Thực trạng đội ngũ cán bộ tư pháp cấp xã: Còn nhiều bất cập

Ngoài kiến thức pháp luật nhất định thì còn đòi hỏi ở đội ngũ cán bộ tư pháp cấp xã nhiều kinh nghiệm, bởi khối lượng các việc tư pháp - hộ tịch (TP-HT) ở cơ sở là hết sức rộng. Tuy nhiên, trên thực tế thì lực lượng này ở cấp xã thường xuyên biến động, khó đáp ứng đòi hỏi về nhiều mặt công tác khi chưa kịp hoàn chỉnh chuyên môn nghiệp vụ thì đã bị luân chuyển...

Hiện nay, với 64 đơn vị hành chính cấp xã, mỗi đơn vị có ít nhất 1 cán bộ tư pháp, hầu hết đều bổ sung 2 cán bộ TP-HT đã phần nào giải quyết được tình trạng quá tải công việc như trước đây. Nhất là cùng với công tác cải cách hành chính, 1 cán bộ tư pháp phải trực ở bộ phận một cửa của UBND cấp xã, tạo điều kiện hơn cho người dân trong các việc liên quan đến TP-HT. Nhìn chung, cán bộ tư pháp ở cơ sở sau nhiều năm được “chuẩn hóa” đã có những bước trưởng thành không nhỏ về cả số và chất lượng. Số lượng cán bộ công chức tư pháp cấp xã toàn tỉnh hiện có là 124 cán bộ; số xã có 2 cán bộ TP-HT là 58/64 xã, chiếm tỷ lệ 91%. Có 31/124 cán bộ có trình độ đại học Luật, 22/124 cán bộ có trình độ trung cấp Luật, còn lại có trình độ đại học, trung cấp khác.

Hội thi Hòa giải viên giỏi cấp tỉnh năm 2013 - “sân chơi” bổ ích cho đội ngũ cán bộ tư pháp cấp xã. Ảnh: K.P

Vấn đề lớn nhất hiện nay là đội ngũ cán bộ tư pháp cấp xã có trình độ chuyên môn đại học Luật còn ít. Số được đào tạo và có bằng đại học Luật sau một thời gian làm công tác tư pháp sẽ được luân chuyển sang giữ các chức vụ khác, khiến lỗ hổng về cán bộ tư pháp có trình độ chuyên môn bị hụt hẫng. Đa số lực lượng bổ sung theo kiểu “lấp chỗ trống” là những người trẻ thiếu kinh nghiệm thực tiễn, chưa có trình độ nghiệp vụ pháp lý hoặc tốt nghiệp ở những lĩnh vực khác, khi phụ trách tư pháp luôn gặp trở ngại vì không rành về nghiệp vụ và các kiến thức pháp luật. Việc bổ sung cán bộ tư pháp cấp xã không đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định còn diễn ra thường xuyên, chưa có biện pháp khắc phục nên hiệu quả hoạt động của một bộ phận công chức tư pháp cấp xã chưa cao.

Một thực tế nữa là, mặc dù công việc nhiều nhưng chế độ lương bổng, phụ cấp chưa tương xứng, dẫn đến việc khó thu hút cán bộ tốt nghiệp đại học Luật chịu về giữ công tác này tại cơ sở. Trong khi đối với hàng loạt các hoạt động ở cấp xã - phường - thị trấn thì vai trò, nhiệm vụ của cán bộ tư pháp là hết sức quan trọng, đặc biệt trên các lĩnh vực pháp lý, hòa giải cơ sở...

Để khắc phục tình hình trên và từng bước nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động tư pháp cấp cơ sở, đã có nhiều giải pháp được đưa ra như tiếp tục phổ biến, quán triệt sâu rộng đến các cấp, các ngành ở địa phương nhận thức đầy đủ về vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của các cơ quan tư pháp địa phương, nâng cao và đầu tư nhiều hơn đến chuyên môn nghiệp vụ tư pháp cho cán bộ tư pháp. Thiết nghĩ, vấn đề cốt lõi vẫn là nhận thức của cấp trên, nhất là lãnh đạo của đơn vị, UBND các cấp trong việc phân bổ, luân chuyển và tạo nguồn cán bộ. Phải làm sao để việc bố trí cán bộ tư pháp đúng tiêu chuẩn, kịp thời có đội ngũ kế thừa thì mới có thể khắc phục được tình trạng bất cập như hiện nay.

Kim Phượng