Truyền hình
Hỏi: Tôi có chơi hụi của một người quen trong xóm, để dành tiền cất nhà. Tôi vô tổng cộng 3 dây hụi, và dây nào cũng để hốt hụi chót. Khi đến hạn chung tiền thì chị ta không chung cho tôi như thỏa thuận. Lúc này, tôi mới tá hỏa khi biết không phải chỉ có mình tôi mà rất nhiều người cũng không hốt được hụi. Số hụi bị bể lên đến vài tỷ đồng. Riêng tôi bị mất hơn 100 triệu đồng. Giờ tôi và nhiều người nữa muốn kiện chủ hụi thì phải làm thủ tục như thế nào. Đây có được xem là hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay không? Chị ta có bị khởi tố về tội hình sự không? Nếu cơ quan công an trả lời, việc giật hụi là giao dịch dân sự, không thuộc thẩm quyền của công an là đúng hay sai?
Trần Thúy Hạnh (TP. Bạc Liêu)
Trả lời: Nếu chưa hết lượt hốt hụi mà chủ hụi và những người đã hốt hụi không góp tiếp tiền để cho những người tiếp theo hốt hụi hoặc không trả lại tiền hụi cho nhau mà không do lý do khách quan thì có thể bị xử lý về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 140 Bộ luật Hình sự. Nhưng cụ thể như thế nào, có cấu thành tội phạm hay không còn phụ thuộc vào những thông tin mà công an tiến hành xác minh và kết luận.
Song, như những gì bạn trình bày, nếu có rất nhiều người đều nằm trong tình trạng không hốt được hụi, và ai cũng là chân hụi chót, thì ở đây có dấu hiệu của tội phạm hình sự. Có thể xem là hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản hay lừa đảo chiếm đoạt, tùy tính chất và mức độ và những chứng cứ mà cơ quan điều tra thu thập và kết luận. Nếu cơ quan công an ra quyết định không khởi tố vụ án do chưa đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, thì bạn vẫn có thể khởi kiện dân sự để yêu cầu tòa án giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự.
Tuy nhiên, nếu đã thuộc thẩm quyền của cơ quan công an, có dấu hiệu khởi tố hình sự mà không khởi tố thì bạn có thể khiếu nại đến Viện KSND cùng cấp để được giải quyết. Còn liên quan đến vấn đề dân sự, thì TAND sẽ áp dụng theo quy định của Bộ luật Dân sự và Nghị định 114/NĐ-CP/2006 quy định về hụi, họ, biêu, phường để giải quyết. Việc khởi kiện ra tòa án thực hiện các thủ tục như quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Bản chất giao dịch về hụi là giao dịch dân sự, tuy nhiên, nếu người thực hiện nó có dấu hiệu của tội phạm hình sự thì lại thuộc thẩm quyền giải quyết của pháp luật hình sự. Chỉ khi xác định không có dấu hiệu của hành vi phạm tội thì cơ quan công an phải ra quyết định không khởi tố vụ án và trả lời cho các đương sự biết.
Thân ái
Luật gia Kim Phượng
Xem thêm bình luận