Thương nhớ đồng quê

Trưa nắng cháy, tôi gối đầu lên tay nằm vắt vẻo trên chiếc võng sau vườn. Nghe vang vang phía nhà bên có tiếng chị hàng xóm ru con; bên đống rơm, lũ gà cũng thi nhau cất tiếng gáy trưa thánh thót. Xa xa, ngọn chướng đầu mùa làm lao xao chùm bông so đũa trắng muốt, phảng phất đâu đó cái hương lúa thơm dịu dàng bỗng làm ta vương vấn cái vị đồng quê mà từ lâu đã bỏ quên vào quá khứ.

Nhớ ngày xưa, cái thời tôi còn gắn bó với ruộng đồng bát ngát. Ngày ngày đi học trên con đường băng giữa đồng sâu, tôi được hít căng lồng ngực mùi lúa non thơm ngát, nghe tiếng chim hót ríu rang trong ánh nắng chan hòa. Và rồi bóng dáng đồng quê kia xuất hiện trên trang vở lấm lem màu mực, ngây thơ và trong sáng trong bài tập làm văn mà tôi đã viết lúc còn đi học. Gắn bó cùng nhau suốt cả tuổi thơ nên hình ảnh đồng lúa vàng bông gợn sóng buổi chiều tà, hay hàng dừa thấp thoáng, đung đưa nơi khung trời xanh biếc và cả nụ cười hân hoan của những người thợ gặt nơi này đã theo tôi đi qua ngày thơ ấu tràn ngập niềm vui và nỗi nhớ.

Hồi đó, tôi còn bé xíu nhưng đã sớm theo ba mẹ ra đồng, vì mùa cấy lúa ba mẹ phải ở ngoài ruộng cả ngày. Đường bờ trơn trượt sau mấy trận mưa ròng thường đón bước chân ba tôi gánh từng thúng mạ xanh về ngang mỗi trưa hè. Mẹ thì khom lưng, lúi cúi cấy những nắm mạ non xuống ruộng mặc cho mưa dầm hay nắng cháy. Riêng tôi, một thằng nhóc, tay chưa biết cầm mạ sao cho gọn, chỉ biết quẩn quanh bắt ốc, khi thì hì hục sình lầy cạnh hang cua đồng, mặt bao giờ cũng lấm lem bùn đất, ấy vậy vẫn thường lon ton theo chân mẹ sớm hôm.
Đến giờ không hiểu sao lòng tôi cứ bồi hồi mỗi khi mùa gặt tới, chỉ nhớ trước đây vào mùa này là tôi được nghe xôn xao câu hát vui tươi của đoàn thợ gặt quê mình, lắm khi cô Bảy, cô Ba gì đó cất câu vọng cổ thật mùi, nghe mà chợt thèm nghe mãi. Mấy hôm đi theo đoàn thợ suốt lúa, bọn nhỏ chúng tôi lại được phen chơi đùa quanh bãi rơm, đống rạ. Tiếng máy suốt lúa rầm vang phúng ra từng thân rạ làm tụi con nít hớn hở lạ thường. Tôi nhắm nghiền mắt, nằm trên đống rạ tươi, nghe tiếng máy hòa lẫn tiếng cười nói rộn ràng của mấy anh thợ suốt lúa, có những sợi rơm rơi vương vãi trên mặt, trên tóc. Mặc cho bị xót ngứa, chúng tôi cứ vậy mà thoải mái chơi đùa. Bao mùa lúa cứ đến rồi lại đi, dẫu đã quá quen nhưng trong mỗi tâm hồn quê vẫn còn đó chút nao nao mỗi mùa lúa đến. 
Thời gian thấm thoát trôi mau, tôi đi học xa nhà, dần rồi xa luôn cái hương đồng quê tha thiết. Hôm trở về nhà cũng ngay mùa lúa chín, tôi mới kịp lục tìm ký ức ngày xưa. Quê hương giờ đang đổi mới, nên máy móc hiện đại đã dần thay thế phần nào sức lao động của người dân. Vậy nhưng mùa lúa hôm nay nào có kém vui hơn trước. Vẫn nón lá, vẫn áo bà ba, vẫn câu hò xưa vọng lại, lúa từ lâu vẫn luôn là nguồn sống của quê nhà… 
PHÁT ĐẠI
(Ấp Vĩnh Thành, xã Vĩnh Mỹ A, huyện Hòa Bình)