Thực trạng quản lý và giải quyết việc nhận nuôi con nuôi

Thời gian qua, việc giải quyết cho - nhận nuôi con nuôi được thực hiện khá tốt, đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật. Việc thi hành pháp luật về nuôi con nuôi đã giúp nhiều trẻ em có được mái ấm gia đình thay thế, được chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục tốt. Và ngược lại, đã giúp nhiều người, đặc biệt là phụ nữ đơn thân hoặc các cặp vợ chồng hiếm muộn được thực hiện quyền làm cha mẹ.

Để thực hiện tốt công tác đăng ký, quản lý nuôi con nuôi, Sở Tư pháp phối hợp với UBND các huyện, thành phố chỉ đạo tổ chức triển khai thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục và giải quyết việc nuôi con nuôi trên tinh thần tất cả vì lợi ích của trẻ em được chăm sóc, giáo dục trong môi trường gia đình. Từ ngày Luật Nuôi con nuôi có hiệu lực thi hành (1/1/2011) đến ngày 30/6/2014, trên địa bàn tỉnh đã tiến hành giải quyết 42 trường hợp cho, nhận nuôi con nuôi.

Tình hình nuôi con nuôi thực tế trên địa bàn tỉnh cho thấy, bước đầu cấp ủy, UBND cấp huyện đã quan tâm tích cực chỉ đạo UBND cấp xã trong việc tổ chức triển khai một cách nghiêm túc và tuyên truyền rộng rãi đến người dân. Tuy nhiên, việc đăng ký nuôi con nuôi thực tế tại cơ quan có thẩm quyền của địa phương còn rất ít. Kết quả rà soát, thống kê các trường hợp nuôi con nuôi thực tế trên địa bàn tỉnh là 139 trường hợp, trong đó có 36 trường hợp đã đăng ký, còn lại chưa đăng ký.

Thực hiện Luật Nuôi con nuôi, Sở Tư pháp đã tổ chức triển khai khá tốt công tác này, ưu tiên xem xét, giải quyết cho trẻ em làm con nuôi trong nước. Hướng dẫn cho đương sự lập thủ tục nhận nuôi con nuôi theo đúng trình tự, thủ tục của pháp luật. Trong thời gian qua, Sở đã hướng dẫn các trường hợp đương sự có nhu cầu nhận con nuôi đến liên hệ với UBND xã lập thủ tục theo luật định. Ngoài ra, đối với danh sách trẻ em cần tìm gia đình thay thế, Sở thực hiện thông báo công khai, rộng rãi trên phương tiện thông tin đại chúng nên việc tiếp cận của công dân được thực hiện thuận lợi và dễ dàng. Tính đến nay, kể từ khi UBND cấp xã cấp Giấy chứng nhận nuôi con nuôi chưa có trường hợp bị thu hồi hoặc hủy bỏ.

Công tác phối hợp giữa Sở Tư pháp với Sở LĐ-TB&XH trong việc phê duyệt danh sách trẻ em cần tìm gia đình thay thế được thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền của luật định. Đối với những trường hợp trẻ em ở cơ sở nuôi dưỡng cần tìm gia đình thay thế thì Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh lập hồ sơ và trình Sở LĐ-TB&XH xem xét, đồng ý trước khi gửi Sở Tư pháp để lập thủ tục tìm gia đình thay thế cho trẻ em. Trong 6 tháng đầu năm 2014, Sở Tư pháp tiếp nhận từ Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh 10 hồ sơ trẻ em (trong đó có 8 hồ sơ trẻ em từ 5 tuổi trở lên) cần tìm gia đình thay thế chuyển đến. Hiện nay, Sở đã xem xét chuyển Công an tỉnh xác minh 7 hồ sơ thuộc diện trẻ em bị bỏ rơi và còn lại 3 hồ sơ sẽ lấy ý kiến của những người liên quan.

Giải quyết vấn đề nuôi con nuôi thực tế là một vấn đề phức tạp, nhưng có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, chi phối mạnh mẽ đến quyền, lợi ích của các chủ thể trong quan hệ nuôi con nuôi. Về mặt xã hội, giải quyết tốt vấn đề nuôi con nuôi thực tế còn góp phần củng cố những quan hệ xã hội tốt đẹp, thể hiện bản chất của Nhà nước trong việc quan tâm bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người dân, qua đó củng cố lòng tin của nhân dân vào pháp luật của Nhà nước.

Kim Kim