Tháng 7 về với các anh

Gió lộng tứ bề, khung cảnh đẹp và trầm mặc. Mỗi lần đến với Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh là một lần cảm thấy mình thật nhỏ bé. Nhỏ bé trước các anh linh của hơn 3.500 anh hùng liệt sĩ đã nằm lại nơi đây mãi mãi. 40 năm đã qua từ ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, những liệt sĩ hy sinh tại các chiến trường rải rác khắp nơi trên địa bàn tỉnh được quy tụ về đây. Họ vẫn ở bên cạnh đồng đội của mình, trong lòng đất mẹ.

CON LẠI VỀ BÊN MẸ

Ngày liệt sĩ Nguyễn Văn Mậu được “gặp lại” gia đình là một ngày đặc biệt. Đặc biệt không chỉ với gia đình anh, với người mẹ già đã 80 tuổi lặn lội từ miền Bắc xa xôi vào tìm con, mà còn với tất cả anh em cán bộ ở Ban quản trang của Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh.

Để tìm con, gia đình của liệt sĩ Mậu đã đi khắp các chiến trường anh đã từng tham gia, đến không biết bao nhiêu nghĩa trang liệt sĩ. Người mẹ của liệt sĩ, năm nay 80 tuổi, vẫn ôm một nỗi đau xa con biền biệt 40 năm. Ở đâu có thông tin là mẹ lại lặn lội đi. Ngay cả câu chuyện tìm con ít nhiều mang màu sắc tâm linh, theo lời chia sẻ của gia đình khi được anh báo mộng, họ đã quyết khăn gói vào tận Bạc Liêu. Tuy bán tín bán nghi, nhưng trước sự hỗ trợ nhiệt tình của tỉnh Bạc Liêu, cuối cùng, anh đã được về bên mẹ.

Ngày liệt sĩ Nguyễn Văn Mậu được gặp gia đình, mẹ anh đã choàng tay qua ôm lấy mộ phần của con, nước mắt bà cứ thế tuôn rơi. Không ai có thể cầm được nước mắt. Chưa kịp lau khô dòng lệ, mẹ liệt sĩ Mậu lại quay sang anh em cán bộ quản trang nắm tay từng người, như một lời tri ân. Gia đình liệt sĩ nói, dẫu xa cách người thân thì đau đến từng khúc ruột, nhưng thấy cảnh anh được nằm tại nghĩa trang của tỉnh Bạc Liêu khang trang, sạch đẹp, được chăm chút từng ly từng tí như vậy, lòng ai cũng thấy an ủi vô cùng.

Ông Đặng Quốc Cường, Trưởng Ban quản trang chia sẻ: 3.552 ngôi mộ liệt sĩ tại nghĩa trang, dẫu có gia đình thăm viếng thường xuyên hay vẫn chưa có tên đặt trên bia mộ đều được chăm sóc tỉ mẩn, chu đáo như nhau. Đó là công việc thầm lặng của những người làm công tác quản trang.

Chú Lê Tân Mai chăm sóc các phần mộ liệt sĩ. Ảnh: M.Đ

Hiện tại, Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh đang giữ gìn, chăm sóc 3.552 ngôi mộ liệt sĩ. Với khuôn viên rộng gần 10ha, tọa lạc tại huyện Hòa Bình, nghĩa trang có đội ngũ cán bộ, nhân viên quản trang là 14 người, trong đó có 8 người làm công việc trực tiếp chăm sóc cây xanh, mộ phần. Công việc vô cùng vất vả, bởi trong 10ha đó, có đến 40% là khuôn viên dành cho cây xanh, những công trình phụ góp phần cho nghĩa trang thêm sạch đẹp, khang trang.

Nếu ai đã từng đặt chân đến Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh, mới thấy cảm phục cho sự đầu tư về cơ sở vật chất, sự quan tâm của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và tâm huyết của những người làm công tác quản trang, để nơi các anh hùng liệt sĩ yên nghỉ thật sự là một nơi xứng đáng với những gì mà họ đã hy sinh cho Tổ quốc.

Hàng ngày, Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh mở cửa cho mọi người đến thăm viếng, tham quan. Tháng 7 hàng năm, là thời điểm nghĩa trang đón nhiều đoàn khách nhất. Đó là đoàn các em học sinh đến thắp hương các cha anh, để ghi nhớ công ơn, để nhắc nhớ thế hệ trẻ phải sống cho xứng đáng. Đó là những gia đình thân nhân liệt sĩ, chở theo con cháu đến đây, để chia sẻ với người nằm kia về cuộc sống của gia đình mình, để các anh yên lòng. Hay cũng có khi là màu áo xanh của các bạn đoàn viên - thanh niên, thắp nén hương báo công, kể với các cô chú, anh chị về những gì mà người còn sống đang phấn đấu, cống hiến, tri ân.

TẤM LÒNG NGƯỜI QUẢN TRANG

Trong hàng ngàn ngôi mộ liệt sĩ, có không ít ngôi mộ vẫn đang chờ để được khắc tên họ lên bia. Tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh, các anh chỉ được ghi chung một dòng giống nhau “hy sinh ở chiến trường K”. Những hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tập thể, mà không có nhiều để chứng minh nhân thân. Ngược lại, dù chiến tranh qua đi đã 40 năm, nhưng vẫn còn rất nhiều gia đình, như gia đình của liệt sĩ Mậu, vẫn ngày đêm đi tìm con, tìm người thân, tìm đồng đội.

Chú Lê Tân Mai, người đã gắn bó với những ngôi mộ liệt sĩ khá lâu, nói với chúng tôi khi tần ngần đứng bên mộ các liệt sĩ chưa có tên rằng, tất cả những người làm công tác tại nghĩa trang liệt sĩ thường hay ra thắp hương cho các anh, không để các anh cô đơn, lạnh lẽo. Hễ nghe nói có đoàn, có gia đình đi tìm mộ liệt sĩ là chúng tôi khấp khởi mừng, mong sẽ có thêm liệt sĩ được trở về với gia đình.

KIM PHƯỢNG