyện chưa có tổ chức hành nghề công chứng thì người tham gia hợp đồng, giao dịch được lựa chọn công chứng của các tổ chức hành nghề công chứng trên địa bàn khác hoặc chứng thực của UBND cấp xã theo quy định của pháp luật.

Như vậy, trong trường hợp bạn hỏi, bạn ở nơi đã có nhiều Phòng công chứng (công và tư) thì các hợp đồng chuyển nhượng đất đai, các giao dịch dân sự phải do công chứng viên chứng nhận, UBND cấp xã, phường không còn thẩm quyền chứng thực như trước nữa. Nếu bạn vẫn chọn chứng thực tại UBND cấp xã, phường vào thời điểm các loại hợp đồng, giao dịch đã được chuyển giao về cho Phòng công chứng, nếu sau này có tranh chấp, hợp đồng chuyển nhượng sẽ bị tuyên vô hiệu.

Thân ái!

Luật gia Kim Phượng