Truyền hình
Lúa rài hay lúa chét là lúa từ gốc rạ của vụ trước còn lại tiếp tục sinh trưởng mà thành. Do không phải chăm bón nên thưa bông. Lúa rài được xem là của trời cho, bởi trừ công thu hoạch thì coi như lãi ròng.
Đối với những người không có tấc đất cắm dùi thì cơm gạo luôn là nỗi trăn trở, nên ngày ngày họ phải ra đồng nhặt nhạnh những hạt lúa trời cho ấy. “Ai ơi bưng bát cơm đầy/ dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần” luôn là câu châm ngôn của họ chứ không phải là câu ca dao ru nôi mà những bà mẹ quê thường hát. Nó thấm thía lắm, ý nghĩa lắm chứ không hời hợt như ai đó hò lơ hó lơ...
Năm nào cũng vậy, mẹ tôi thường nấu một nồi cơm gạo mới dâng cúng ông bà trước tiên nhưng luôn là lúa rài, bởi gia đình tôi sống bằng nghề đan lưới và chẳng có ruộng đất gì. Tôi cũng không hiểu tại sao mẹ tôi chọn loại lúa này mà không không phải là lúa mùa. Song tôi chắc là mẹ vui và tự hào vì hạt lúa đó có từ mồ hôi và công sức của mẹ.
Ngày đó, tôi cũng thường theo mẹ đi mót lúa, nhưng không dám tuốt bởi lá lúa khá sắc và cạnh hạt lúa cũng khá bén. Vì thế, tôi ngắt cả chùm bông rồi bỏ vào rổ mang về, công việc còn lại là của mẹ hay những người thân trong gia đình. Cơm gạo lúa mới có mùi thơm đặc trưng, nó là hỗn hợp của hương quê, hương đồng và hương tần tảo của người quê, nên quyến rũ vô cùng. Lúa rài cũng thế. Cơm gạo lúa rài ăn với muối mè là ngon nhất, bởi người ăn có thể phân biệt và cảm được mùi vị rất đồng quê này mà không bị khỏa lấp như khi ăn với cà dưa hay cá thịt.
Hạt lúa cho dù là lúa gì cũng là hạt ngọc, bởi vậy lúa rài cũng được người quê yêu quý xiết bao. Đó là một nét đẹp mà quê tôi còn giữ tới giờ.
Cuối đông trời se se lạnh, ngồi trong ngôi nhà ấm áp ở thành phố bỗng nhớ quê đến cồn cào. Nhớ những mảnh đời áo tơi, nón vá chênh chao trên dòng nước nổi đục ngầu để thu hái những bông lúa rài mong manh cuốn theo chiều nước. Gợi nhớ đến mình ngày nào mà thương xót vô bờ, mà khóe mắt cay cay…
LÝ THỊ MINH CHÂU
Xem thêm bình luận