Thị trường thuốc tân dược: Khó kiểm soát!

Thuốc tân dược có vai trò quan trọng trong điều trị và chăm sóc sức khỏe của người dân. Tuy nhiên, với mạng lưới cơ sở bán thuốc mọc lên ở khắp nơi, thuốc tân dược được xem là nhóm hàng hóa khó kiểm soát.

Đoàn thanh tra tỉnh kiểm tra thị trường thuốc tân dược tại huyện Hồng Dân (ảnh trên) và tiêu hủy thuốc tân dược không rõ nguồn gốc xuất xứ (ảnh dưới). Ảnh: M.L

Toàn tỉnh hiện có 87 nhà thuốc, 361 quầy thuốc, 28 đại lý bán lẻ thuốc tân dược. Phần lớn các đại lý, nhà thuốc, quầy thuốc tân dược được cấp phép; các cơ sở kinh doanh thuốc từng bước hoàn thiện các điều kiện trong kinh doanh theo đúng quy định của pháp luật về nhân sự; cơ sở vật chất (nhà thuốc GPP), trang thiết bị, việc niêm yết giá và bán theo giá niêm yết thực hiện tương đối tốt, góp phần đáp ứng nhu cầu, bảo vệ sức khỏe của người tiêu dùng. 

Tuy nhiên, bên cạnh những chuyển biến tích cực, công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát thị trường thuốc tân dược vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn. Giá bán thuốc tại các nhà thuốc, đại lý, quầy thuốc tuy dựa trên cơ sở đấu thầu thuốc hàng năm, song tình trạng một số quầy thuốc, nhà thuốc có sự chênh lệch về giá bán các loại thuốc đặc trị, thuốc ít thông dụng vẫn diễn ra; thậm chí một số quầy thuốc, tuy cùng loại thuốc nhưng lại niêm yết giá khác nhau. Cùng với đó, chủ các đại lý, nhà thuốc, quầy thuốc thường là người có trình độ chuyên môn cao nhưng lại ít đứng bán hàng trực tiếp, thay vào đó là đội ngũ nhân viên bán hàng hạn chế về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, dẫn đến sai sót trong việc chẩn đoán, kê đơn thuốc cho người bệnh.

Còn ở các vùng nông thôn sâu, nhiều loại thuốc thông dụng (thuốc ho, cảm cúm, kháng sinh…) được bán kèm trong các cửa hàng tạp hóa, giá thuốc, chất lượng thuốc không được niêm yết, không rõ nguồn gốc... Một số quầy thuốc, nhà thuốc, đặc biệt là ở các tuyến huyện, xã khi hay tin có đoàn kiểm tra lại không hợp tác, trốn tránh, thậm chí đóng cửa, giấu cả bảng hiệu để tránh mặt lực lượng chức năng, từ đó gây khó khăn cho công tác kiểm tra, xử lý.

Một vấn đề khác, phần lớn người dân mua thuốc không theo đơn của bác sĩ, thay vào đó là mua theo kiểu tự khai bệnh, nhân viên nhà thuốc chẩn đoán, bán thuốc, hoặc bán theo đơn thuốc của những lần uống trước. Đây là vấn đề nguy hiểm đối với mỗi người bệnh, làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh, lạm dụng thuốc, ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí là mất mạng.

Thời gian qua, Ban chỉ đạo 389 tỉnh đã thành lập các đoàn thanh tra, kiểm tra hàng loạt cơ sở kinh doanh thuốc tân dược trên địa bàn. Mặc dù đã tăng cường các biện pháp kiểm tra, kiểm soát, song việc quản lý thị trường thuốc tân dược vẫn còn không ít khó khăn. Mặt khác, thuốc tân dược là mặt hàng kinh doanh có điều kiện, đa dạng về chủng loại, xuất xứ, đòi hỏi cán bộ, kiểm soát viên phải có trình độ chuyên môn về dược, trong khi lực lượng kiểm tra, nhất là ở địa bàn vùng sâu trình độ chuyên môn, chuyên sâu về dược lại hạn chế. Ngoài ra, đoàn kiểm tra lại thiếu các trang thiết bị kiểm tra nhanh về chất lượng thuốc nên kết quả chưa đạt như mong đợi.

Thuốc tân dược chữa bệnh rất quan trọng đối với sức khỏe, tính mạng con người. Để đảm bảo an toàn cho người dân, thời gian tới, Ban chỉ đạo 389 tỉnh cần tăng cường hơn nữa công tác hướng dẫn, kiểm tra, giám sát các cơ sở kinh doanh thuốc tân dược; đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về thuốc và cách sử dụng thuốc, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa. Ở các chợ lẻ, do lực lượng đoàn kiểm tra liên ngành còn mỏng, chính quyền địa phương cần chủ động phối hợp, tham gia quản lý, chấn chỉnh hoạt động mua bán thuốc tân dược sai quy định; tăng cường thanh tra, kiểm tra các hoạt động chuyên môn về dược đối với các cơ sở kinh doanh thuốc, đặc biệt là về giá thuốc, thuốc giả, thuốc kém chất lượng, thuốc hết hạn dùng, thuốc không rõ nguồn gốc. Đối với người dân, khi mua thuốc nên đến các bệnh viện, nhà thuốc uy tín để mua. Cần chú ý các thông tin in trên bao bì sản phẩm để tránh mua phải thuốc nhái, thuốc giả.

Minh Luân